2
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Melen baraj gölü (Sakarya) sol sahilde yüzeylenen karbonatlı kayaç alanında hidrojeolojik yapının olası su kayaçları açısından incelenmesi
Sakarya ili Kocaali ilçesinde Büyük Melen Çayı üzerinde bulunan ve inşası devam eden Melen Barajı'nın göl alanının sol sahil tarafında karstik kireçtaşları bulunmaktadır. Yaklaşık olarak 25 hektarlık kısmı baraj göl seviyesinin altında kalacak olan kireçtaşının boşalımı kütlenin güneyinde geçirimsiz filişlerle dokanağında gözlenen Cumayeri kaynağı ve kuzeyde Değirmendere ve Hızardere kaynaklarıyla gerçekleşmektedir. Cumayeri kaynağı göl seviyesi altında kalmaktadır. Baraj gölü maksimum su seviyesi olan 113 m'den daha düşük kotlarda boşalan kuzeydeki kaynaklarla göl alanı arasında hidrolojik bağlantı olma olasılığı, baraj gölünün bu kesiminden önemli oranda su kaçağı olabileceğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle, kireçtaşı kütlesinin göl seviyesi altında kalacak olan kesiminin beton ile kaplanması planlanmıştır. Yapılan çalışma, bir kısmı göl su seviyesinin altında kalacak olan kireçtaşı kütlesinde hidrojeolojik yapının beslenme, dolaşım, boşalım ilişkileri ortaya konacak şekilde incelenmesi ve planlanan beton kaplamanın sızdırmazlık açısından etkinliğinin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, sahadaki önceki çalışmalar kapsamında çalışma alanının jeolojisine değinilmiştir. Hidrojeolojik karakterizasyon, önceki çalışmalarda gerçekleştirilen basınçlı su testleri ve kaynak akım ölçümleriyle gerçekleştirilmiştir. İnceleme alanında daha önceki çalışmalarda açılan gözlem kuyularında yapılan yeraltısuyu seviye ölçümleri, yeraltısuyu akım modelin oluşturulması aşamasında yararlanılmıştır. Hidrojeolojik karakterizasyonun sonucunda, beton kaplama sahasının da içinde olduğu yerel dolaşım sistemi ortaya konulmuş, sistemin iki ve üç boyutlu yeraltısuyu akım modeli sonlu farklar yöntemiyle analiz edilmiştir. Daha sonrasında ise, kaplama esnasında oluşacak kaldırma basıncının büyüklüğünün analizi gerçekleştirilmiş ve önceki çalışmalarda yapılan modelleme çalışmalarıyla kıyaslanmıştır. Buna bağlı olarak, kaplama sahasındaki piyezometrik basıncın düşürülmesi için gerekli önlemler modellenmiş ve önceki çalışmalardaki modellerle kıyaslanmıştır.
Kuyucak jeotermal rezervuarının nümerik modeli
Türkiye'de jeotermal enerji üretimine olan ilgi ve yatırımlar artarken, sürdürülebilir kaynak yönetimi daha fazla önem kazanmaya başlamıştır. Bu bağlamda, sağlıklı bir jeotermal kaynak yönetiminin yapılabilmesi için nümerik jeotermal rezervuar modeli önemli ve etkin bir araçtır. Tez kapsamında; Aydın ili Kuyucak İlçesi civarında bulunan ve jeotermal elektrik üretimi amaçlı 30 yıllık süre ile işletilmesi planlanan rezervuarın kavramsal modeli, jeolojik ve hidrojeolojik veriler değerlendirilerek ortaya konmuş, oluşturulan kavramsal model, FEFLOW programına aktarılarak nümerik olarak test edilmiştir. Jeolojik katmanlar ve yapısal elemanlar programa aktarılmış, hidrolik ve ısıl parametreler ve kavramsal modeli temsil eden sınır koşulları tanımlanmıştır. Kararlı koşullar altında model çalıştırılarak, doğal durum modeli ortaya konmuştur. Doğal durum modeli sonuçları, kuyulara ait statik sıcaklık verileri ve hidrolik yük değerleri kullanılarak kalibre edilmiştir. Kalibrasyon sonucunda mevcut durumu temsil eden bir jeotermal rezervuar modeli ortaya konmuştur. Model sonuçları, kabul edilebilir ve yönetilebilir bir jeotermal rezervuar modeli ortaya konduğunu gösterse de, işletme parametrelerinin daha hassas tahmin edilebilmesi için, uzun süreli işletme verileriyle yapılacak olan kararsız model kalibrasyonun da tamamlanması faydalı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Jeotermal Rezervuar Modeli, Nümerik Model, Jeotermal Enerji, Hidrojeoloji, Jeotermal Kavramsal Model