Mantık Anabilim Dalı

Bilişsel bilim ve felsefi temelleri

Bilişsel bilim, felsefe, psikoloji, nöroloji, yapay zeka, dilbilim ve antropoloji disiplinlerinden faydalanarak zihni açıklamaya çalışan disiplinler arası bir bilim dalıdır. Zihnin algı, öğrenme, hafıza, akıl gibi kavram ve mekanizmalar vasıtasıyla dış dünyayla olan iletişimi nasıl sağladığını araştırır. Zihinsel temsil kavramı ve zihne yönelik hesaplanabilir bakış açısı bilişsel bilim için temel unsurlardır. Bilişsel süreçler semboller, şemalar, imgeler, kavramlar, benzerlikler gibi zihinsel temsil türleriyle ortaya koyulur. Bilişsel bilim için bilgisayarlar iki noktada önemlidir. Bu noktalardan ilki bilgisayarlar ile zihin arasında kurulan benzerliktir. İkinci nokta ise zihni açıklamak için bilgisayar programlarının yazılması ve kullanılmasıdır. Öte yandan felsefe nesillerdir insan zihninin nasıl çalıştığı ile ilgili fikirler ortaya atmakta ve zihne yönelik sorduğu sorularla bilgimizi genişletmeye çalışmaktadır. Felsefe Descartes'dan itibaren zihnin doğasını yoğun bir şekilde sorgulamaya başlar. Bu disiplin zihin-beden problemi başta olmak üzere zihnin doğasıyla ilgili yeni fikirlerin ortaya çıkmasını sağlar. Bilişsel bilim zihnin nasıl çalıştığı ile ilgili felsefenin ele aldığı bu konulara yanlışlanabilir ve gözlemlenebilir cevaplar arar. Bu çalışmada, felsefenin kavramsal zenginliği, eleştirel yaklaşımı ve tarihsel arka planının bilişsel bilimin ampirik yöntemlerle zihni açıklama çabası için büyük önem teşkil ettiğini ortaya koymaya gayret ettik. Bu bağlamda zihnin daha iyi anlaşılması için bilişsel bilimle felsefe arasındaki ilişkiyi korumanın elzem olduğunu göstermeye çalıştık. Felsefenin gelenek ve kültürel birikiminden faydalanmadan zihni açıklamaya çalışmanın yetersiz olacağı düşüncesini ileri sürdük.