Alışveriş merkezleri gelişiminin İstanbul özelinde teorik ve empirik analizi

Bu çalışma, Türkiye'de hızla artan alışveriş merkezi gelişimini İstanbul özelinde incelemektedir. Çalışma, geleneksel perakende satış mekanları olarak anılan pazarlar, iş hanları ve çarşılar ile dolu bu kentsel mekanda banliyö kökenli bu yeni tip alışveriş mekanlarının ortaya çıkışının arkasında yatan ekonomik sebepleri açıklamak üzere iki koldan ilerleyecektir: İlk olarak, teorik çerçevede iktisat literatürü taranarak, alışveriş merkezlerinde öbekleşme ile diğer perakende satış mekanlarında öbekleşme arasındaki farklar gösterilmeye çalışılmıştır. İkinci kısımda ise teorik kısımda bulunan sonuçların, İstanbul özelindeki karşılığı aranmakta, böylece teorik çalışmada ulaşılan sonuçlar pratikteki gözlemlere bağlanabilmektedir. Yapılan odak grup çalışmaları ve derinlemesine görüşmeler ışığında, çalışma genel olarak alışveriş merkezlerinin firmalara ve tüketicilere başka perakende satış alanlarında bulunmayan hizmetlerin sunulduğu, bu bağlamda ?kulüp? olarak değerlendirilebileceğini iddia etmektedir. Tüketici tarafına bakıldığında alışveriş merkezleri, düzenli ve temiz bir ortam içerisinde otopark ve güvenlik hizmetleri ile ek eğlence etkinlikleri sunarak bu kişileri kendilerine çekmeye çalışmaktadırlar. Firmalar söz konusu olduğunda ise alışveriş merkezi yöneticileri, söz konusu firmaların kendi başlarına bir alışveriş merkezi kurmaya kalkmaları durumunda karşılaşacakları finansal kredi sahibi olma ve inşaat onayı alma gibi engelleri aşabilecek aktörler olarak ortaya çıkarlar. Bu bağlamda, bu kişilerin sahip oldukları güç ve sosyal ağ ilişkilerinin yönetici olarak alışveriş merkezinde bulunmalarını gerekçelendirdiğin de üzerinde durulmaktadır. Bu durum özellikle İstanbul özelinde ve şehir merkezlerine yakın arazilerde önem arz etmektedir.