Soğuk savaş sonrası dönemde Çin dış politikasında keskin güç uygulaması: Avustralya örneği

Çin'in antik tarihsel kökenleri ve medeniyeti, ulus-devlet kimliğine dayanan Batılı ülkelerden farklı olarak uygarlık tarihine dayanmaktadır. Çin, tarihi boyunca birçok hanedanlığa ev sahipliği yapmış ve bu hanedanlıkların hâkimiyeti ve hegemonyası ülkenin tarihini şekillendirmiştir. Hanedan yönetimi MÖ 221'den başlayarak iki bin yıla yakın sürmüş ancak on dokuzuncu yüzyıldaki Afyon Savaşları gibi olaylar Çin'deki hanedan yönetiminin çöküşüne neden olmuş ve 1912'de Çin Cumhuriyeti'nin ilanına yol açmıştır. Hanedan yönetiminin sona ermesinin ardından Çin'de iç savaş ve politik çalkantılar yaşanmış, Mao Zedong liderliğindeki Çin Komünist Partisi ile (ÇMP) Çin Milliyetçi Partisi (ÇMP- Koumintang-KMT) arasında çatışmalar görülmüştür. Komünistlerin zaferiyle 1949'da Çin Halk Cumhuriyeti kurulmuştur. Mao dönemindeki ekonomi ve sanayi devrimleri ülkeyi olumsuz etkilemiş ancak Deng Xiaoping'in reformlarıyla ekonomik büyüme hızlanmış ve Çin uluslararası arenada etkili bir ülke haline gelmiştir. Soğuk Savaş'ın sona ermesi uluslararası ilişkiler alanında önemli ve köklü bir geçişi ve değişimi de beraberinde getirmiştir. Bu çerçevede Çin'in dış politikası da büyük bir evrim geçirmiştir. Örneğin, Soğuk Savaş döneminde Çin genel olarak kapalı ve izole bir politika izlemiş ve daha çok iç meselelere odaklanmış ancak Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle birlikte Çin'in dış politikası daha açık ve verimli bir yöne doğru ilerlemiştir. Böylece Çin, Dünya Ticaret Örgütü üyeliği gibi birçok uluslararası kuruluşa katılım yoluyla küreselleşme sürecini hızla benimseyerek yeni dünya düzeninde etkin bir aktör haline gelmiştir. Xi Jinping, liderliği döneminde "Çin Rüyası" çerçevesinde ülkenin uluslararası konumunu tamamen değiştirmiş ve keskin güç kullanımına odaklanmıştır. Çin'in keskin güç kullanımının özellikle Avustralya üzerindeki etkilerini anlamak için yapılan bu araştırma, Çin'in küresel düzeydeki yükselişini ve dış politika stratejilerini incelemeye yönelik de bir katkı sağlamaktadır. Bu bağlamda, Çin'in ekonomik, politik ve kültürel unsurları kullanarak nasıl bir güç oluşturduğunu ve bu gücü nasıl kullandığını anlamak, uluslararası ilişkilerin dinamiklerini açıklamak açısından önemlidir. Ayrıca bu tezin ana amacı, Soğuk Savaş sonrası dönemde Çin dış politikasında keskin güç uygulamasının Avustralya üzerinden analiz edilmesidir. Çalışma, nitel bir araştırma deseni üzerine kurulu olup tarihsel ve analitik yöntemleri içermektedir. Araştırma sürecinde kullanılan veri toplama araçları arasında kitaplar, akademik tezler, süreli yayınlar, raporlar, makaleler ve internet kaynakları yer almaktadır.