Türkiye bağlamında erkek partner şiddetine karşı hayatta kalma: Kadınların güçsüzlük, güçlenme ve iyileşme hikayeleri

Erkek şiddeti yaşamış kadınların şiddet karşısındaki tutum ve tepkilerinin psikopatoloji temelli modeller üzerinden kavramsallaştırılmasına alternatif olarak, güç odaklı yaklaşımlara dayanan araştırmalar kadınların şiddetle baş etme ve şiddetten uzaklaşma deneyimlerinin anlaşılmasına dair önemli katkılarda bulunmuştur. Ancak psikoloji alanındaki birçok araştırma ağırlıklı olarak içsel ve ilişkisel süreçlere odaklanmış, şiddet ilişkisinden ayrılma ve kadınların güçlenme süreçlerine dair sosyo-yapısal etmenleri göz ardı etmişlerdir. Bu çalışma ise feminist ve çok boyutlu bir yaklaşıma dayanarak kadınların ayrılık öncesi ve sonrası süreçlerinin bağlamsal bir çerçevede açıklanmasını hedeflemektedir. Ayrıca, daha önce Türkiye'de kadınların şiddetten ayrılma ve ayrılık sonrası deneyimlerini inceleyen herhangi bir çalışma olmadığından, bu araştırma ülkenin kendine özgü koşullarının şekillendirdiği süreçleri de ortaya koymayı hedeflemektedir. Çalışmada şiddet ilişkisinden uzaklaşmış 16 kadınla her biriyle ikişer defa olmak üzere derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler sosyal inşacı temellendirilmiş kuram metoduna dayanarak analiz edilmiştir. Sonuçlar öncelikle kadınların sosyoekonomik güç seviyelerinin ayrılığa dair karar verme süreçlerinde ve ayrılık sonrasındaki deneyimlerindeki belirleyici etkisini göstermiştir. Bu bulgu aynı zamanda ülkedeki sosyokültürel ve yapısal faktörlerin kadınların şiddetten kurtulma ve iyileşme süreçleri üzerindeki engelleyici etkisine işaret etmiştir. Bu sonuçların yanı sıra, görüşülen kadınların hikayeleri, kadınların hayatlarındaki güçsüzleştirici durumlara karşı koydukları hem ayrılık öncesinde hem de sonrasında süregiden mücadelelerini oluşturan döngüsel ve eş zamanlı var olabilen süreçleri ortaya koymuştur. Sıkıntılarının son bulduğu bir aşamaya işaret etmemekle birlikte, kadınların şiddete ve güçsüzleştirilmeye karşı ortaya koydukları mücadelenin, ulaşabildikleri ilişkisel ve pratik desteklerin de katkısıyla, temel bir iyi olma ve güçlenme haline dönüştüğü görülmüştür. Bu sonuçlar feminist kesişimsel yaklaşımlara dayanarak tartışılmış ve ülke bağlamı ile ilişkili değerlendirmelere dayanan sosyal/klinik öneriler sunulmuştur.