Üniversite öğrencilerinde ekran bağımlılığı ve etkileri

Amaç: Bu çalışmada İstanbul Tıp Fakültesi öğrencilerinde ekran bağımlılığı durumunun ve bu bağımlılığın uyku kalitesi, kuru göz, karpal tünel sendromu gibi sağlık sorunlarıyla ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel belirleyici nitelikteki bu araştırmaya 2019-2020 yılları arasında İstanbul Tıp Fakültesi'nde öğrenim gören 386 gönüllü öğrenci katıldı. Veriler yüz yüze görüşme yoluyla toplandı. Çalışmamızda kullandığımız anket formu; sosyodemografik özellikler ve şikayetler, uykusuzluk şiddet ölçeği ile teknoloji bağımlılığı ölçeğinden oluşmaktaydı. Elde edilen veriler SPSS 20.0 paket programı ile analiz edildi. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p < 0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Öğrenciler internete her yerden ve en sık akıllı telefonları ile bağlanıyordu. İnternette en sık video izliyor ve sosyal medya kullanıyorlardı. İnternete bağlı kalma süresi gençlerin yarısında 4-5 saat idi. Karpal tünel sendromu belirtisini bazen hissedenlerin oranı % 25,1, sık sık hissedenlerin oranı % 16,6 idi. Öğrencilerin % 27,7'si bazen, %14,5'u sık sık kuru göz sendromuna ilişkin şikayetleri olduğunu belirttiler. Uykusuzluk şiddet ölçeğine göre öğrencilerin % 41,7'si uykusuzluk alt eşiğinde, % 32,1'i klinik uykusuzluk grubundaydı. Öğrencilerin teknoloji bağımlılığı ölçeğinde madde puan ortalamasının 2,57, toplam ölçek puanı ortalamasının ise 82,30 olduğu görüldü. Aile gelir düzeyinin yüksek olduğunu belirten gençlerin teknoloji bağımlılığı ölçeği puanları, gelir düzeyinin orta olduğunu belirtenlerden daha fazlaydı. İnternete 6-10 saat bağlı kaldıklarını ifade eden gençlerin teknoloji bağımlılık ölçeği puan ortalaması en yüksekti (99,25). Karpal tünel sendromu ve kuru göz belirtileri teknoloji bağımlılığı ölçeği puanlarına göre değerlendirildiğinde anlamlı ilişki saptandı (p < 0,001). Uykusuzluk şiddet ölçeğinde gruplar arasında teknoloji bağımlılığı puanları bakımından anlamlı farklılık mevcuttu (p < 0,001). Sonuç: Teknoloji bağımlılığı gençler arasında önemli bir sorun olmaya adaydır. Gerek ekran başında geçirilen süre, gerekse ekran maruziyetinin yol açtığı uykusuzluk, kuru göz sendromu ve karpal tünel sendromu gibi sonuçlar günlük yaşam aktivitelerini olumsuz etkileyebilir. Bu istenmeyen durumdan korunmak için teknolojinin bilinçli kullanımı konusundaki erken yaştan itibaren farkındalık oluşturulmalıdır