Yargıtay kararları ışığında performansa ilişkin feshin incelenmesi

Çalışma hayatında performans düşüklüğü belirli beklentilerin karşılanmaması durumunu ifade etmektedir. Bu durum, hem işveren hem de işçi hakları bağlamında hassas bir dengede değerlendirilmesi gereken bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. İşveren açısından bakıldığında performans düşüklüğünün; üretkenlik kaybı, maliyet artışı, müşteri memnuniyetsizliği, takım morali düşüşü, rekabet gücünün azalması gibi sorunlara yol açtığı görülmektedir. İşçiler açısından bakıldığında ise; iş güvencesi kaygısı, kariyer ilerlemesinde engeller, moral ve motivasyon kaybı, iş yükünün artması, profesyonel gelişimde gerileme, işyeri ilişkilerinde sorunlar gibi bir dizi olumsuzluğa neden olabilmektedir. Hal böyle olduğundan performans düşüklüğünün her iki kesim için de arzulanan bir çıktı olmadığı görülmektedir. Dolayısı ile performans düşüklüğünün engellenmesi adına öncelikle işverene büyük bir sorumluluk düşmektedir. İşverenler, net beklentiler belirleme, eğitim ve geliştirme programları sunma, iletişim ve geri bildirim imkanı sağlama, ödüllendirme ve tanıma hizmeti sunma, işe alım ve yerleştirme süreçlerinde iyileştirmeler yapma, mentorluk ve koçluk servisleri tesis etmek gibi bir dizi atılımı gerçekleştirmelidir. İşçiler ise öncelikle bu atılımlara ılımlı şekilde yaklaşıp katılım göstermeli ve iş hayatı ve özel hayat dengesini kurabilmelidir. Fakat çoğu zaman her iki taraf da üzerine düşeni yapmamakta ve bu durum taraflar arasında sorunlara neden olmaktadır. Performans düşüklüğüne dayalı iş akdinin feshedilmesi bu anlamda sıklıkla uygulanmaktadır. Neyse ki çalışma hayatına ilişkin esaslar, 4857 sayılı İş Kanunu'nda düzenlenerek bu konudaki uygulamalar taraf iradelerine bırakılmamıştır. Fakat belirtmek lazımdır ki 4857 sayılı İş Kanunu'nda konu ile ilgili açıklamalar sınırlıdır. Bu durumda konu ile ilgili davalarda yorum ön plana çıkmaktadır. Bu tez çalışmasında performans düşüklüğü sebebiyle iş akdi feshedilen işçilerin Yargıtay'a konu olmuş davalar incelenmiştir. Tezin amacı; Yargıtay'ın işçi hakları ve işverenin işletme hakkı arasındaki dengeyi korumak adına konuyu nasıl değerlendirdiğini anlamaktır. Tez, literatür taraması ve doküman analizi yöntemleriyle yürütülmüştür. İlk olarak, performans düşüklüğü kavramı ve iş akdinin feshi ile ilgili temel prensipler literatür taramasıyla incelenmiştir. Ardından, Yargıtay tarafından konuya ilgili verilen 10 karar dosyası incelenmiş ve bu kararlar analiz edilerek ortaya çıkan eğilimler ve önemli noktalar belirlenmiştir. Bu çalışma, işçi ve işveren arasındaki dengeyi sağlamaya yönelik mevzuat ve yargı uygulamalarının geliştirilmesine katkıda bulunabilir.