Sınıf öğretmenleri tarafından verilen Türkçe dersi ev ödevlerinin öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerine göre incelenmesi

Bu araştırma, ilkokul 2., 3. ve 4. sınıf düzeylerinde Türkçe dersi kapsamında verilen ev ödevlerinin öğretmen, öğrenci ve veli perspektifinden nasıl algılandığını, uygulandığını ve değerlendirildiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, ödevlerin pedagojik işlevi, öğrenci başarısına katkısı ve ödev sürecinde yaşanan deneyimlerin çok boyutlu olarak ortaya konulması hedeflenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseniyle yapılandırılmıştır. Çalışma grubu, 2024–2025 eğitim öğretim yıllarında Gaziantep ili Şehitkamil ilçesindeki devlet ve özel okulların ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıfında öğrenim gören 32 öğrenci, 36 veli ve aynı düzeylerde görev yapan 22 sınıf öğretmeninden oluşmaktadır. Veriler, nitel veri toplama tekniklerinden yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilmiştir. Görüşme formları, öğrenci, veli ve öğretmen gruplarına yönelik olarak ayrı ayrı hazırlanmış; soruların oluşturulmasında araştırma amacına, alt problemlere ve ilgili literatüre dayalı temalar dikkate alınmıştır. Görüşmeler yüz yüze, bireysel olarak gerçekleştirilmiş ve ses kayıt cihazlarıyla kaydedilerek yazılı metne dönüştürülmüştür. Verilerin çözümlenmesinde, içerik analizi ve betimsel analiz tekniklerinden birlikte yararlanılmıştır. İçerik analizi sürecinde, veriler kodlanarak temalar altında gruplandırılmış, her tema altında ortak ve ayırt edici ifadeler belirlenmiştir. Bu analiz, özellikle öğretmen ve veli görüşlerinin sistematik biçimde sınıflandırılması ve kavramsal bağlamda anlamlandırılması amacıyla kullanılmıştır. Betimsel analiz ise, öğrenci görüşlerinin daha doğal, bağlamına sadık ve katılımcı ifadelerine yer verilerek aktarılmasını sağlamıştır. Bu analiz tekniği aracılığıyla, öğrencilerin ödeve ilişkin duygu, düşünce ve deneyimlerini yansıtan doğrudan alıntılara yer verilmiş; böylece nitel verilerin derinlemesine anlaşılması ve okura güçlü bir bağlam sunulması amaçlanmıştır. Bu yöntemsel yaklaşım sayesinde, araştırma bulgularında yalnızca kategorik veriler sunulmakla kalmamış, aynı zamanda öğrencilerin ödev deneyimlerine ilişkin özgün ve öznel değerlendirmeleri de analiz sürecine dâhil edilmiştir. Böylelikle, araştırma bulguları hem yapısal hem de bağlamsal olarak zenginleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, Türkçe dersi ev ödevlerinin öğrencilerin okuma, yazma ve dil bilgisi becerilerinin gelişimini desteklediğini; ancak ödevin türü, süresi ve sunuluş biçimi açısından paydaşların farklı değerlendirmelere sahip olduğunu ortaya koymuştur. Öğrenciler, özellikle açık yönerge içeren, görsel destekli ve yaratıcı etkinliklerin öğrenmeye katkı sunduğunu belirtmiş; ancak bazı ödevleri zorlayıcı bulduklarını ve dış desteğe gereksinim duyduklarını ifade etmişlerdir. Veliler, ödevlerin çocuklarının sorumluluk ve planlama becerilerini geliştirdiğini vurgularken; zaman zaman aşırı ödev yükünün motivasyonu olumsuz etkilediğini dile getirmiştir. Öğretmenler ise ödevlerin öğrencinin gelişim düzeyine uygun, anlamlı ve düzenli biçimde yapılandırılması gerektiğine dikkat çekmişlerdir. Araştırma sonuçları, ödevlerin etkili bir öğrenme aracı olarak kullanılabilmesi için içerik, yapı, süre ve sıklık açısından dengeli olması gerektiğini; bunun yanı sıra öğrenci, öğretmen ve veli arasındaki iş birliği ve etkileşimin sürecin verimliliğini doğrudan etkilediğini göstermektedir. Bu doğrultuda, Türkçe dersi ev ödevlerinin pedagojik ilkeler doğrultusunda planlanması, öğrenci merkezli yaklaşımlarla biçimlendirilmesi ve aile desteğini gözeten bir çerçevede uygulanması önerilmektedir.