Klinik Bilimler Anabilim Dalı

Köpeklerde intramediastinum testis enjeksiyon tekniği ve kimyasal kastrasyon

Çalışma, köpeklerde formol ve kalsiyum klorürün (CaCl2) intramediastinum testise enjeksiyonunun sperma kalitesi, testiküler ölçüler, testosteron seviyesi ve histopatolojik değişiklikler üzerine etkisinin belirlenmesi, intramediastinum enjeksiyon tekniğinin kimyasal kastrasyonda kullanılabilirliği ve başarısını incelemek amacıyla yürütüldü. Dölverimi problemi olmayan, 18 erkek köpek kullanıldı. Köpekler kontrol (n=6), formol (n=6), CaCl2 (n=6) olmak üzere üç gruba ayrıldı. Kontrol grubuna serum fizyolojik, formol grubuna %5'lik formol ve CaCl2 grubuna ise %50'lik CaCl2 solüsyonlarından 0.5 ml ultrason eşliğinde mediastinum testise uygulandı. Çalışma gruplarında 0. 22. ve 44. günlerde fiziksel ve USG testiküler ölçümler, spermatolojik özellikler ve testosteron konsantrasyonları belirlendi. Köpekler 45. günde kastre edildi ve testisler histopatolojik incelemeler için laboratuvara gönderildi. Çalışmada, 0. günde spermatolojik özellikler bakımından farklılık gözlenmedi. 22. günde, kontrol grubuna göre formol ve kalsiyum klorür gruplarında spermanın motilitesi ve yoğunluğunun azaldığı (p>0.05), ölü ve anormal spermatozoon oranlarının ise yükseldiği (p<0.05) gözlendi. Ayrıca, CaCl2 grubunda en yüksek anormal spermatozoon oranı tespit edildi. 44. gün spermatolojik muayenelerde, kalsiyum klorür grubundaki köpeklerden sperma alınamadı, kontrol ve formol grupları arasında ise farklılıkların önemli olduğu saptandı (p<0.05). Araştırma gruplarında 0. ve 22. günlerde testiküler ölçümler açısından farklılık bulunmadı. Sadece 44. günde CaCl2 da elde edilen fiziksel testis çapının formol grubundan farklı olduğu saptandı (p<0.05). Gruplarda testosteron konsantrasyonları değerlendirildiğinde, sadece 44. günde CaCl2 grubu ile kontrol ve formol grupları arasında farklılık gözlendi (p<0.05). Histopatolojik değerlendirmelerde, formol grubunun testis dokusunda orta şiddetlerde dejeneratif değişiklikler, seminifer tübüllerde epitel hücre döküntüleri, bazal membranlarında düzensizlikler, tübülusların bir kısmının kollabe olduğu bir kısmınında ise lümene dökülmüş, dejenere ve sağlam hücrelerle birlikte çok çekirdekli dev hücrelerinin bulunduğu saptandı. CaCl2 grubu testis dokularında benzer histopatolojik değişikliklere ilave olarak seminifer tübüllerde çok az sayıda spermatagonia ve sertoli hücreleri ile döşeli olduğu, lümenlerinin ise hemen hemen boş olduğu görüldü. Sonuç olarak, köpeklerde 0.5 ml formol ve CaCl2'nin intramediastinal uygulanmasının sperma kalitesini düşürmesi ve testis dokusunda önemli histopatolojik değişiklikler oluşturması, yöntemin cerrahi kastrasyona alternatif olarak üremenin kontrolünde kullanılabileceği kanaatine varıldı.