Sosyal bilgiler eğitiminde bulut bilişim teknolojilerinin uygulanması: Bir karma yöntem araştırması

Bulut bilişim, internet üzerinden üretilen ve depolanan verinin zaman ve mekandan bağımsız olarak kullanılmasına imkan sağlayan bilişim modeli olarak tanımlanmaktadır. Sosyal bilgiler dersi sınıf içi ve sınıf dışı öğrenme etkinliklerinde bulut bilişim teknoloji uygulamalarının kullanıldığı bu araştırmada, bulut bilişim teknoloji uygulamaları kullanımının öğrencilerin dijital okuryazarlık becerileri, bilişim teknolojilerine yönelik öz-yeterlilik algıları ve derse yönellik tutumlarına etkisi incelenmiştir.Çalışmada, nicel verileri açıklamak ve çalışmayı genişletmek amacıyla uygulama öncesinde ve sonrasında odak grup ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla öğrencilerin bulut bilişim teknoloji uygulamalarını kullanarak derse aktif olarak katılabilecekleri etkinlikler hazırlanmıştır. Araştırma, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Aydın ilinde bulunan bir devlet okulunda 7. sınıfa devam eden 55 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Deney grubunda bulunan öğrenciler, öğrenme öğretme sürecinde bulut bilişim teknoloji uygulamaları kullanmıştır. Kontrol grubunda ise ders kitabı ve öğretim programında yer alan etkinliklerle süreç tamamlanmıştır. Çalışma nitel ve nicel verilerin birlikte toplandığı ve analiz edildiği karma yöntem araştırmaları modellerinden iç içe karma yöntem deseniyle yürütülmüştür. Araştırma nicel verileri toplamak amacıyla "Dijital Okuryazarlık Ölçeği", "Bilişim Teknolojilerine Yönelik Öz-Yeterlilik Algısı Ölçeği" ve "Sosyal Bilgiler Dersi Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Nitel verileri toplamak amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu, öğrenci ve araştırmacı günlükleri kullanılmıştır. Araştırmada toplanan nicel verileri analiz etmek amacıyla bağımsız örneklemler için t testi ve bağımlı örneklemler için t testi kullanılmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi tekniğiyle analiz edilmiştir. Toplanan verilerin analizi neticesinde, deney grubunda yer alan öğrencilerin "Dijital Okuryazarlık Ölçeği", "Bilişim Teknolojilerine Yönelik Öz-Yeterlilik Algısı Ölçeği" ve "Sosyal Bilgiler Dersi Tutum Ölçeği" puan ortalamarı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark ortaya çıkmıştır. Nitel verilerden elde edilen sonuçlar ise nicel verileri destekler niteliktedir. Nicel ve nitel bulgulardan hareketle, sosyal bilgiler dersi öğrenme öğretme sürecinde bulut bilişim teknoloji uygulamalarının kullanımı, öğrencilerin dijital okuryazarlık becerilerinin, bilişim teknolojilerine yönelik öz-yeterlilik algılarının ve derse yönelik tutumlarının gelişmesine etki ettiğini göstermektedir. Bu sonuçlardan hareketle araştırmacılara ve uygulayıcılara öneriler geliştirilmiştir.