Ventilatör ilişkili pnömoni olgularındaki bakteriyel patojenler; direnç profillerinin moleküler değerlendirilmesi

Ventilatör İlişkili Pnömoni (VİP), yoğun bakım ünitelerinde en sık rastlanan enfeksiyon olmakla birlikte mortalite, morbidite ve maliyet artışı ile doğrudan ilişkilidir. VİP vakalarında en yaygın görülen bakteriyel patojenler; A. baumannii, K. pneumoniae, P. aeruginosa ve E. coli gibi çoklu ilaç dirençli (ÇİD) Gram negatif bakterilerdir. Bu çalışma, hastanede gelişen VİP vakalarından izole edilen bakterilerin antibiyotik direnç profillerinin moleküler düzeyde belirlenmesini amaçlamaktadır. Çalışmamız Kırşehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yoğun Bakım Ünitelerinde 30.11.2022 -30.11.2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Bakteriyel izolatlarda antibiyotiklere karşı gelişen dirençten sorumlu genlerin varlığı Polimeraz Chain Reaction (PCR), klonal benzerlik ve genetik tiplendirme çalışmaları ise Repetitive Extragenic Palindromic-PCR (rep-PCR) ve Multi-Locus Sequence Typing (MLST) yöntemleriyle belirlenmiştir. Çalışma kapsamında, toplam 56 kültür pozitif VİP hastası tespit edilmiştir. Bu hastaların 30'u (%53,6) erkek olup, yaş ortalamaları 63,3±19,2 yıl olarak belirlenmiştir. İzole edilen mikroorganizmalar arasında en sık rastlanan etken A. baumannii (%45,1) olup, bunu K. pneumoniae (%43,1) ve P. aeruginosa (%7,8) takip etmiştir. Antibiyotik duyarlılık testlerinde A. baumannii suşları; siprofloksasin ve meropeneme %100, kolistine ise %69,6 oranında dirençli bulunmuştur. K. pneumoniae suşlarında da benzer şekilde karbapenem %94,73, piperasilin-tazobaktam %100 ve kolistin direnci %100 olarak tespit edilmiştir. Moleküler analizler sonucunda; A. baumannii izolatlarında blaTEM, blaCTX-M1, blaOXA-51, blaOXA-23 ve blaOXA-40 genleri pozitif bulunmuştur. K. pneumoniae suşlarında ise blaTEM, blaSHV, blaCTX-M1, blaOXA-1, blaOXA-48 ve blaNDM-1 genleri pozitif bulunmuştur. Konjugasyon deneyleri sonucunda 9 (%17,6) izolat transkonjugant olarak belirlenmiştir. Özellikle K. pneumoniae izolatlarında ST2096, A. baumannii izolatlarında ise ST2 klonunun yaygın olduğu ve bu klonların hipervirülant özelliklere sahip olduğu tespit edilmiştir. Ülkemizde daha önce bildirilmeyen A. baumannii'de ST78, K. pneumoniae'de ise ST45, ST437 ve ST1128 klonları tespit edilmiştir. Sonuçlar, VİP etkeni olarak en sık A. baumannii ve K. pneumoniae'nin izole edildiğini ve klonal analizler, aynı bakterilerin hastane ortamında yayılım gösterdiğini ortaya koymaktadır. Özellikle karbapenem ve β-laktamaz direnç genlerinin yaygın bulunması β-laktam grubu antibiyotiklere karşı olan direnci açıklamaktadır. Bu direnç, hastane enfeksiyonlarının tedavisini zorlaştırmakta ve alternatif tedavi yaklaşımlarına ihtiyaç duyulduğunu ve enfeksiyon kontrol önlemlerine dikkat edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Mayıs 2025, 107 Sayfa Anahtar Kelimeler: Ventilatör İlişkili Pnömoni, Antimikrobiyal direnç, Direnç genleri, Acinetobacter baumannii, Klebsiella pneumoniae