Hacettepe University
Discipline

Sporda Fizyoterapi ve Rehablitasyon Anabilim Dalı

Hacettepe University

6

Archived Theses

0

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Discipline

6 Theses
DoctorateOpen AccessTR

Medial patellofemoral ligament rekonstrüksiyonu sonrası kalça abdüktör kas kuvvetlendirme eğitiminin diz kas kuvveti ve fonksiyonel performans üzerine etkisi

Bu çalışmanın amacı, medial patellofemoral ligament (MPFL) rekonstrüksiyonu sonrası standart rehabilitasyon programı ve standart rehabilitasyon programına ek olarak uygulanan kalça abdüktör kas kuvvetlendirme egzersiz eğitimlerinin diz kas kuvvet gelişimi ve fonksiyonel performans üzerine etkisini araştırmaktı. Çalışmaya 18-45 yaş arası MPFL rekonstrüksiyonu geçirmiş 30 hasta (ort. yaş: 22,18±4,4 yıl; ort. VKİ: 25,92±4,29 kg/m2) dahil edildi. Hastalar rastgele iki gruba ayrıldı. Her iki gruba postoperatif 12 hafta soğuk uygulama, manuel terapi ve egzersizlerden oluşan rehabilitasyon programı uygulandı. SRG olarak adlandırılan gruba (n=15; ort. yaş: 20.75 (3,69) yıl; VKİ: 28,32 (5,96) kg/m2) standart rehabilitasyon program egzersizleri, KAEG olarak adlandırılan gruba ise (n=15; ort. yaş: 23 (4,78) yıl; VKİ: 24,55 (2,27) kg/m2) ise bu programa ek olarak kalça abdüktör kas kuvvetlendirme egzersizleri verildi. Hastaların eğitim öncesi-sonrası Kujala, International Knee Documentation Committee (IKDC) Subjektif Diz Değerlendirme Formu, Tegner ve Lysholm skorları ile diz fonksiyon düzeyleri değerlendirildi. Tüm hastaların cerrahi sonrası 6. ayda kuadriseps, hamstring, kalça abdüktör ve addüktör kas kuvveti, fonksiyonel performansları (tek bacak öne sıçrama testi, üç adım sıçrama testi), dinamik dengeleri (y denge testi) değerlendirildi. İstatistiksel analizde, hastaların diz fonksiyon skorlarının zamana göre değişimi için tekrarlı ölçümler ANOVA analizi değerlendirme parametrelerinin gruplar arası karşılaştırmalarında bağımsız gruplar için t-testi kullanıldı. Kuadriseps hamstring ve kalça abdüktör /addüktör izokinetik kas kuvvet ölçümlerinde opere ekstremite için tüm paramatrelerde kalça abdüktör egzersiz grubunda daha yüksek değerler elde edildi (p<0,05). Tek bacak öne sıçrama mesafesi ve bacak simetri indeksi, üç adım sıçrama mesafesi ve bacak simetri değerlerinde sırasıyla kalça abdüktör egzersiz grubunda daha iyiydi (p=0,02, p=0,05, p=0,02, p=0,05). Kalça abdüktör egzersiz grubu fonksiyonel testler ve subjektif ölçeklerin sonuçlarına bakıldığında (Y denge Testi, Kujala, IKDC Subjektif Diz Değerlendirme Formu, Tegner ve Lysholm) daha yüksek değerler elde etti(p<0,05). Çalışmamızın sonucunda kalça abdüktör kas kuvvetlendirme eğitimlerinin MPFL rekonstrüksiyonu sonrasında hastalarda diz kas kuvvetinin ve fonksiyonel performansın artırılmasında daha etkili olduğu bulundu. Kalça abdüktör kas kuvvetlendirme eğitimlerinin MPFL rekonstrüksiyonu sonrası rehabilitasyonda kullanılabilecek alternatif bir yöntem olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: patellar dislokasyon, egzersiz, rehabilitasyon, egzersiz terapi

Egzersiz tedavisiKas kuvvetiPatella+4
Burak Ulusoy
Hacettepe University · Institute of Health Sciences
2023
00
DoctorateOpen AccessTR

Ön çapraz bağ rekonstrüksiyonu 4 ay sonrası izokinetik egzersiz eğitiminin diz kas kuvvetine etkisi

Bu çalışmanın amacı, Ön Çapraz Bağ (ÖÇB) rekonstrüksiyonu geçiren bireylerde, 4. ayda verilen ve 8 hafta devam eden, izokinetik egzersiz eğitiminin diz kas kuvvetine olan etkisini incelemekti. Çalışmaya hamstring grefti ile ÖÇB rekonstrüksiyonu geçiren 20 birey dahil edildi. (yaş: 30,85±9,10 yıl, boy uzunluğu: 178,90±9,38 cm, VKİ: 25,66±2,93 kg/m²). Bireyler rekonstrüksiyon sonrası 16. haftada izokinetik sistemde değerlendirilerek egzersiz eğitimine alındı ve 24. haftada test tekrar edildi. Kassal kuvvet değerlendirmesi izokinetik sistemde (ISOMED 2000), 60 º/sn (5 tekrar) ve 180 º/sn (10 tekrar) açısal hızlarda gerçekleştirildi. Zirve Tork Hamstring/Vücut ağırlığı, Zirve Tork Kuadriseps/Vücut ağırlığı, Hamstring/Kuadriseps oranı değerlendirildi. Hamstring konsentrik-kuadriseps konsentrik, hamstring izometrik, kuadriseps izometrik, stabilite-koordinasyon eğitimi, haftada 3 gün-8 hafta verildi. Tüm veriler SPSS 21 yazılımı kullanılarak analiz edildi. Eğitim öncesi ve sonrası farklılığı değerlendirmek için Eşleştirilmiş T testi kullanıldı. Çalışmanın sonucunda 60º/sn açısal hızda opere ( p=0,000) ve non-opere dizde (p=0,003), 180º/sn açısal hızda non-opere dizde (p=0,000) konsentrik hamstring kuvveti, 24. haftada, 16. haftadaki kuvvet değerine göre daha fazla bulundu. 180º/sn. açısal hızda opere dizde konsentrik hamstring değerinde zamanlar arasında bir farklılık görülmedi (p>0,05). 60 º/sn açısal hızda, opere (p=0,000) ve non-opere (p>0,05) dizde, 180º/sn açısal hızda opere (p=0,000) ve non-opere (p=0,05) dizde konsentrik kuadriseps kuvveti, 24 haftada 16.haftaya göre daha fazla bulundu. 60º/sn. açısal hızda konsentrik hamstring/kuadriseps oranının opere dizde 16. haftaya göre 24. haftada azalırken, non-opere dizde ise bu oranın arttığı gözlendi (p>0,05). 180°/ sn. açısal hızda opere ve non-opere dizde H/Q oranının 16. haftaya göre 24. haftada azaldığı gözlendi (p>0,05). Sonuç olarak çalışmada 16. haftadan 24. haftaya kadar verilen izokinetik eğitimin ÖÇB rekonstrüksiyonu sonrası kassal kuvvetin arttırılmasında etkili olduğu bulundu.

Cerrahi tedaviEgzersizHasta eğitimi+3
Ayşe Uzun
Hacettepe University · Institute of Health Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Rotator kılıf tendinozisi olan ve olmayan bireylerde farklı omuz pozisyonlarında uygulanan osilasyon egzersizlerinin omuz kaslarının aktivasyonuna etkisinin araştırılması

Bu çalışma, rotator kılıf tendinozisi olan bireyler ile sağlıklı bireyler arasında farklı omuz pozisyonları ve farklı tutuş şekillerinde osilasyon egzersizleri sırasında üst trapezius (ÜT), alt trapezius (AT), infraspinatus (İS), orta deltoid (OD) ve serratus anterior (SA) kaslarının aktivasyonlarının etkisini araştırmak amacıyla yapıldı. Çalışmaya 18-45 yaş arasında 18 (9 kadın, 9 erkek) sağlıklı birey ile 18 (9 kadın, 9 erkek) rotator kılıf tendinozisli birey hekim tarafından yapılan ultrasonografi ve klinik test sonuçlarına göre dahil edildi. Kasların aktivasyonunun değerlendirilmesinde yüzeyel elektromyografi (EMG) kullanıldı. Osilasyon egzersizleri 0˚ abduksiyon, skapular elevasyon, 90˚ fleksiyon ve 90˚ abduksiyon pozisyonlarında yapıldı. Farklı tutuş şekilleri ise 90˚ abduksiyon pozisyonunda değerlendirildi. Farklı omuz pozisyonları ve farklı tutuş şekillerinde üst trapezius/alt trapezius (ÜT/AT), üst trapezius/serratus anterior (ÜT/SA) ve orta deltoid/infraspinatus (OD/İS) kuvvet çifti oranları araştırıldı. Gruplar arasında kas aktivasyonları ve kuvvet çifti oranları benzerdi (p>0,05). Farklı omuz pozisyonları ve farklı tutuş şekillerinde kas aktivasyonları ile kuvvet çifti oranları arasında fark bulundu (p<0,05). 0˚ abduksiyon pozisyonunda diğer pozisyonlara göre tüm kasların aktivasyonu daha düşük seviyedeydi. ÜT, AT ve OD kas aktivasyonları 90˚ abduksiyon pozisyonunda; İS ve SA kas aktivasyonları ise 90˚ fleksiyon pozisyonunda en fazlaydı. Bu doğrultuda hem rotator kılıf tendinozisli bireyler ile hem de sağlıklı bireylere çalışmamızda yer alan osilasyon egzersizlerinin uyarlanabileceğini düşünüyoruz. Bu çalışma fiziksel aktivite seviyesi yüksek rotator kılıf tendinozisli bireylerin egzersiz ilerlemesinde yol gösterici olabilir. Anahtar kelimeler: Rotator kılıf, tendinozis, osilasyon, elektromyografi.

EgzersizElektromiyografiKaslar+5
Derya Durguncu
Hacettepe University · Institute of Health Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Farklı egzersiz çeşitlerinin kuadriseps femoris kasının oksijen saturasyonu üzerine etkisi

Bu çalışmada sağlıklı sedanter ve aktif bireylerde farklı egzersiz türlerinin kuadriseps femoris kasının oksijen saturasyonu üzerine etkilerinin karşılaştırılması amaçlandı. Çalışmaya 16 aktif spor yapan erkek (25,813,73 yıl, VKİ: 23,12 kg/m2), 14 sağlıklı sedanter erkek birey (23±3 yıl, VKİ: 22,26 kg/m2) dahil edildi. Grupların kuadriseps femoris kasına yönelik yapılan 5 farklı egzersiz; izometrik, izotonik, eksentrik, statik germe ve denge koordinasyon egzersizleri öncesi, sırasında ve toparlanmada kas oksijen saturasyonları yakın kızılötesi spektroskopi (MOXY) cihazı ile ölçüldü ve karşılaştırıldı. Verilerin normalliği incelenirken Kolmogorov Smirnov testi, 2 grup Bağımsız Örneklem T Testi ile karşılaştırıldı. Tüm egzersizler için ölçülen kas saturasyon (%) değerlerinin normal dağılım varsayımı sağlandığı için ANOVA testi kullanıldı, post-hoc karşılaştırmalar Bonferroni testi yapıldı. Tüm bireylerde yapılan kas oksijen saturasyon ölçümlerinde sırasıyla eksentrik, germe ve izometrik egzersizlerde saturasyon azalmış bulundu (p<0,05). Aktif bireylerde eksentrik egzersizler sırasında ölçülen kas oksijen saturasyonu diğer egzersizlere göre daha az, sedanterlere ise eksentrik, germe ve izometrik egzersizlerde daha azdı (p<0,05). Germe ve denge koordinasyon egzersizleri sırasında grupların kas saturasyon ölçümleri benzerdi (p>0,05). Aktif bireylerde sedanter bireylere göre izometrik, izotonik ve eksentrik egzersizlerin kas oksijen saturasyonu daha azdı (p<0,05). Egzersiz sayılarına göre, aktif bireylerde kuadriseps izometrik ve izotonik egzersizlerde fark yokken, eksentrik, denge koordinasyon ve germe egzersizlerinde 60.sn ölçümlerine saturasyon en azdı (p<0,05). Sedanterlerde egzersiz sayıları değerlendirildiğinde izometrik ve denge koordinasyon egzersizinde fark yokken (p>0,05), izotonik, eksentrik ve germe egzersizinde 60.sn ölçümü azdı (p<0,05). Sporcularda görülen bu değişikliklerin egzersiz eğitimine adaptasyon sonucu olduğu düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Kuadriseps femoris, egzersiz, oksijen saturasyonu, aktif bireyler

EgzersizFiziksel aktiviteKaslar+2
Hilal Özcan
Hacettepe University · Institute of Health Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Judo sporuna özel geliştirilen reaktif çeviklik testinin geçerlilik ve güvenilirliğinin araştırılması

Çeviklik özellikle sportif performansta önemli bir fiziksel uygunluk parametresidir. Çalışmanın birincil amacı judo sporcularına özel bir reaktif çeviklik testi geliştirmek, geliştirilen testin geçerliliği ve güvenilirliğini araştırmak; ikincil amacı ise fiziksel uygunluk parametreleriyle olan ilişkisini incelemekti. Çalışmaya milli takımdan yaşları 18-35 arasında olan 34 erkek judocu dahil edildi. Katılımcılara İppon Reaktif Çeviklik Testi (İRÇT), Alt Çeyrek Y Denge Testi (ALT-YDT), Üst Çeyrek Y Denge Testi (ÜST-YDT), Flamingo Denge Testi (FDT), 20 metre Sprint Testi (20mST), Durarak Uzun Atlama Testi (DUAT), El Kavrama Testi (EKT), T Çeviklik Testi (T-ÇT), Nelson El Reaksiyon Testi (NERT) ve Judo Özel Fitness Testi (JÖFT) yapıldı. İRÇT'nin gözlemci içi tutarlılığı yüksek bulundu (ICC: 0.82). Katılımcılar yarışma seviyeleri ile kazandıkları madalya sayısına göre gruplandırıldıklarında, gruplar arası İRÇT sonuçları farklılık gösterdi ve İRÇT iyi yapı geçerliliği olduğu görüldü (sırasıyla AUC > 0.7, U= 41,5; X2= 18,48; p < 0,05). İRÇT parametreleri ile karşılaştırılan fiziksel uygunluk testlerinden, T-ÇT hariç diğer tüm testler arasında korelasyon vardı (r = 0.34 - 0.73, min – maks; orta ve yüksek ilişki). İRÇT judoya özgü, elit judocuları ayırt etmede kullanılabilecek, yapı geçerliliği ve gözlemci içi tutarlılığı gösterilmiş ilk reaktif çeviklik değerlendirme yöntemidir. Judocular ile çalışan spor fizyoterapistleri ve antrenörler tarafından, reaktif çevikliğin objektif değerlendirilmesi, spor yaralanmalarının rehabilitasyonunda spora dönüş kriteri ve yaralanma risk analizi için bir fiziksel uygunluk testi olarak kullanılması önerilmektedir.

Güvenilirlik ve geçerlilikJudoSpor+4
Mesut Burak Taşcan
Hacettepe University · Institute of Health Sciences
2023
00
Master'sOpen AccessTR

Kronik ayak bileği instabilitesi olan voleybolcularda denge ve patlayıcı güç üzerine morfolojik bir çalışma

Bu çalışmanın amacı kronik ayak bileği instabilitesi olan voleybolcularda gövde stabilizasyonunda görev alan kasların (transversusu abdominis, lumbar multifidus), alt ekstremite patlayıcı kuvvette rol alan kasların (vastus lateralis, gastroknemius), anteriotalofibular ligamentin morfolojik özelliklerinin denge ve patlayıcı kuvvet üzerine etkisini araştırmaktır. Çalışmaya yaşları 14-22 yıl arası olan 12 sağlıklı (kontrol grubu), 16 ayak bileği instabilitesi olan toplam 28 kadın voleybolcu dahil edildi. İnstabilite varlığı Uluslararası Ayak Bileği Konsorsiyumu'nun belirlemiş olduğu dahil edilme kriterlerine göre belirlendi. Çalışmanın ilk aşamasında sporcuların demografik bilgileri ve instabilite varlığını belirlemek için anketler sorgulandıktan sonra saha testleri gerçekleştirildi. Sporcuların alt ekstremite dinamik denge performansı Y-Denge Testi ile, patlayıcı kuvvetleri çömelerek sıçrama ve karşı tarafa sıçrama testi ile, lumbar bölge stabilizasyonu Sahrmann's Core Stabilite Testi ile değerlendiridi. Sporcuların kas morfolojik özelliklerini değerlendirmek için ultrason ölçümleri bilateral hem dinamik hem statik pozisyonda lumbar multifidus ile transversus abdominis için fasikül kalınlıkları; vastus lateralis ile lateral gastroknemius için kas kalınlığı, fasikül uzunluğu, pennasyon açısı ve anteriortalofibular ligamentin kalınlığı ve uzunluğu bilateral ölçüldü. Transversus abdominis, lumbar multifidus, lateral gastroknemius ve lumbar multifidus kaslarının hem statik hem dinamik pozisyonda morfolojik özellikleri benzerdi (p>0.05). Y-denge, kor stabilite test sonuçları ve sıçrama yükseklikleri gruplar arası benzer bulundu (p>0.05). Kontrol grubunun patlayıcı güç sonuçları instabilite grubuna göre daha yüksek bulundu (p<0,05). İnstabilite grubunda etkilenmeyen taraf vastus lateralis kas kalınlığı her iki pozisyonda ve statik pozisyonda fasikül uzunluğu ile patlayıcı kuvvet ile orta derece ilişki bulundu (sırasıyla r:0,531; r:0,636; r:0,594 p<0,05). Statik pozisyonda lumbar multifidus kas kalınlığı ile patlayıcı kuvvet arasında orta derece ilişki bulundu (r:0,515 p<0,05). Dinamik pozisyonda etkilenen taraf lateral gastroknemius pennasyon açısı ile denge testinin anterior yönüyle kuvvetli korelasyon bulundu (r: 0,738 p<0,05). İnstabilite grubunda etkilenen ve etkilenmeyen ekstremiteler arasında dinamik denge performansları benzer bulundu (p>0,05). Dinamik pozisyonda lumbar multifidus kas kalınlığı etkilenen tarafta daha fazla bulundu (p<0,05). Transversus abdominis, vastus lateralis, lateral gastroknemius kaslarının mimari özellikleri etkilenen taraf ile etkilenmeyen taraf arasında benzer bulundu (p>0,05). İnstabilite bulunan kadın voleybol sporcularında transversus abdominis, vastus lateralis ve lumbar multifidus kaslarının morfolojik özelliklerinin değiştiği, iskelet kaslarının adaptif değişiklikler gösterdiği; instabilitenin minimum sürede maksimum kontraksiyon yeteneğini azaltmasına rağmen dinamik denge performansı, kor stabilizasyon ve sıçrama yüksekliklerinde fark yaratmadığı sonucuna varılmıştır. Bu sonuçlara göre instabilite varlığının proksimal yapıları etkileyebileceği ve kronik ayak bileği instabilitesinin sadece ayak bileği ve çevresinin değerlendirilmesiyle sınırlı kalmaması gerektiği önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Sporcu, Ayak Bileği, Ultrasonografi

Ayak bileğiAyak bileği eklemiDenge+6
Merve Çömlekçi
Hacettepe University · Institute of Health Sciences
2023
00