Yüksek binalarda sürdürülebilirliğin değerlendirilmesi

Artan nüfusla birlikte dünyada doğal kaynak ve yer sıkıntısı çıkmaktadır. Boş arazilerin azlığı, karbon ayak izinin artması, küresel ısınma tehlikesi ve kuraklık gibi sorunların kendisini hissettirdiği günümüze bakarak, yüksek binaların gelecekte daha da artması nerdeyse kaçınılmazdır. Yüksek binalar daha az yer kapladığı için yüksek binalar ile daha düzenli bir şehir ve daha az maliyetli altyapı (ulaşım, elektrik, haberleşme, su-atıksu, doğalgaz, vb.) elde etmek mümkündür. Bu da baktığınızda karbon ayak izini azaltır ve dünyayı da yaşanılabilir bir yere çevirir. Bunun aksine aynı zamanda doğada yaşayan bitki ve hayvanlara zarar verebilir, o bölgede yaşayan insanların ulaşımını ve psikolojlerini etkileyebilir, şehrin dokusunu bozabilir, ve hatta beton ve demir yığınından başka bir şey olmayabilir. İşte bu bakımdan yüksek binaların değerlendirilmesi ve geleceğe dönük yol göstermesi için pekçok değerlendirme toolları geliştirilmiştir. LEED, BREEAM, GREENSTAR, CASBEE, HK BEAM, DGNB, BEAT ve ATHENA bu değerlendime toollarından bazılarıdır. Tezimizde yapılan bu toollardan en çok kullanılan ve en iyi beş tanesini seçip onları ortak konu başlıkları altında toplamaktır. Bu konu başlıklarına verilen değerlendirme puanlarına ve kredilere göre, tezde bulunan değerlendirme toolunun ana başlıklarının önem dereceleri belirlenmiş, ona göre bir puan dağılımı yapılmıştır. Tezdeki değerlendirme soruları yer yer kendine özgün olsa da genel olarak bu beş toolun değerlendirme soruları baz alınarak oluşturulmuştur. Diğer toollardan farklı olarak, daha anlaşılır ve basit sorular ile herkesin yanıtlayabileceği ve kendi binasını değerlendirebileceği, ülkeler arası ortak bir paydada buluşan, yer ve bölge farketmeksizin yüksek binalar yapılırken sürüdürülebilirliği esas alan bu oluşturulan tool sayesinde, bu sürdürülebiliğe uygun şekilde inşa edilecek yüksek binaların geleceğe yön vermesi ve geleceği daha yaşanılabilir kılması amaçlanmıştır. Bu değerlendirme soruları basit bir el kitapçığı haline getirilip internet sitesi üzerinden veya kitapçık halinde yerel yönetimlerce veya belediyelerce erişilebilmesi ve kullanabilmesi yine bir diğer amaçtır. Tezde oluşturulan tool Türkiye'de toplam on iki yüksek bina üzerinde uygulanmıştır. Bunun sonucunda yüksek binaların sürdürülebilirliği konusuna daha çok önem verilmesi, yüksek binalar yapılırken gerekli denetim ve uygulamaların yapılması gerekmektedir.