Turizme yönelik kritik yeşil altyapı ve biyoklimatik konfor sınıflandırmasına dayalı bir yöntem önerisi: TR-22 (Balıkesir -Çanakkale) Güney Marmara Bölgesi örneği

İklim değişikliği, kentleşme ve turizm arasındaki karşılıklı etkileşim, turizm destinasyonlarının doğal ve kültürel kaynak değerleri üzerinde artan bir baskı oluşturmaktadır. Bu durum hem turizm faaliyetlerinin sürdürülebilirliğini hem de destinasyonların çekiciliğini olumsuz yönde etkilemektedir. Artan sıcaklıklar, ekstrem hava olayları ve ekosistem bozulmaları, özellikle açık hava etkinliklerine dayalı destinasyonlarda biyoklimatik konforun sağlanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu doğrultuda, ziyaretçi deneyimini destekleyen ve iklimsel riskleri azaltan mekânsal planlama çözümlerinin geliştirilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede biyoklimatik konforu artıran, doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımını destekleyen ve çok işlevli yapısıyla öne çıkan yeşil altyapı, turizm planlamasında stratejik bir planlama aracı olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada örneklem alan olarak seçilen TR22 (Çanakkale ve Balıkesir illeri) Güney Marmara Bölgesi hem iklimsel kırılganlığı hem de sahip olduğu turizm potansiyeli nedeniyle kritik bir bölge olarak değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, yeşil altyapı ve biyoklimatik konforun mekânsal bütünlük içerisinde ele alındığı özgün bir planlama yaklaşımı geliştirilmiştir. Yöntemsel olarak çalışma iki temel analiz eksenine dayanmaktadır. İlk aşamada, yeşil altyapının stratejik yerleşimini sağlamak amacıyla dört ana mekânsal modelin (mekânsal form, yeşil örtü, gri örtü ve arazi kullanımı değişikliği) bütünleştirildiği Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) tabanlı Kritik Alan Tespit Modeli (CADM) kullanılmıştır. Bu modelde Sayısal Yükseklik Modeli (SYM), Normalleştirilmiş Bitki Örtüsü Fark Endeksi (NDVI), Kentsel Yoğunluk Endeksi (UDI) ve güncel Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü verileri kullanılarak, yeşil altyapı açısından öncelikli müdahale bölgeleri belirlenmiştir. Böylece yeşil altyapı bölgeleri çevresel ve sosyo-kültürel boyutlar çerçevesinde turizm planlaması açısından değerlendirilmiştir. İkinci aşamada ise, turizm tercihlerini ve sezonlarını etkileyen temel iklimsel parametrelerin (sıcaklık, nem, rüzgâr vb.) mekânsal dağılımını ortaya koymak amacıyla biyoklimatik konfor düzeyleri, HCI-Urban (Holiday Climate Index) yöntemiyle değerlendirilmiştir. Analizler hem 12 aylık değerlendirmeler hem de mevsimsel periyotlar üzerinden gerçekleştirilmiştir. Analiz ve değerlendirmeler sonucunda, turizm faaliyetlerinin yürütüldüğü dönemlerdeki destinasyonların biyoklimatik konfor düzeyleri mekânsal olarak ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular ışığında, biyoklimatik konfor ve yeşil altyapı entegrasyonu ile turizm planlaması için alt ölçekli uygulama planlarına ve üst ölçekli mekânsal stratejilere entegre edilebilecek bütüncül öneriler geliştirilmiştir.