Yaşar Kemal'in Dağın Öte Yüzü ve Kimsecik adlı üçlemelerinde doğa

Türk edebiyatının önemli temsilcilerinden aynı zamanda Cumhuriyet Dönemi'nin sosyal gerçekçi sanatçılarının öncü isimlerinden olan Yaşar Kemal'in Dağın Öte Yüzü ve Kimsecik üçlemelerinde yer alan Ortadirek, Yer Demir Gök Bakır, Ölmez Otu, Yağmurcuk Kuşu, Kale Kapısı ve Kanın Sesi olmak üzere toplam altı romanda doğanın ele alınışı açıklanmaya çalışılmıştır. Her iki üçlemenin de ana mekânı Çukurova olması bakımından o bölgenin doğası üzerinde daha çok durulmuş ve yöre tabiatının kahramanlar üzerindeki etkisi ele alınmıştır. Tez çalışması üç bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde doğa ve doğanın romana yansıması üzerinde durulup konu ile ilgili araştırmalara yer verilmiş, doğanın roman üzerindeki etkisi belirtilmiştir. İkinci bölümde Türk romanında doğanın kullanımı tarihsel bir süreç ile ele alınmış, Tanzimat, Servet-i Fünûn, Milli Edebiyat ve Cumhuriyet Dönemi'nin ilk yıllarındaki doğanın kullanımı ile ilgili bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise çalışmada ele alınan Yaşar Kemal romanlarının genel tanıtımı yapılıp bu romanlara doğanın ne şekilde yansıdığı ifade edilmiş ve önemli görülen doğa unsurları, bitkiler, hayvanlar ile tabiat ürünü olan yiyeceklere ne derece yer verdiği ve nasıl kullanıldığı tek tek açıklanmaya çalışılmıştır. Sonuç kısmında ise çalışmamızda ulaşılan sonuçlar hakkında genel bir değerlendirme yapılarak bilgi verilmiştir. Bu tezle, Yaşar Kemal'in altı romanından hareketle onun doğaya verdiği önemi ve doğa temasını kullanım biçimini ortaya koymak amaçlanmıştır. Romanlarındaki doğa yorumlanırken doğanın onun için ne anlam ifade ettiği ve nasıl bir işleve sahip olduğu düşüncesi hâkim olmuştur. Yazarın yaşadığı coğrafyanın eserlerine yansımasının etkileri de tezin amaçlarından biridir. Doğayı eserlerinde başkişi yapan yazar, sadece Anadolu insanını değil doğasını da ele alarak anlatmıştır. Doğa ve halk ilişkisini yazınsal dünyasında kaynaştırarak okurlarına sunmuştur. Döneminin sosyal ve kültürel sorunlarıyla bireysel temaları birlikte ele alan Yaşar Kemal, halka ait olan sözlü ve yazılı edebiyattan yararlandığı gibi halk edebiyatı motiflerinden de yararlanmıştır. Bunlar içerisinde de özellikle doğa ile ilgili olanlara daha fazla önem vermiştir. Anahtar sözcükler: Yaşar Kemal, Edebiyat, Roman, Doğa.