10
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Geometride şekil oluşturma ve şekli parçalarına ayırma çalışmalarında ilköğretim 6. 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin düşünme süreçlerinin incelenmesi ve bu süreçteki düzeylerinin belirlenmesi
Bu araştırmada, farklı Van Hiele geometrik düşünme düzeyinde ve farklı uzamsal yeteneğe sahip ilköğretim 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin şekil oluşturma ve şekli parçalarına ayırma süreçlerinin derinlemesine incelenmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca şekil oluşturma düzeylerinin çeşitli değişkenlerle ilişkisi araştırılmaktadır.Araştırma kapsamında, hem nitel hem nicel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Şekil oluşturma ve şekli parçalarına ayırma sürecini incelemek için nitel araştırma yöntemlerinden örnek olay çalışması kullanılmıştır. Şekil oluşturma düzeylerinin çeşitli değişkenler ile ilişkilerinin araştırılması için nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır.Örnek olay çalışmasının katılımcıları, 14 sekizinci sınıf, 13 yedinci sınıf ve 11 altıncı sınıf olmak üzere toplam 38 öğrenciden ibarettir. Araştırmanın örnek olay çalışması verileri, klinik mülakat yöntemi ile toplanmıştır. Mülakatta veri toplama aracı olarak, matematiksel sorular ve görüşme soruları kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri, matematiksel sorular sırasında öğrencilerin matematiksel davranışları, görüşme sorularına verdikleri cevaplar ve araştırmacının tuttuğu gözlem notlarından oluşmaktadır.Tarama çalışmasının örneklemi, İzmir Merkez evreninden tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen 18 okul ve bu okullardan seçkisiz örnekleme ile seçilen 510 altıncı sınıf, 575 yedinci sınıf ve 535 sekizinci sınıf öğrencisi olmak üzere toplam 1620 öğrenciden ibarettir. Araştırmanın nicel verileri ?Van Hiele Geometrik Düşünme Testi? ve ?Şekil Oluşturma Beceri Düzeyi Belirleme Testi? nden elde edilen veriler ile öğrencilerin sınıf, cinsiyet, matematik başarısı değişkenlerine ait verilerden oluşmaktadır.Araştırmanın nitel verileri, içerik analizi ile analiz edilmiştir. Analizler sonunda, ilköğretim 6, 7 ve 8. sınıflar için şekil oluşturma alanında 10 düzey belirlenmiş ve bu 10 düzeyi ölçmeye yönelik bir ölçme aracı geliştirilmiştir. Bu aracın geliştirilmesindeki amaç daha geniş örneklemde öğrencilerin bu beceri düzeylerini belirlemek ve geometrik düşünme düzeyi, sınıf, başarı değişkenleri ile ilişkisini incelemektir.Araştırmanın nicel verileri SPSS 15.0 istatistik programı kulanılarak analiz edilmiştir. Analizde, frekans ve yüzde hesaplamalarının yanında, varyans analizi ve t testi istatistikleri kullanılmıştır. Sonuç olarak, öğrencilerin şekil oluşturma düzeyleriyle sınıf düzeyleri, cinsiyetleri, matematik başarıları ve geometrik düşünme düzeyleri arasında anlamlı fark bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Geometrik Düşünme, Uzamsal Düşünme, Şekil Oluşturma, Şekli Parçalarına Ayırma
İlköğretimdeki üstün yetenekli öğrencilerin yaratıcı problem çözmeye yönelik erişi düzeylerinin ve kritik düşünme becerilerinin belirlenmesi
XIX. ve XX. yüzyıl insanlık tarihi açısından dönüm noktası oluşturmuş buluşlara imza atılmış yüzyıllar olarak bilinen yüzyıllardır. Gerek fen bilimleri, gerek matematik ve gerekse sosyal bilim alanlarında ciddi atılımlar ve sonuçlar elde edilmiştir.Bu sonuçların elde edilmesinde özellikle üstün yetenekli öğrencilerin eğitimleri önemli bir yer tutmaktadır. Bu öğrencilerin yüksek sezgi güçleri, problem çözme becerileri ve farklı bakış açıları sayesinde birçok zor, yaratıcılık gerektiren ve önemli problem çözüme kavuşmuştur.İş dünyasındaki yeni teknolojiler, matematiğe dayalı bilimlere ilişkin meslek seçeneklerinin artmasına neden olmuştur. Bu nedenle fen ve matematik bilgisi günümüz öğrencileri için daha fazla önem kazanmıştır. Matematikte üstünlük gösteren öğrenciler toplumun ilerlemesine yardımcı olarak büyük bir potansiyel oluştururlar.Bu çalışma sayesinde,1.Örgün eğitim kurumlarında üstün yetenekli öğrencilerin eğitimi sırasında yaratıcı problem çözme ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirme,2.Üstün yetenekli öğrencilerin matematik dersinde var olan yaratıcı problem çözme ve eleştirel düşünme becerilerini tespit etme,3.Ülkemizin geleceği açısından önem taşıyan üstün yetenekli öğrencilerin, yüksek düşünme türlerine sahip olmalarını sağlayarak bunun doğuracağı faydalara dikkat çekmesi adına yeni bir bakış açısı kazandıracağı umulmaktadır.Bu çalışmanın amacı üstün yetenekli öğrencilerin matematikte yaratıcı problem çözmeye yönelik erişi düzeylerinin ve kritik düşünme becerilerinin belirlenmesidir. Bu çalışma 32'si 6. sınıf ve 32 si 7. sınıf olmak üzere 64 üstün yetenekli öğrenci ile yapılmıştır. Öğrencilere sınıflarına gore matematikte üstün yetenekliliğe yönelik kriter testi, yaratıcı problem çözmeye yönelik ölçek ve Watson-Glaser Eleştirel Düşünme Gücü Ölçeği ? Form YM uygulanmış ve sonuçlar istatistiksel açıdan değerlendirilimiştir.Bu çalışmanın sonuçlarından biri olarak 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin yaratıcı problem çözmeleri ve eleştirel düşünme becerileri arasında anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır. Bu doğrultuda öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerinin yaratıcı problem çözme becerilerine oranla daha yüksek olduğu görülmüştür.
Sekizinci sınıf öğrencilerinin geometrik akıl yürütme becerilerinin incelenmesi
Bu çalışmada sekizinci sınıf öğrencilerinin geometrik akıl yürütme becerilerinin araştırılması ve yapılan klinik mülakatlar ile odak grup çalışmalarının bu sürece etkinliğinin de incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubu İzmir ilinin Karabağlar ilçesindeki MEB'e bağlı bir devlet ortaokulundaki 4 sekizinci sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada öğrenci seçimi, araştırmacı tarafından belirlenen iki ölçüt göz önüne alınarak seçilmiştir, bu yönüyle araştırma amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemidir. Bu ölçütler; (i) öğrencilerin geometride geçen kavramları ders içerisinde görmüş olmaları, (ii) öğrencilerin matematik başarılarının farklı düzeyde (orta ve yüksek) olmasıdır. Bu öğrencilerin kendilerini iyi ifade edebilen öğrencilerden olmasına dikkat edilmiştir. Araştırmada verilerin toplanması, çözümlenmesi ve yorumlanmasında nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler klinik mülakatlar ve odak grup çalışmaları ile toplanmıştır. Bu veri toplama sürecinde geometrik akıl yürütmeleri ölçecek şekilde ön ve son klinik mülakatlarda aynı olmak üzere toplam 8'er adet, 1. odak grup görüşmesinde 4 adet ve 2. odak grup görüşmesinde 5 adet açık uçlu problem sorulmuştur. Araştırma sürecinde elde edilen veriler sorular bazında analiz edilmiş olup, her soru akıl yürütmenin alt becerilerine göre incelenmiş olup doğru/kusurlu/hatalı akıl yürütmeler olarak sınıflandırılmaya çalışılmıştır. Veriler içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda, öğrencilerin ilk klinik mülakatta yansıttıkları akıl yürütme becerilerinin büyük ölçüde kusurlu veya hatalı olduğu, yapılan odak grup görüşmelerinin birbirlerini olumlu olarak etkileyerek son klinik mülakatta daha doğru akıl yürütmeler sergiledikleri gözlenmiştir. Ayrıca odak grup görüşmeleri sayesinde akran etkileşiminin de faydalı ve başarıyı arttırıcı etkisi olduğu da görülebilmektedir.
Aritmetikten cebire geçişi sağlayacak etkinliklerin tasarlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi
İlköğretim seviyesinde eğitim gören öğrencilerin matematik dersinde öğrendikleri aritmetik konularının bir devamı olan cebir konusuna geçiş yaparken belli sorunlar yaşadıkları bilinen bir gerçektir. Araştırmanın amacı; ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin aritmetikten cebire geçişlerini sağlayacak ve bu geçişi kolaylaştıracak etkinlikleri tasarlamak, uygulamak ve bunların cebiri öğrenmeye etkisini değerlendirmektir. Araştırma, 2010?2011 eğitim-öğretim yılında Gaziantep ili merkez ilçesinde öğrenim yapan bir ilköğretim kurumunda gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında, bu ilköğretim kurumunda 7. sınıf seviyesinde öğrenim gören, deney ve kontrol grubu olmak üzere 2 grup seçilmiş ve bu gruplar araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırma bulgularına göre, 1. dereceden denklemler konusunda etkinlik temelli öğretim aritmetikten cebire geçiş sürecinde öğrencilerin etkin öğrenmelerini sağlamaktadır. Etkinlik temelli öğretimle eğitim alan öğrencilerin, geleneksel yöntemle eğitim gören öğrencilere göre 1. dereceden denklemleri kavramada daha başarılı olmalarından hareketle, sınıfta öğretmen öğrencilerin derse aktif katılımlarını sağlamalı ve onlara sadece rehberlik edici bir rol üstlenmelidir.
Yeni ilköğretim programlarının uygulandığı pilot okullardaki öğretmenlerin yeni program ve pilot çalışmalar hakkındaki görüşleri
Avrupa Birliği'ne â yeliği bir devlet politikası hâ¢line getirmiş olanâ lkemizde eğitime olan talep gâ nden gâ ne artmaktadır. Talim Terbiye KuruluBaşkanlığı bu gelişmeler karşısında ilkâ¡ğretim okullarında uygulanan â¡ğretimprogramını yeniden dâ zenlemiştir. Bu â¡ğretim programı 2004 â¡ğretim yılında 9ildeki 120 okulda pilot â¹alışma olarak uygulanmaya başlanmıştır.Bu â¹alışmanın amacı yeni geliştirilen â¡ğretim programına ve bu pilotâ¹alışmaya yâ¡nelik sınıf â¡ğretmenlerinin gâ¡râ şlerini belirlemektir. Bu amaâ¹la Boluilindeki pilot okullarda 5 bayan ve 20 bay sınıf â¡ğretmeniyle yarı yapılandırılmışgâ¡râ şmeler yapılmıştır. Gâ¡râ şme esnasında â¡ğretmenlere geliştirilen bu programlaile ilgili sorular sorulmuş; programın uygulanabilirliği ve yapısı hakkında gâ¡râ şlerinibelirtmeleri istenmiştir. Elde edilen veriler iâ¹erik ve betimsel analizlerleincelenmiştir. â¢ğretmenlere gâ¡re yeni programın ve pilot â¹alışmaların olumluyanları: i) araştıran ve sorgulayan â¡ğrenciler yetiştirmeyi hedeflemesi, ii) â¡ğrencimerkezli olması, iii) her â¡ğrencinin etkinliklere etkin olarak katılarak kendini ifadeetmesi, iv) konu yoğunluğunun azaltılması ve v) â¡ğrenciler arasındaki bireyselfarlılıkları desteklemesi ve bu farklılıkları zenginlik olarak kullanmasıdır. Diğertaraftan, â¡ğretmenlere gâ¡re bu programın olumsuz yanları: i) programın felsefesinintam olarak anlaşılmaması, ii) pilot â¹alışmada gereken kaynakların yeterli olmaması,iii) velilerin bu programı kabul etmemeleri ve değişime karşı olmaları iv) hizmet iâ¹ieğitimin iâ¹eriğinin ve sâ resinin yeterli olmaması, v) gerek MillŽ Eğitim Bakanlığınıngerekse mâ fettiş ve akademisyenlerin, â¡ğretmenlerin ve okulların programınanlaşılması ve uygulanmasına yâ¡nelik yeterince destek vermemesi vi) bu programıntâ m okullarda uygulanması iâ¹in gereken alt yapının yetersiz olması ve vii) alternatifâ¡lâ¹me ve değerlendirmenin felsefesini anlayamamaları ve bunların nasılkullanacağını bilememeleridir. Tezimizde, â¡ğretmenlerin bu olumlu ve olumsuzdurumlarla ilgili â¹â¡zâ m â¡nerileri sunulacaktır.Anahtar Kelimeler: â¢ğretim Programı, pilot â¹alışma
8. sınıf öğrencilerinin çokgenlerin benzerliğini belirleme stratejilerinin incelenmesi
Bu çalışmada 8. sınıf öğrencilerinin çokgenlerin benzerliğini tespit etmede kullandıkları stratejileri belirlemek ve derinlemesine incelemek amaçlanmıştır. Bu amaca uygun nitel araştırma yöntemlerinden içsel durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen yedi farklı etkinlik kullanılmıştır. Veri toplama araçlarının geçerlik ve güvenirlikleri yapılan pilot çalışma ile tespit edilmiştir. Etkinlikler boyunca öğrencilere her bir etkinlik için birbirlerine benzer olan ve olmayan çeşitli çokgenler verilmiştir. Etkinlikler, üç gruba ayrılmış toplam 8 öğrenciye uygulanmış ve uygulama süreci video kamera ile kayıt altına alınmıştır. Uygulama toplamda 6 ders saati sürmüştür. Araştırma bulgularına göre öğrenciler en fazla stratejiyi kare ve eşkenar dörtgenin benzerliğinin incelendiği etkinlikte kullanmışlardır. Üçgenlerin benzerliğinin incelendiği etkinlikte ise diğer çokgenlere göre daha az strateji kullanıldığı görülmüştür. Toplamsal strateji, açıya dayalı strateji ve benzerlik oranı stratejisi en belirgin şekilde kullanılan stratejiler olmuştur. Ayrıca öğrencilerin, verilen çokgene benzer çokgen oluşturmaları istenilen etkinliklerde, benzer olan ve olmayan çokgenlerin belirlenmesi etkinliklerine göre daha çok zorlandıkları görülmüştür. Çalışmanın sonunda ise sonuçlardan yola çıkılarak araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.
7. sınıf öğrencilerinin birim küplerden oluşan yapıları izometrik kâğıtta çizme durumlarının incelenmesi
Bu çalışmada, 7. sınıf öğrencilerinin birim küplerden oluşan yapıları izometrik kâğıt üzerinde çizme deneyimlerinin derinlemesine incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 7. sınıfta öğrenim gören 3'ü kız 3'ü erkek olmak üzere toplamda 6 öğrenci katılmıştır. Her bir öğrenci ile klinik mülakatlar yapılıp öğrencilerin çizimleri video kayıt altına alınmıştır. Çalışmada öğrencilerin yapılara küp ekleme, yapılardan küp çıkarma ve farklı görünümleri verilen yapıları oluşturma etkinliklerinin, izometrik kâğıttaki çizimlerinde üç boyutlu şekillerin (küplerden oluşan yapıların) birimlerini (yüz, ayrıt ve köşe noktası) nasıl kullandıkları ve süreçte yaşadıkları deneyimler ele alınmıştır. Her öğrencinin bir durum olarak kabul edildiği bu çalışmada çapraz durum analizi deseni kullanılmış olup sonrasında elde edilen bulgular birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonunda öğrencilerin farklı yönlerden görünümü verilen yapıların izometrik kâğıtta çiziminde daha çok zorlandığı ve çizim sürecinde yaşadıkları deneyimlerle yeni bilgiler üretebildikleri anlaşılmıştır. Ayrıca görüşmeye katılan öğrencilerin çizimle alakalı muhakeme yaparken, düşüncelerini karşı tarafa aktarmakta zorlandığı bazı yerlerde çeşitli jestler kullanarak düşüncelerini daha anlaşılır hale getirebildiği tespit edilmiştir.
İlkokul ve ortaokul matematik ders kitaplarındaki temel geometrik kavramların incelenmesi
Bu çalışmanın amacı 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda kullanılan 3., 4. ve 5. sınıf matematik ders kitaplarındaki temel geometrik kavramların (nokta, doğru, doğru parçası, ışın ve düzlem) tanımlamalarında ön plana çıkan özellikleri belirlemek ve bu kavramların epistemolojik ve bilişsel unsurlar açısından ele alınışlarını incelemektir. Analize dâhil edilen toplamda 7 kitap, matematiksel çalışma uzayı teorisi (Kuzniak, 2011) bağlamında incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma tekniklerinden doküman incelemesi kullanılarak veriler analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre 3. ve 4. sınıf düzeyinde temel geometrik kavramlar genellikle somut nesne görsellerinden yararlanarak sezgisel olarak ifade edilirken 5. sınıf düzeyinde bu kavramların matematiksel özelliklerine ağırlık verilerek geometrik ve sembolik gösterimlerine yer verildiği görülmüştür. Matematiksel çalışma uzayı kapsamında incelenen kavramların ders kitaplarında en fazla yer edindiği düzlem Semiyotik-Söylemsel düzlemidir. Ayrıca incelenen ders kitaplarında doğrudan enstrümantal oluşum, söylemsel oluşum ve Enstrümental-Söylemsel düzleminde gerçekleşen örneğe yer verilmediği sonucu bulunmuştur.
Katı cisimlerin öğretiminde dinamik geometri yazılımı destekli öğretimin 7.sınıf öğrencilerinin geometriye yönelik tutumuna ve uzamsal düşünmelerine etkisinin araştırılması
Bu araştırmanın amacı katı cisimlerin öğretiminde dinamik geometri yazılımı destekli öğretimin 7.sınıf öğrencilerinin geometriye yönelik tutumuna ve uzamsal düşünmelerine etkisinin araştırmaktır. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kabul edilmiştir. Araştırma 2014-2015 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılında, İzmir ili Menemen ilçesinde bulunan bir ortaokulda 7. Sınıfa devam eden 40 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Uygulama yapılan ortaokulun yedinci sınıfında farklı iki derslikte öğrenim gören öğrenciler deney ve kontrol gruplarını oluşturmuştur. Deney grubunda 23, kontrol grubunda ise 17 öğrenci bulunmaktadır.Araştırmada nicel araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Bu araştırmada süreç içinde, dinamik geometri yazılımı kullanarak yapılan katı cisimlerin öğretiminin uzamsal yeteneklere olan etkisini incelemek amacıyla "Zihinsel Döndürme Testi" ve öğrencilerin geometriye yönelik tutumlarını incelemek amacıyla "Geometri Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 15.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, dinamik geometri yazılımı destekli öğretim yöntemi matematik dersinde katı cisimler konusunun öğretiminde öğrencilerin uzamsal düşünmelerini arttırmıştır ve dinamik geometri yazılımı destekli öğretim yönteminin öğrencilerin geometriye yönelik tutumunda etkisi yoktur. Bununla birlikte dinamik geometri yazılımı destekli öğretim yöntemi ile yapılan matematik dersinde ve geleneksel öğretim yöntemleri ile yapılan matematik dersinde öğrencilerin uzamsal düşünmeleri ile geometriye yönelik tutumları arasında bir ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Ortaokul matematik öğretmenlerinin matematik uygulamaları dersinde matematiksel modelleme hakkında görüşlerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı ortaokuldaki matematik uygulamaları dersine giren matematik öğretmenlerinin matematiksel modellemeyi kullanım ve bilgi düzeylerini belirlemek; öğretmenlerin öğrencilerin matematik derslerindeki modelleme yeterliliklerinin gelişimini sağlamak için neler yapmaları gerektiğini ortaya koymaktır. "Ortaokulda matematik uygulamaları dersine giren matematik öğretmenlerinin Matematiksel Modellemeye ilişkin düşünceleri nelerdir?" sorusundan hareketle böyle bir çalışma yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında İzmir ilindeki ortaokullarda matematik uygulamaları dersine giren matematik öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise belirtilen evrenden amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örnekleme yöntemi ile belirlenen 16 öğretmen oluşturmuştur. Ortaokul matematik uygulamaları dersinde matematik öğretmenlerinin matematiksel modellemeye ilişkin görüşlerini belirlemek amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden görüşme tekniği kullanılmıştır. Görüşme sonucunda elde edilen veriler betimsel analiz ile yorumlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması uygulanmıştır. Çalışmada matematik öğretmenlerinin hepsinin matematiksel modelleme bilgisi olmadığı, matematik uygulamaları ders kitabındaki etkinliklerin bir kısmının öğrenci seviyesine uymadığı, sınıfların fiziksel şartlarının grup etkinliğine uygun olmadığı, matematik uygulamaları dersinin matematik dersine takviye amaçlı işlendiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Matematiksel Modelleme, Ortaokul Matematik Öğretmeni, Matematik Uygulamaları Dersi