Ekoturizm Anabilim Dalı

Ekoturizmin turizm yöneticileri tarafından algılanması: Giresun ili turizm yöneticileri üzerine bir araştırma

Değişen hayat koşulları insanların hem yaşam biçimlerine hem de turizm davranışlarına yansımaktadır. Turizmin çeşitlendirilmesi turizm yöneticilerinin de yönlendirmesiyle daha uzun dönemlerde daha geniş coğrafyalarda her geçen gün genişlemektedir. Bu doğrultuda son yıllarda yaşanan çevre olaylarına tepkisel olarak gelişen hassasiyet, ardından ortaya çıkan salgın hastalıklar, insanların turizm tercihlerini doğaya faydalı olmak ve kalabalıktan uzaklaşma arzusu ile sürdürülebilir turizm faaliyetlerine yöneltmiştir. Bu turizm çeşitlerinden son zamanlarda en çok tercih edilenlerinden biri de ekoturizm faaliyetleri olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma, ekoturizm faaliyetleri bakımından Türkiye'nin önemli bir bölgesi olan Karadeniz bölgesinde hızla yükselen ekoturizm alanları ve ekoturistlerin tercih noktalarından Giresun ilinde turizm yöneticilerinin ekoturizm algılarını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışma evrenini Giresun ilinin ekoturizm potansiyeli doğrultusunda ilde faaliyet gösteren turizm kuruluşlarındaki turizm yöneticileri oluşturmaktadır. Çalışmada evreni temsil edecek kitlenin alanında uzman yöneticiler olması, araştırma yönteminin çok kriterli karar verme yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) olarak seçilmesini gerekli kılmaktadır. Bu doğrultuda araştırmada örneklem olarak 10 turizm yöneticisinin görüşlerinden faydalanılmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ekoturizm kavramı, önemi, gelişimi, etkileri ve türleri açıklanmış, Dünya'da ve Türkiye'de ortaya konulan ekoturizm uygulamaları ile alan yazında yer alan uygulamalar ele alınmıştır. İkinci bölümde, Doğu Karadeniz bölgesinin turizm alanları, Giresun ili ekoturizm potansiyeli, Giresun ili mevcut ekoturizm çeşitleri ve bölgeye olan etkileri, turizm işletmelerinde ekoturizm, Giresun ili ekoturizm verileri ile ekoturizme etki eden faktörler ve benzer ekoturizm çalışmalarına değinilmiştir. Son bölümde ise, çalışmanın yöntemine ilişkin temel bilgiler verilmiş ve veri, analiz, bulgular ortaya konularak sonuç ve öneriler belirtilmiştir. Çalışmada kullanılan Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) önceden belirtilmiş olan kriterlerin ikili karşılaştırma matrisi oluşturularak geometrik ortalamaları alınarak karar matrisleri ortaya koyulmuştur. Çalışmada turizm yöneticilerinin ekoturizm algısında etkili olan sekiz kriter üzerinden daha önceden yapılmış ve güvenilirliği test edilmiş anketlerden faydalanılarak oluşturulan sorularla toplanan veriler değerlendirmeye alınmıştır. Çalışmanın sonucunda, katılımcıların yarıya yakınının on yıldan fazla turizm alanında yöneticilik tecrübesine sahip olması ve üçte birlik kısmının turizm alanında işletme sahibi olan yöneticilerden oluşması verilerin önemini ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar doğrultusunda, ekoturizm destinasyonlarında gerçekleştirilen turizm faaliyetlerini etkileyen kriterlerin seçimine yönelik öncelik sıralaması en önem verilenden az önem verilene doğru sırasıyla güvenlik, ulaşım, fiyat, iklim, yayla turizmi, konaklama evleri, doğal şartlar olarak ortaya çıkmaktadır. Sağlıklı ve sürdürülebilir bir ekoturizm faaliyetinin gerçekleşmesi için güvenlik olmazsa olmaz kriter olarak ortaya çıkarken, Giresun ili ekoturizm faaliyetine katılacak olan ekoturistlerin turizm yöneticilerine göre, doğal şartları kabullenerek geldiği ve bu yüzden doğal şartların kriterler arasında çok etkili olmadığı ortaya koyulmuştur.