Skleroderma hastalarında tanı alıncaya kadar geçen süre ve bu sürece katkıda bulunan faktörler

Amaç: Skleroderma oldukça nadir görülmekte ve heterojen bir klinik dağılım göstermektedir. Hastalığın çoğu zaman ilk bulgusu raynaud fenomeni olup bu genel popülasyonun %3-5 inde herhangi bir hastalığa bağlı olmaksızın idiopatik olarak da görülebilmektedir. Biz çalışmamızda nadir görülen ve tanı konulmasında zorluk yaşandığını düşündüğümüz sklerodermanın ortalama tanı konulma süresini ve bu süreyi etkileyen faktörleri, tanı konulanan kadar başvurulan doktor sayısını ve branşlarını araştırmayı amaçladık. Metod: 240 hastalık bir skleroderma hasta grubu arasından dışlama kriterleri sonrası 135 hasta ile çalışma yürütüldü. Hastaların demografik ve klinik özellikleri kaydedildi. Raynaud başlangıç ve Raynaud dışı ilk semptom başlangıç zamanı hastaların anamnezlerine göre belirlendi. Ayrıca hastalar tanıya kadar başvurulan doktorlar ve branşları ile romatoloğa yönlendiren sağlık çalışanı tanıdıkları olup olmadığı konusunda sorgulandı. Tanıya kadar geçen ortalama süre ve başvurulan ortalama doktor sayısını etkileyebilecek faktörler arasındaki ilişki istatiksel açıdan analiz edildi. Bulgular: Demografik özellikler ile tanıya kadar geçen süre ve başvurulan ortalama doktor sayısı arasında anlamlı ilişki saptanmadı ( p>0,05). Raynaud başlangıcından tanıya kadar geçen sürenin sınırlı SSk'ya göre diffüz SSk 'da daha kısa olduğu saptandı ( p: 0,008). MRS skoru ile Raynaud başlangıcından tanıya kadar geçen süre arasında anlamlı istatiksel ilişki bulundu (p: 0,037). Raynaud dışı ilk semptomdan tanıya kadar geçen süre ile herhangi bir parametre arasında istatiksel ilişki saptanmadı. Yönlendiren sağlık çalışanı ya da SSk nedeniyle izlenen tanıdığının olmasının tanıya kadar başvurulan ortalama doktor sayısını istatiksel olarak azalttığı belirlendi (p: 0,011). Sonuç: Raynaud başlangıcından tanı konulana kadar geçen ortalama sürenin sınırlı kutanöz SSk'ya göre diffüz kutanöz SSk için daha kısa olduğu saptandı. Ayrıca yüksek MRS skoru ile Raynaud başlangıcından tanıya kadar geçen ortalama süre arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. Ortalama başvurulan doktor sayısının sağlık çalışanı tanıdığı tarafından yönlendirilen hastalarda daha az olduğu belirlendi.