Venlafaksinin ve mirtazapinin erkek reproduktif sistem hücre dizilerinde toksisitesinin incelenmesi

İlaçların tedavide kullanıldıkları etkilerine sekonder farklı sistemler üzerinde indükledikleri toksik/advers etkilerinin belirlenmesi ilaç güvenilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. Birçok sistemde istenmeyen etkilere neden olabilen ilaçlar hem kadınlarda hem de erkeklerde fertiliteyi etkileyebilmektedir. Özellikle reprodüktif yaşlarda tekrarlayan dozlarda kullanılan ilaçların fertiliteyi etkilemesi kaçınılmazdır. Serotonin-noradrenalin geri alım inhibitörü antidepresan ilaç venlafaksinin ve atipik antidepresan ilaç mirtazepinin erkek reprodüktif sistem üzerindeki istenmeyen etkilerini değerlendiren az sayıdaki çalışmaya ek olarak reprodüktif sistemde hücresel düzeyde etkilerini gösteren herhangi bir çalışma bulunmadığı belirlenmiştir. Bu noktadan hareketle, bu tez çalışmasında venlafaksinin ve mirtazepinin TM3 (fare testis Leydig hücre dizisi) hücre dizilerinde in vitro reprodüktif toksisitesinin araştırılması ve olası toksisitenin mekanizmasının aydınlatılması amaçlanmıştır. Çalışmada, TM3 Leydig hücreleri üzerinde doza bağımlı hücre canlılığı MTT deneyi ile test edilerek inhibitör konsantrasyon 50 değeri belirlenmiştir. Bu konsantrasyondan hareketle apoptozun belirlenmesi için Annexin V/Propidyum İyodür apoptoz testi gerçekleştirilmiş, reaktif oksijen türleri üretiminin belirlenmesi için Diklorofloresin-diasetat yöntemi uygulanmıştır. TM3 Leydig hücrelerinin 24 ve 48 saat süre ile venlafaksinin yüksek konsantrasyonlarına maruziyeti belirgin bir sitotoksik etkiye neden olmazken, mirtazepinin sitotoksik etkiye neden olduğu belirlenmiştir. Mirtazepinin TM3 Leydig hücrelerinde apoptotik hücre ölümünü tetiklediği ve reaktif oksijen türleri üretimini indüklediği belirlenmiştir. Sonuç olarak, venlafaksin ile olmasa da mirtazepin ile reprodüktif toksisiteyi işaret eden temel bulgular elde edilmiştir.