Yakıcı madde içen çocuklarda özofagoskopi tetkik ve tedavi sürecinde yol gösterici midir?

Yakıcı madde içmelerinde özofagoskopi rutin tetkik ve tedavinin bir parçası olarak algılanmaktadır. Ancak girişim basit hasar tespitinden öteye yarar sağlamamakta ve tedavi genellikle klinik seyre göre planlanmaktadır. Özofagoskopinin tedavi planlamasındaki rolünü irdelemek üzere kliniğimizde 1989 - 2013 yılları arasında yakıcı madde alımı nedeniyle tetkik, tedavi ve takibi yapılan 275 hasta retrospektif olarak incelenmiştir. %39,3?ü kız, %60,7?si erkek olan hastaların yaş ortalaması 30/12 yaş (4/12 - 16 arası) olup, %73?ü (201 hasta) 3 yaş ve altındadır. Etken madde %55 alkali, %39 asit ve %6 niteliği bilinmeyen özelliktedir. Başvuru esnasındaki bulgular kusma %62,5, ağız lezyonları %61 ve hipersalivasyon %25 olarak kaydedilmiştir. Yaklaşık %88?i ilk 48 saat içerisinde yapılan özofagoskopide hastaların %28,4?ünde yanık saptanmadı, %20,4?ünde Di Costanzo?ya göre evre I, %26,5?inde evre IIa ve %24,7?sinde evre IIb yanık olduğu görüldü. Evre III yanıklı hastaya rastlanılmadı. Alınan maddenin asit veya alkali olmasının yanık evresini anlamlı bir şekilde değiştirmediği gözlenirken, geliş bulgusu olarak kusma, ağız içinde fibrin plakları ve hipersalivasyon saptanan hastalarda ileri evre yanık oranı belirgin yüksek bulunmuştur. Üçüncü haftada rutin planlanan özofagus-mide-duodenum pasaj grafisine hastaların %48?i gelmiş ve bulgular aşağıdaki tabloda özetlenmiştir: Özofagus mide duodenum grafisi sonuçları Özofagoskopi bulguları Normal Darlık Mide çıkış obstrüksiyonu Gastroözofageal reflü Evre 0 %100 (n=11) - - - Evre I %95 (n=20) - - %5 (n=1) Evre IIa %88 (n=42) %4 (n=2) %4 (n=2) %4 (n=2) Evre IIb %54 (n=28) %40 (n=21) %4 (n=2) %2 (n=1) Beslenme hastanın klinik bulguları ve yutma işlemi değerlendirilerek yaklaşık %95?inde ilk iki gün içerisinde başlanmıştır. Klinik bulgularla yanık evresi arasındaki ilişki darlık gelişmesi konusunda kabaca bir öngörü sağlamaktadır. İleri evre yanıklarda darlık gelişme oranı daha yüksek olsa bile bu ancak radyolojik görüntüleme ile kesinlik kazanmaktadır. Beslenme çoğunlukla hastanın toleransına göre planlanmaktadır. Özofagoskopi düşük morbiditeye sahip olsa bile getirdiği iş ve maliyet yükü yanında öngörüsel değerinin de göreceli düşük olması nedeniyle zorunlu bir tetkik yöntemi olduğunu söylemek kolay değildir