Agricultural tourism and exchange for agricultural tourism (TATUTA) applications: The example of Eastern Anatolia region

Dünyada ve Türkiye’de tüm sektörlerde meydana gelen değişim, turizm sektöründe de yaşanmış, deniz, kum ve güneş eksenli klasik turizm anlayışının yanında son dönemlerde turizm ve turistik hareketlerde meydana gelen değişim ve ziyaretçilerin farklı turizm türlerine olan ilgileri neticesinde tarım turizmi, eko turizm ve benzeri alternatif turizm dallarına olan talepler de artış gözlemlenmiştir. Turistler artık, her şey dâhil deniz, kum, güneş tatil anlayışından, yöre ile bütünleşen, yöreyi daha iyi tanıyabilmek için yöre halkı ile birlikte yaşama olanağı sunan alternatif turizm çeşitlerine yönelmeye başlamışlardır Temel içsel motivasyonları; doğayı koruyan, doğayla tümleşik, kentin kalabalığından ve gürültüsünden uzak, kırsal bölgelere seyahat etme, kırsalı tanıma ve bu sayede TATUTA(Tarım –Turizm- Takas) hareketlerine katılabilme, ekolojik tarımla uğraşma isteklerinin yanında; görülmemiş, keşfedilmemiş yerleri ziyaret etme ve bu yerlerde yaşayan bireylerin gelenek görenek ve yaşam koşullarını yerinde görme, o bireylerle birlikte yaşama istekleri sayesinde kırsal turizme ve tarım turizmine olan katılma istekleri artmıştır. Tüm bu nedenler göz önüne alındığında tarım turizmine olan talep artmakta ve bu talepleri karşılayabilmek adına yerel dinamikler ekolojik tarıma ve TATUTA çiftliklerine yatırım yapmışlardır. Bu çalışmada; literatür araştırması yapılarak kırsal turizm, tarım turizmi, Buğday Ekolojik Yaşam Derneği ve Doğu Anadolu Bölgesi detaylı bir şekilde ele alınmış, kırsal turizm, tarım turizmi ve TATUTA kavramları üzerinde çalışılmış; çiftlik sahipleriyle ve yöneticileriyle mülakat tekniği ve doğrunda gözlem kullanılarak, TATUTA projesi bağlamında Doğu Anadolu Bölge’sinde faaliyet gösteren Yalçıner Çiftliği ve Pehlivanlı Alabalık Çiftliği üzerinden tarım turizmi faaliyetleri araştırılmıştır. Nitel araştırmaya dayanan tezde keşif, doğrudan gözlem ve mülakat teknikleri kullanılarak veri toplanmıştır. Çiftlik sahipleri ve yöneticileriyle yüz yüze yapılan görüşmeler neticesinde TATUTA projesinden memnuniyet algısının yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çiftliklerde TATUTA projesine üyelik yapıldıktan sonra konuklarda artış olduğu gözlemlenmiştir. Projeden daha fazla verim alabilmek için projenin tanıtımının daha iyi yapılması, devlet desteğinin daha fazla olması, yatırım ve teşviklerin merkezi ve yerel hükümetlerce yapılması, alt yapı ve üst yapı sorunlarının çözülmesi, alternatif tarım çiftliklerinin yaygınlaştırılması gerektiği, bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmalarının daha fazla yapılması gerektiği fikrine ulaşılmıştır.