Türk vergi sisteminde vergi erozyonuna yol açan uygulamalar ve vergilendirme ilkeleri bakımından değerlendirilmesi

Vergi matrahında çeşitli nedenlerle meydana gelen aşınmalara vergi erozyonu denir. Vergi harcaması kavramı 1960'lı yıllardan bu yana Kamu Maliyesi literatüründe kullanılmaya başlamıştır. Genellikle belirli ekonomik ve sosyal amaçlara ulaşmak için oluşturulan ve gelir kayıplarını içeren, normal, standart veya genel kabul görmüş bir vergi yapısından ayrılma olarak tanımlanır. Vergi muafiyetleri, istisnaları, indirimleri, ayrıcalıklı vergi oranları ya da vergi ertelemeleri başlıca vergi harcamalarıdır. Devletin izlediği maliye politikası ile amaçladığı hedeflerin gerçekleştirilmesine yönelik araçlardan birisidir. Bütçe dışı bir harcama olup, vergi kanunları tarafından oluşturan vergiyi hafifletici tedbirlerin tümüdür. Vergilendirme, kamu yararı gerekçesi ile kişilerin mülkiyetine el atma olarak tanımlanır. Vergi sisteminin mülkiyet hakkını zedelemesi hukuk devletiyle bağdaşmaz. Bu nedenle bireyin temel hak ve özgürlüklerinin korunması bakımından vergi ilkelerine riayet edilmesi gerekir. Ülkemizde vergilendirme yetkisi yasama organına ait olup bu yetkinin genel sınırları Anayasa'nın 73. maddesinde yer alan bazı ilkeler ile çizilmiştir. Araştırmanın amacı Türk Vergi Sisteminde yer alan vergi harcamalarının vergi matrahında meydana getirdiği aşınmanın ölçülerek vergilendirme ilkeleri bakımından değerlendirilmesidir. Yapılan araştırma çerçevesinde vergi kanunlarıyla birlikte diğer kanunlarda çok fazla sayıda vergi harcamaları düzenlemelerine yer verildiği görülmüştür. Yapılan düzenlemelerin bazılarının vergilendirme ilkelerine aykırı olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda gelir kavramının yeniden tanımlanması ve beyan dışı bırakılan unsurların tekrar gözden geçirilerek sınırlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Vergi gelirlerinin arttırılmasına ve vergi tabanının genişletilmesine yönelik öneriler getirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Vergi Erozyonu, Vergi Harcaması, Vergilendirme İlkeleri, Dolaylı Vergi, Dolaysız Vergi.