Dokuz Eylül University
Discipline

History of the Republic of Turkey

Dokuz Eylül University

7

Archived Theses

0

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

7 Theses
Master'sOpen AccessEN

Finance and the bourgeoisie: The establishment of private sector banking in Turkey (1946-1958)

This study, a major premise of which is that finance cannot be considered separately from socio-political power relations, examines the rise of private sector banking in relation to the transformation of the bourgeoisie in Turkey after the Second World War. By looking at the financial sector in the 1950s in a historical and social context, this work tries to assign hitherto neglected finance its place. Stipulating that in late-capitalized countries finance capital organizations usually emerge as conglomerates, the study attempts to contextualize the developments in the finance sector and the rise of the bourgeoisie in the post-war period to understand the emergence of finance capital and conglomerates in Turkey.

BankingBourgeoisieEconomic history+2
Dünya Ahtem Öztogay
Boğaziçi University · Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
2014
00
Master'sOpen AccessEN

Performative publicness: Alternative theater in Turkey after 2000s

This thesis looks at the alternative theater field in Turkey especially after mid 2000s which is separated from conventional theater making styles by the usage of black-box stages, new texts (translated or locally written), experimental dramaturgies and new acting techniques. The research was based primarily on long-running and deep field analysis varying from spatial analysis to interviews where the supplementary material is mostly collected from newspapers and websites. The conclusions reached were that this "new" form of theater created a significant public sphere based on tools of "performative publicness" in which different groups from various backgrounds (though being limited by class to an extent for now) can have contact with each other and their stories.

DramaturgyPublic spacePerformance+2
Deniz Başar
Boğaziçi University · Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
2014
00
DoctorateOpen AccessEN

Murder in the family: Law, order, and criminal justice in the nineteenth century Ottoman society

This study deals with the murders committed within the family in the Ottoman provinces in the second half of the nineteenth century. Based on Ottoman archive documents, it focuses on the conflicts of various family members with each other and various reckonings both within the nuclear and extended family, from a socio-legal point of view and without any regional restrictions. The study claims that the ties that held the family together were extremely sensitive and fragile and that the family had both compassion and brutality in itself, with various paradoxes. The fact that we were able to obtain detailed information about the Ottoman provincial family and the word-for-word statements of family members from their mouths was a result of the judicial reforms that took place in the second half of the nineteenth century. Since this study, which presents a multi-layered portrait of the Ottoman provincial family through the nizamiye court records, is shaped on various family anomalies, the portrait presented is far from the claim of a full-scale family portrait. This study also tries to understand and make sense of ordinary people's mentality regarding their roles in both the domestic and public spheres. The way ordinary people customize the events in their minds, and the sub-judicial solutions they develop constitute the main axis of this study. Finally, this study reveals how the two courts operate in murder cases that fall into the common domain of both sharia and nizamiye courts in the new judicial order.

19. centuryFamilyDomestic violence+7
Zehra Şamlıoğlu Berk
Boğaziçi University · Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Milli Mücadele döneminde Bursa gayrimüslimleri

Bu çalışmanın amacı Bursa kent tarihinde gayrimüslim halkın yerini ve önemini ele almaktır. Bursa bölgesi tarih boyunca çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapmıştır. Şehrin kuruluş tarihi Paleolitik dönemlere kadar uzanır. Anadolu ile Avrupa arasındaki geçiş noktası üzerinde bulunması şehrin tarihi boyunca ilgi görmesine neden olmuştur. Bursa, tarih boyunca sırasıyla Phryg, Lydis, Pers, Bithynia, Roma ve Bizans hâkimiyetlerine girmiştir. Türklerin hâkimiyetine Anadolu Selçukluları döneminde girmiştir. Şehrin Anadolu Selçuklu Devleti ve sonrasında Osmanlı Devleti hâkimiyeti altında bulunduğu dönemde ülkenin başkenti yapılması stratejik anlamda önemini yansıtması bakımından önemlidir. Osmanlı Devleti hâkimiyetinde uzun bir tarihi süreçte devlet ile toplum ve toplumun birbirileri ile olan ilişkileri uyum içinde sürdürüldüğü bilinmektedir. Osmanlı Devleti'nin yenilik hareketlerine başlaması ve sonrasında Kanun-ı Esasi'nin ilan edilmesi ile toplum düzeninde düzenlemeler yapılmıştır. Dağılma döneminde başlatılan yenilik hareketleri Osmanlı Devleti'nin toparlanması için yeterli olmamıştır. Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndan yenilgi alarak çıkması sonrasında imzalanan Mondros Mütarekesi maddelerini gerekçe gösteren İtilaf Devletleri Anadolu'da işgallere başlamıştır. Yunanlılar tarafından İzmir'in 15 Mayıs 1919'da işgal edilmiştir. İşgal süreci Batı Anadolu bölgesindeki şehirlerin işgal edilmesi ile devam etmiştir. Düşman işgali karşısında direniş göstermek amacıyla Türkler Kuvayı Milliye adında örgütler kurarak teşkilatlanmıştır. Bu noktada işgale karşı gayrimüslimlerin tutum ve davranışları hayati bir önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada, Bursa'da yaşayan gayrimüslim halkın Milli Mücadele döneminin başlangıcından şehrin kurtuluşuna kadar tutumlarının ne yönde olduğu, nasıl davranış sergiledikleri üzerinde durulmuştur.

Seda Üner
Kütahya Dumlupınar University · Institute of Graduate Studies
2025
00
Master'sOpen AccessTR

Milli Mücadele Dönemi Türk-Amerikan ilişkileri

ÖZET 1830 yılında kurulan Amerika Birleşik Devletleri-Osmanlı Devleti arasındaki ilişkiler 1914 yılına kadar ticari ilişkiler olarak devam etti. I. Dünya Savaşı başladığı halde devam eden ilişkiler 1917 yılında Amerika'nın savaşa katılması ile kesildi. Amerika cumhurbaşkanı Woodrow Wilson yayınladığı 14 noktası ile bütün dünyada olduğu gibi Türkiye'de de etkili oldu. Wilson Prensipleri Amerika'ya karşı sempatisi olanları çoğalttı. Paris barış Konferansı'nda Amerika'ya Ermenistan mandası teklif edildi. Ayrıca Boğazlar Bölgesi'nin mandası veya tüm Anadolu'yu içine alan bir mandanın da Amerika tarafından üstlenilmesi isteniyordu. Paris Barış Konferansı'nda ortaya çıkan manda meselesi, Türkiye'de de özellikle aydınlar arasında çok fazla taraftar buldu ve konu üzerinde uzun tartışmalar yapıldı. Manda taraftarları Mustafa Kemal'i ve Erzurum ile Sivas Kongrelerini etkilemeye çalıştılar. Kongrelerden manda lehine bir karar çıkartmak istiyorlardı. Paris Barış Konferansı esnasında, Wilson kendi koyduğu prensipleri Türklere uygulamaktan çekindi ve çoğunluğu Türk olan İzmir'in Yunanistan'a verilmesinde büyük rol oynadı. Amerika bölge şartlarını yerinde incelemek üzere bölgeye iki komisyon gönderdi. King-Crane Komisyonu daha çok Suriye ve Filistin bölgesi ile ilgilenirken Harbord Heyeti doğu Anadolu Bölgesi ile yani Ermenisran mandası ile ilgileniyordu. Bu iki heyet, raporlarında Amerika'nın bölgede bir manda kurmasının zorlukları ve Harbord Heyeti'nin raporunda da Ermenistan Devleti'nin kurulamayacağını açıklamalarının da etkisiyle Amerikan Senatosu, Ermenistan mandasını reddetti. Bunun sonucunda Türkiye'de, Amerika'da ve Avrupa'da yavaş yavaş Amerikan mandası tartışmaları sona erdi. Amerika Birleşik Devletleri'nin İstanbul'daki Yüksek Komiseri Amiral Bristol, Ankara Hükümeti ile ilişkilerin iyileştirilmesini ve resmi ilişkiye girilmesini istiyordu. Çoğu zaman Milli Mücadele'nin başarısı ve haklılığı konusunda Washington'u uyarıyordu. Ama Washington, Ankara ile resmiilişki içine girmekten her zaman kaçındı, iki hükümet arasında diplomatik ilişkiler Sakarya Savaşı'ndan sonra başladı. Washington, Ankara Hükümeti ile görüşmelerini ticarî ilişkiler çerçevesinde sürdürdü. Açık Kapı ilkesini ve çıkarlarını korumaya çalıştı, iki ülke arasında imzalanan Lozan Antlaşması'nın Senato'da kabul edilmesi işi yapılan propagandalar nedeniyle zorlaştı. Ermeniler ve onları destekleyen kişiler anlaşmanın imzalanmasını engellemeye çalıştılar. Anlaşmayı destekleyenler de olsa, 1927 yılında Amerikan Senatosu anlaşmayı reddetti. Bunun üzerine Amiral Bristol ve Tevfik Rüştü Bey arasında yapılan görüşmeler sonucunda iki ülke arasında diplomatik ilişkileri tesis eden bir antlaşma imzalandı. Böylece iki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler kurulmuş oldu.

Manda sorunuMilli Mücadele DönemiTürk-Amerikan ilişkileri
İsmigül Çankaya
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2002
00
Master'sOpen AccessTR

Filistin meselesi etrafında Türk-İsrail ilişkileri (1948-1956)

**' ÖZET Filistin Meselesi yüz yıla yakın bir süreden beri devam eden, sadece geçtiğimiz XX. yüzyılın değil, içinde bulunduğumuz XXI. yüzyılın da büyük problemlerinden biridir. Çünkü XIX. yüzyıl sonlarında 'Siyonizm' hareketi ile dinamizm kazanmış olan Filistin meselesi, Osmanlı Devleti'nin bu topraklardan çekilmesi, İngiltere'nin Filistin'i işgaliyle sonuçlanmıştır. Bu zamandan itibaren başlayan çatışmalar, 14 Mayıs İ948'de israil Devleti'nin ilanıyla yeni bir sürece girmiştir. Artık problem, İngiliz mandası altında çatışan iki topluluğun meselesi olmasından çıkarak, Birleşmiş Milletlerin gündeminde, komşu Arap devletlerinin de işe karışmasıyla farklı bir hal alarak, uluslararası bîr çatışmaya dönüşmüştür. Türkiye, İngiltere'nin sorunu Birleşmiş Milletler'e taşımasından itibaren Arap ülkeleriyle birlikte hareket etmiştir. Fakat İsrail'in kurulması ve ABD'nin İsrail'i tanıyan ilk ülke olması Türkiye'nin dikkatini çekmiştir. Türkiye'nin ABD ile Sovyet tehlikesine karşı işbirliği yapmak istemesi ve mutlaka ABD'nin de dahil olduğu bir ittifak sistemine girmek istemesi İsrail Devleti'ne bakış açısını değiştirmesine sebep olmuştur. 1 948'den 1 956'ya kadar ki Türkiye-İsrail ilişkilerini etkileyen belirleyici faktör, genelde Batı özelde ise ABD ile işbirliğidir..ftrf

FilistinFilistin sorunuOrta Doğu politikası+6
Durmuş Ali Koltuk
Gazi University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2001
00
Master'sOpen AccessTR

İkinci Meşrutiyet Dönemi siyasal yaşamında iktidar muhalefet ilişkileri 1908-1913

Çalışmamızın genelinde Osmanlı İmparatorluğu'nun en uzun beş yılını kapsadığını savunduğumuz ve meşrutiyet döneminin ilk evresi olan çoğulcu ve temsili dönemi temsil eden 1908?1913 yılları arasında meydana gelen önemli siyasal gelişmeleri, iktidar-muhalefet ilişkisi perspektifinde ele almayı amaçladık.İkinci meşrutiyetin ilanını takiben iktidar mekanizmasını kontrol etmeye veya iktidarlaşmaya çalışan İttihat ve Terakki Cemiyeti ile bu dönemde kurulan siyasal partiler, hükümetler ile beraber birer siyasal güç durumunda bulunan dini ve etnik unsurların politik örgütlenme biçimi ve birbiriyle olan ilişkileri, dönemin politik konjonktürü altında değerlendirilmiştir. Bu siyasal gelişmelerde anayasal ve meşruti demokrasinin vazgeçilmez ilke ve olgularından olan seçimler, önemli siyasal olaylar, parlamenter tartışmalar, iktidar ve muhalefet çevrelerinin politik davranış ve refleksleri kuramsal ve klasik anlamda ele alınmıştır.Tezimizin tümünde önemli bir yer işgal eden iktidar gücü İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin siyasal faaliyetleri ile politik tutumu özellikle vurgulanmıştır. Muhalefet ile iktidar kavramları, dönemin siyasal gelişmeleri içerisinde, tarihsel ve kuramsal olarak analiz edilmiş, seçim süreçleri, siyasal partiler ile öteki muhalefet gruplarının politik tercihleri, görüş ve faaliyet alanları ile Meclisi Mebusan ve Meclisi Ayan'daki yansımaları ayrıntılı bir şekilde verilmeye çalışılmıştır.Son olarak demokratik ve yasal muhalefetin tasfiyesi, nihayet bu muhalefetin iktidarı ele geçirmek için illegal yöntemler benimsemesi ve çok partili yaşamın tamamen son bulması ile yerini tek partili meşruti yaşama bırakması vurgulanmıştır.Anahtar Kelimler: İktidar, Muhalefet, İttihat ve Terakki Cemiyeti, II. Meşrutiyet, Kabineler.

Meşrutiyet II
Baran Hocaoğlu
Dokuz Eylül University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2008
00