3
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Yeni Pitagorasçılar'ın bir kozmolojisi
Bu çalışmada Yeni Pitagorasçı yazarlar olan Ceraslı Nikomakus'un Aritmetiğe Giriş, İzmirli Teon'un Platon'u Anlamaya Faydası Olan Matematik Bilgisi eserleri ile Apamealı Numenius'un fragmanları ve yazarı bilinmeyen Aritmetiği Teolojisi kitabındaki (YBAT) kozmoloji düşünceleri incelenmiştir. Yeni Pitagorasçı felsefenin ayırt edici özelliği Tales'ten başlayıp Platon'la devam eden doğa felsefesindeki arke setinin çokluğunu teke indirmeleridir. Bu hedefi gerçekleştirebilmek için Timayos diyalogundaki yapıtaşı ilkesi, muharrik ilke ve yasa ilkelerinin rolleri yazılmamış teoriyi teşkil eden İyi Üzerine dersindeki kavramsal şemayla ilişkilendirilmiş ve monist bir sistem altında yeniden ifade edilmiştir. Bir'e dayalı kozmolojilerin başlangıcını temsil eden bu sisteme göre monad, cisimlerin soyut kalıplarını zihninde taşıyan bir tanrıdır ve evreni kendi zihnindeki plana göre kendisinden çıkartır. Nikomakus, Teon ve YBAT'ye göre monad potansiyel olarak her şeyin ilkörneğidir ve her şey bilfiil monaddır. Numenius'a gelince o, monadı soyutlama ameliyesini diğer üç yazara kıyasla daha ileri taşımıştır. Ona göre şeyler Tek Tanrı'nın zihinsel yönelimselliği sonucunda varlığa gelen tohumlardır.
Harputlu Beyzade Ali Rıza Efendi'nin felsefi görüşleri
Harputlu Beyzade Ali Rıza Efendi, son dönemlerde yaşayan alimlerdendir. Anadolu'nun önemli ilim ve kültür merkezlerinden biri olan Harput'ta öğrenimini tamamladıktan sonra müderrislik yapmıştır. Yüksek başarı ve gayretlerinden dolayı takdir toplayan Harputlu Beyzade Ali Rıza Efendi, dönemin en önemli ilim merkezlerinden biri olan Harput'ta sonra insanları aydınlatmak için uğraş vermiştir. Bu konuda eserler vermiş şüpheler hususunda görüşler serdetmiştir. Çevrede oldukça etkili olan Beyzade Efendi, her fani gibi vefat etmiş ve Harput'a defnedilmiştir. Anahtar Kelimeler: İslamcılık, Harputlu Beyzade Efendi, Osmanlı.
İbn Rüşd'ün mucize anlayışı
İbn Rüşd, İslâm düşüncesinde felsefî bir problem olarak yer alan mucize meselesini kendi düşünce sistematiği içerisinde ele almıştır. O, birçok düşünürden farklı olarak peygamberlerin meşruiyetini ispatlamaya çalışırken insan aklına ve bilgisine hitap eden deliller sunmaya çalışmıştır. Peygamberlerin sadece insanüstü olay ve durumlarla ilişkilendirilerek açıklanmasının mucize gösterebilen herkes tarafından peygamberlik iddiasında bulunabileceğini ve bunun peygamberliğin ispatı noktasında yegâne delil olarak sunulamayacağını çeşitli örnekler vererek açıklamıştır. Bu çalışmada mucize kavramı ve mahiyeti, mucizenin epistemolojik, metafizik ve ahlâkî imkânı, mucize-vahiy ilişkisi, mucizenin çeşitleri ve Kur'an'ın mucizeliği gibi konular çerçevesinde ortaya çıkan vahiy, mucize, nübüvvetin imkânı ve ispatı gibi problemler İbn Rüşd'ün bakış açısı ve değerlendirmeleri doğrultusunda ele alınıp incelenecektir. Ayrıca İslâm düşünce geleneği içinde bazı filozofların görüşlerinden de mukayeseli bir biçimde istifade edilmeye çalışılacaktır. Anahtar Kelimeler: Resul, Nübüvvet, Vahiy, Mucize, Kerâmet