4
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
İleri yetişkinlerde Tanrı tasavvuru ve dua üzerine nitel bir araştırma: Mardin örneği
Araştırma, 65 yaş üstü bireylerin tanrı tasavvuru ve dua algısının nasıl olduğunu, bu tasavvur ve dua algısının psikolojik iyi oluşlarına etkisini anlamayı amaçlamaktır. Çalışmada yaşlılık dönemindeki bireylerin tanrı tasavvuru ve dua algılarına yansıyan sorunlar incelenmiştir. Çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde yaşlılık, tanrı tasavvuru ve dua algısı kavramlarına yönelik literatür taraması yapılmış, elde edilen bilgiler işlenmiştir. İkinci bölümde ise Mardin ili örnekleminde, yirmi 65 yaş üstü katılımcı ile (10 erkek 10 kadın olmak üzere) yarı yapılandırılmış görüşme yöntemiyle gerçekleştirilen mülakatlar neticesinde elde edilen veriler çözümlenmiş, tartışılmış ve yorumlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma deseni tercih edilmiş olup, veriler yarı yapılandırılmış mülakat şeklinde elde edilmiştir. Elde edilen veriler çözümlenirken tematik ve içerik analizden istifade edilmiştir. Araştırma sonunda Mardin ili örneğindeki 65 yaş üstü bireylerinin tanrı tasavvuru ve dua algısını tanımlarken çeşitli başlıklar oluşturulmuştur. Çalışmada yaşlı bireylerin tanrı tasavvuru ve dua algısının-davranışının psikolojik iyi oluşlarına ve sorunlarla başa çıkmalarında iyi anlamda etkisinin olduğu ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Dua Algısı, Tanrı Tasavvuru, Dua Davranışı, Yaşlı, Manevi Tatmin, Huzur.
Gömülü teori yaklaşımı ile ergenlerde maneviyatın kavramsal ve bağlamsal analizi
Bu araştırma maneviyat kavramını çocukluk döneminde başlayan ve ergenlikte ise hızlanan sosyalleşme alanlarıyla ergen bireylerin zihinlerindeki bağlantıları, kendi kültürel kodları içerisinde anlama ihtiyacına cevap vermesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada ergenlik dönemindeki bireylerin maneviyat algısını ortaya koymak; maneviyatın; kavramsal, operasyonel, geleneksel, çevresel, sosyo-politik kodlarını bağlamı içerisinde anlamayı amaçlamaktadır. Bireyin bağlantılarının takip edilmesi hem de yaşanılan ve araştırmaya konu olan bölgelerin çalışmada yorumlanması adına yordayıcı paradigma esas alınarak nitel bir desen tercih edilmiştir. 09.03.2023 tarihinde etik kurul izni alınmış, 10.04.2023 – 10.05.2023 tarihleri arasında veri toplama işlemi gerçekleşmiştir. Ankara ilinde örgün öğretime devam eden Yenimahalle Tevfik İleri AİHL, Mamak Hüseyin Gazi AİHL, Mamak Volkan Gürbüzalp Anadolu Lisesi okullarındaki 13- 18 yaş arasında 36 öğrenciye yönlendirilen tam yapılandırılmış 11 açık uçlu 8 tam yapılandırılmış soru ayrıntılı görüşmeler ile elde edilmiştir. Veriler tematik kodlama yapılarak temellendirilmiş kuram analizi ile analiz edilmiştir. Çalışmanın neticesinde katılımcıların maneviyatı 3 çekirdek kategori üzerinden şekillenmiştir. Ergen bireyler maneviyatlarını konumlandırırken ilişkisel bağlar; arkadaşlık, kurumlar(dini- milli eğitim kurumları), toplumsal ilişkiler, siyaset, yapısal bağlar dendiğinde; aile, kültür ve içinde bulundukları kurumlardan edindikleri bilgilerden beslenerek maneviyat kavramlarını oluşturmaktadır. Özsel temas halinde de; maddi fenomenler, kendilik hali, aşkınla bağ kurarak şekillenen maneviyat kavramı diğerlerinden ayrışan özsel deneyimler ile de yaşamaktadır. Ergen bireylerin maneviyat kavramı sanıldığının aksine yetişkinler ile aynı manevi beslenme kanallarına sahiptir ve bireysel iyi olma haline dair duygular, bireye hediye edilen maddi eşyalar, kurulan aile ve arkadaşlık bağları dini bağlamdan ayrı olarak ergen bireylerin maneviyat tanımlamasın da yer aldığı görülmüştür.
Merhamet düzeyi ile evli çiftlerin çatışma çözme stilleri arasında dinî başa çıkmanın aracı ve düzenleyici rolü: Fransa örneği
Bu çalışmanın temel amacı, halihazırda evli veya evliliği deneyimlemiş bireylerin merhamet düzeyleri, dinî başa çıkma stratejileri ve çatışma çözme becerileri arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırma, merhamet ve çatışma çözme stratejileri (olumlu ve olumsuz) arasındaki ilişkide pozitif ve negatif dinî başa çıkma stratejilerinin düzenleyici etkilerini ve merhamet ile çatışma çözme stili (olumlu ve olumsuz) arasındaki ilişkide pozitif dinî başa çıkmanın aracı rolünü ele almaktadır. Çalışmanın örneklemi, Fransa genelinde yaşayan 364 kadın ve 102 erkek Türk göçmenden oluşmaktadır. Boşanmış bireyler çalışmaya dahil edilmiş, ancak evlilik deneyimi olmayan veya yeni evlenmiş olanlar çalışma dışında tutulmuştur. Araştırmada nicel yöntemler ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Merhamet Ölçeği, Dinî Başa Çıkma Ölçeği ve Çatışma Çözme Stilleri Ölçeği ile toplanmış ve t-testi, tek yönlü ANOVA, Pearson Korelasyon, Kolmogorov-Simirnov, Kruskall Wallis H testi ve Stepwise regresyon analiz yöntemleri ile değerlendirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, kadınların pozitif dinî başa çıkma stratejilerini erkeklere kıyasla daha fazla tercih ettiği görülmüştür. Merhamet düzeyi ve çatışma çözme stilleri evlilik şekline göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Ayrıca, merhamet ve pozitif dinî başa çıkma stratejilerinin ayrı ayrı olumlu çatışma çözme stiline anlamlı ve pozitif etkileri olduğu, ancak pozitif ve negatif dinî başa çıkma stratejilerinin merhamet ile olumlu çatışma çözme stratejileri arasındaki ilişkide düzenleyici bir rol oynamadığı bulunmuştur. Pozitif dinî başa çıkmanın, merhamet ile olumlu çatışma çözme stili arasındaki ilişkide kısmî aracı rol oynadığı desteklenmiştir. Sonuçlar, literatür ışığında tartışılmış ve gelecekte bu alandaki çalışmalara yönelik öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Din Psikolojisi, Dinî Başa Çıkma, Merhamet, Aile ve Evlilik, Çatışma Çözme.
Dini başa çıkma ve merhamet düzeylerinin evli çiftlerin çatışma çözme stilleriyle ilişkisi
Bu çalışmada evli veya evlilik deneyimi yaşamış bireylerin merhamet düzeyi ve dini başa çıkma stratejileri ile evlilikte çatışma çözme stilleri (olumlu çatışma çözme, olumsuz çatışma çözme, boyun eğme ve geri çekilme) arasındaki ilişkisi incelenmektedir. Bu bağlamda dini başa çıkma stratejisi ile evlilikte çatışma çözme stilleri arasındaki ilişkide merhametin aracı rolü, merhamet ve evlilikte çatışma çözme stilleri arasındaki ilişkide dini başa çıkmanın düzenleyici etkisi araştırılmıştır. Araştırmaya Türkiye'nin muhtelif illerinden 18-55 yaş arası, 328 kadın ve 101 erkek olmak üzere gönüllü olarak 429 kişi dahil olmuştur. Çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veriler; t-testi, tek yönlü ANOVA, Pearson Korelasyon kay-kare ve regresyon analiziyle çözümlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre merhamet puanlarının ve olumlu dini başa çıkma stratejisinin olumlu çatışma çözme stilini, ayrıca merhamet puanlarının olumsuz çatışma çözme stilini istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yordadığı görülmüş, ancak analize pozitif dini başa çıkma stratejisi eklendiğinde ise olumsuz çatışma çözme stilini anlamlı bir şekilde yordamadığı görülmüştür. Pozitif dini başa çıkma ve olumlu çatışma çözme stili arasındaki ilişkide merhametin kısmi aracı rol üstlendiği, merhametin olumlu çatışma çözme stiline etkisinde pozitif dini başa çıkmanın düzenleyici etkisi olmadığı görülmüştür.