2
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Kırgızistan'da islami hareketler
Bu çalışma Kırgızistan'daki İslami hareketlerin günümüzdeki durumunu, faaliyetlerini, yöneliş biçimlerini saptamayı ve onları aynı zamanda bir toplumsal hareket modelinde ele alarak anlamlandırmayı amaçlamıştır. İslami hareketlerin yapısı, tanımıyla ilgili teorik çerçereye I. Bölümde, Kırgızistan'daki İslami hareketlerle ilgili genel bilgilere de II. Bölümde yer verilmiştir. Literatür, belge taraması ve saha araştırmasından oluşan çalışmanın evrenini ise, Adep Başatı, Tebliğ Cemaati ve Hizbut Tahrir hareketleri oluşturmaktadır. Bunlara da III. Bölümde derinlemesine yer verilmiştir. Araştırma süresince yapılan gözlem ve görüşmelerimizde kaynak (ilgili alanda çalışmış akademisyenler, devlet memurları ve ilgili bilirkişiler) ve örneklem (hareketlerin lider kadrosu, mensupları/takipçileri) gruplardan 10'u (on) kaynak kişi, 40'ı (kırk) hareketlerden seçilen örneklem kişiler olmak üzere toplam 50 kişi yer almıştır. İki gruba da bireysel ve grupça yapılandırılmış, yapılandırılmamış ve yarı yapılandırılmış mülakatlar uygulanmıştır. Bu araştırmadan elde edilen bulgular, hareketlerin genel teorik çerçeve ışığında İslamcılık, İslami hareketler ve toplumsal hareketler teorilerine büyük ölçüde oturtulabildiğini, ayrıca, dış kaynaklı ideolojiler üzerine kurulmuş olduklarını da göstermiştir. Bu nedenle bütün bu oluşum ve hareketlere yönelik "dışarıdan gelme ideoloji" görüşü büyük ölçüde doğru bulunmuştur. Bu çalışma ülkede kendi alanında yeni sayıldığı için bazı hareketlerin daha derinden araştırılması önerilmiştir. Anahtar kelimeler: İslami hareketler, dini hareketler, toplumsal hareketler, İslami aktivizm, cemaatler, Kırgızistan'da İslam, İslamlaşma, Tebliğ cemaati, Hizbut Tahriri İslami, Adep Başatı.
Yeni medyada dini içerikli nefret söylemi: Twitter'da örnek olay çözümlemesi
Teknolojinin ilerleyişi, modern ve postmodern süreçlerle birlikte mekân ve zaman tasavvurumuzun sınırlarını esnekleştirmiş, dini söylemler dijital ortamlarda yeni anlamlar üretmeye başlamıştır. Ortak bir duygu oluşturarak ortak bir tepki verilmesini sağlayan nefret duygusu dijitalliğin verdiği sorumsuzlukla bizi diğerlerine karşı söylem üretmeye sevk etmektedir. Hoşgörüsüzlük ve tahammülsüzlük temelinde karşımıza çıkan dijital nefret söylemlerinin dini içeriklerle meşrulaştırılması, geleneksel dini söylemlerin dijital ifade buluş biçimleri; yeni medya ortamlarında dini söylemlerin hangi konularda sloganlaştığı, tekfir geleneğinin dijital yansımaları, nefret dilinin dini alanda meşrulaştırılması, dijital dini otoriteleşme ve tüm bu konuların nefret söylemine zemin oluşturması bu çalışmanın başlıca ilgi alanlarını oluşturmaktadır. Çalışmamızın amacı yeni medya ortamlarından olan Twitter'da kullanıcıların nefret söylemi üretirken dini inanç ve değerlerin bu söylemlerin üretiminde nasıl bir role sahip olduğunu tespit etmektir. Çalışmanın örneklem alanı olarak belirlenen Twitter'da üretilen dini içerikli nefret söylemi örnekleri, aynı dine mensup fakat yorum farklılıkları olan kullanıcıların oluşturduğu nefret söylemleri içerisinden seçilmiştir. Çalışmanın teorik çerçevesini yeni medya ve nefret söylemi kavramları oluştururken, uygulama kısmını Twitter platformunun arama motorundan taratılan kavramlarla elde edilen veriler oluşturmaktadır. Buradan hareketle Twitter'da dini tebliğ dilinin değişimi, nefret söyleminin yoğunlaştığı başlıklar ve dini söylem-nefret ilişkisi eleştirel söylem analizi yöntemi ile değerlendirilmiştir. Örnekler makro düzeyde; anlatım dili, ardalan ve bağlam bilgisi, mikro düzeyde ise gönderilerin cümle yapısı, gramer ve dilin kullanım şekli vb. açılardan ele alınmıştır. Çalışmada Twitter'ın etkileşim ve görüntüleme üzerine kurulmuş olan yapısının dini içerikli nefret söylemlerini slagonik ve manşet hale getirdiği, tekfir geleneğinin dijital ortamda ötekileştirme ve hedef gösterme olgusunu pekiştirerek nefret üretiminde rol oynadığı, geleneksel dini söylemlerin dijital ortamda keskinleşerek dini nefrete meşruiyet zemini sağladığı, din adına dayatılan fanatik dini söylemlerin dijital ortamda kutuplaşmaya neden olduğu, din ve Tanrı adına konuşanların dijital dini otoritelerini inşa sürecinde nefreti bir propaganda aracına dönüştürdükleri, Twitter'da dini söylemlerin içeriğini oluşturan dini bilgi, mahremiyet, tebliğ, hoşgörü, dini otorite gibi konuların geleneksel kodlarından farklı olarak temsil edildiği gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Yeni Medya, Nefret Söylemi, Din Sosyolojisi, Dijitalleşme, Twitter.