3
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Kurumsal web uygulamaları için anlamsal veri sözlüğü destekli yazılım geliştirme çatı önerisi
Yazılım ürünlerinin hemen her alanda kullanımının giderek yaygınlaştığı, müşteri ihtiyaçlarının ve kalite beklentilerinin sürekli arttığı günümüzde, buna bağlı olarak yazılım büyüklükleri ve karmaşıklıkları artmakta, uygulamaların geliştirilmesi ve bakımı ile ilgili hem zaman hem de maddi anlamdaki maliyetler de sürekli olarak artmaktadır. Yazılım mühendisliğinde bu maliyetleri düşürmek üzere sürekli olarak gerek araçlar gerekse metodolojiler açısından yeni gelişmeler yaşanmaktadır. Bu çalışmada kurumsal web uygulamaları için, düşük maliyetle ve kısa teslim tarihleriyle, daha kaliteli yazılım ürünlerini geliştirebilmek amacıyla hafif ontolojiler sınıfında bulunan anlamsal özellikleri olan veri sözlüğü yapısı yardımıyla bir yazılım geliştirme çatısı önerilmiştir. Bileşen tabanlı yazılım geliştirme metodolojisine göre geliştirilen anlamsal veri sözlüğü destekli bu yazılım geliştirme çatısı sayesinde yazılım maliyetlerinde ortalama 3,5 kat kazanç olacağı bir uygulama gerçekleştirerek gösterilmiştir. Gösterim amaçlı gerçekleştirilen örnek uygulamalar incelenerek, sonuçlar yazılım geliştirme kalite özellikleri açısından da değerlendirilmiş, önerilen çatının bu anlamda da önemli katkılar yapacağı sonucuna varılmıştır. Çatının temelinde uygulamanın bütün katmanlarına etki eden bir sözlük olacağı için veri kalitesinin de iyileşeceği, kurumsal veri sözlüklerinin sağlayacağı bütün faydaların da hem kurumsal hem de yazılımsal süreçler açısından garanti altına alacağı öngörülmüştür. Yazılım geliştirme metodolojileri açısından da yazılıma entegre bir veri sözlüğünün faydaları açıklanmıştır. Önerilen yazılım geliştirme çatısı hem güncel teknolojilerin kullanılmış olması hem de yapısı itibarıyla gelişmelere de oldukça açıktır.
DENİ: Dokunsal etkileşimli nesnelerin interneti
Bu tez çalışması, nesnelerin interneti (IoT) uyumlu, haptik geribildirim destekli insan arayüz cihazlarının tasarımı ve uygulanması üzerine kapsamlı bir araştırma sunmaktadır. Araştırma, teknolojik ilerlemelerin insan-makine etkileşimine olan katkısını ve dokunsal geribildirimin kullanıcı deneyimini nasıl zenginleştirdiğini incelemektedir. Ayrıca, bu tür cihazların çeşitli uygulama alanlarındaki potansiyelini de vurgulamaktadır. Çalışmada, gömülü sistem tabanlı bir elektronik kontrol sistemi/deney kiti tasarlanmakta ve açık kaynak olarak paylaşılmaktadır. Bu sistem, dokunmatik uygulamaların geliştirilmesi ve iyileştirilmesi için deneysel bir platform olarak kullanılabildiği gibi, işlevsel olup IoT ile bütünleşmiş cihazların kumanda ve kontrol edilmesi için de kullanılabilir. Örnek olarak sunulan tasarım üzerinde çeşitli dokunsal geribildirim yöntemleri çalıştırılmakta ve belirli bir grup ile bir deneyim değerlendirme anketi yapılmaktadır. Farklı senaryolarda farklı metotların işlevselliği ve deneyim kaliteleri kıyaslanmaktadır. Sonuç olarak, bu tez IoT uyumlu dokunsal geribildirim destekli insan arayüz cihazlarının tasarımı ve uygulanması üzerine geniş bir bakış açısı sunmaktadır. Özellikle açık kaynak yaklaşımıyla bu alandaki bilgi paylaşımını ve iş birliğini teşvik etmektedir. Geliştirilen tasarım rehberleri ve stratejiler, bu teknolojinin kullanımını genişletmeyi ve IoT cihazlarını daha etkileşimli ve kullanıcı dostu hale getirmeyi amaçlamaktadır.
İsviçre sistemine göre iki yönlü Gale- Shapley algoritması ile satranç rakip eşleştirme
Satranç, 8x8 karelik bir tahta üzerinde oynanan, her oyuncunun 16 taşını kullanarak rakibin taşlarını ele geçirmeye çalıştığı, stratejiye dayalı bir zekâ oyunudur. Tarihsel süreçte Doğu'dan Batı'ya hızla yayılmış, dünya çapında saygın turnuvalarla küresel bir oyun haline gelmiştir. Satrançta oyun içi kurallar kadar, müsabaka sürecinde uygulanan eşleştirme kuralları da büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Dünya Satranç Federasyonu (FIDE) tarafından tanımlanan İsviçre Eşleştirme Sistemi ile Gale-Shapley algoritmasının birleştirilmesiyle yenilikçi bir eşleştirme algoritması geliştirilmiştir. Geliştirilen algoritma, Chess.com platformunda yer alan en iyi 698 oyuncu ile simüle edilen örnek bir turnuva üzerinde test edilmiştir. Elde edilen eşleşmelerin, İsviçre sisteminin temel kurallarına (benzer puanlı oyuncuların eşleşmesi, aynı oyuncuların tekrar eşleşmemesi, renk dağılımının dengelenmesi) uygun olduğu görülmüştür. Ayrıca, az ve orta sayıda katılımcıya sahip gerçek turnuvaların sonuçlarıyla karşılaştırma yapılmış, önerilen algoritmanın rastgele eşleştirmeye kıyasla daha dengeli ve tutarlı sonuçlar ürettiği belirlenmiştir. Karışık puan gruplarına sahip oyuncuların önerilen algoritma ile kıyaslanmıştır. Çalışma kapsamında yalnızca ELO derecelendirme sistemiyle yetinilmeyip, Glicko, ELO++ ve TrueSkill gibi farklı derecelendirme sistemleri de incelenmiştir. Bu sistemlerin, oyuncu performanslarının daha hassas ölçülmesinde ve eşleşmelerin kalitesinin artırılmasında sağladığı avantajlar değerlendirilmiştir. Özellikle güç seviyesi benzer oyuncular arasında yapılan eşleşmelerde bu sistemlerin tutarlı sonuçlar verdiği saptanmıştır. Geliştirilen eşleştirme algoritması, her turda oyuncuların puan durumuna ve önceki taş renklerine göre eşleştirme yaparken, Gale-Shapley algoritması ile kararlı eşleşmeler oluşturulmasını sağlar. Ayrıca, algoritma tüm oyuncuların turnuva boyunca aktif kalmasını hedefleyerek eleme yöntemlerinden farklı bir yapı sunar. Örnek turnuvalarda bazı oyuncuların eksik katılım göstermesine rağmen, geliştirilen sistem tüm oyuncuları eşleştirerek simülasyonlarda başarılı sonuçlar üretmiştir. ELO puan farkı yüksek olan eşleşmelerde beklenmedik sonuçlar gözlenmiş olsa da sistem genel olarak istikrarlı ve adil bir eşleştirme modeli sunmuştur. Geliştirilen bu sistem ile satranç turnuvalarında en adil ve dengeli eşleşmelerin sağlanması hedeflenmiştir. Turnuva sonunda eşleşmeler ne olursa olsun performansa dayalı olarak güç puanları hesaplanmıştır.