2
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Hayvan hastanesi elektronik hasta kayıtları üzerinden veteriner hekimlikte veri madenciliği yöntemlerinden yararlanma imkanlarının araştırılması
Veteriner hekimlikte, elektronik hasta kayıtlarının teorik analizi son yıllarda artan bir ilgi görmekle birlikte, bu verilerin klinik pratiğe entegre edilmesi ve klinik kararlarda destek görevi görmesi sınırlı kalmıştır. Bu çalışma, teorik bilgiyi pratik kullanıma aktarmak amacıyla, veri madenciliği yöntemlerinin elektronik hasta kayıtları kullanılarak farklı klinik senaryolarda uygulanabilirliğini test etmek ve bu alandaki çabalardan birini temsil etmek üzere tasarlandı. Çalışma kapsamında geliştirilen web tabanlı uygulamalar ile pratikteki eksikliği gidermeye yönelik adımlar sunmayı hedeflemektir. Bu hedef doğrultusunda Selçuk Üniversitesi Hayvan Hastanesinde 2021-2022 yılları arasında dahiliye kliniğinde alınan 11173 hastaya ait elektronik hasta kaydı çalışmanın materyali olarak seçildi. Çalışmanın yöntemi, son yıllarda bir standart haline gelen CRISP-DM metodolojisi kullanılarak şekillendirildi. Çalışma kapsamında iki farklı veri madenciliği uygulaması yapıldı. Yapılan her iki uygulamada; rastgele orman, XGBoost, destek vektör makineleri ve yapay sinir ağları algoritmaları ile modeller geliştirildi. Modellerin performansı; doğruluk, kesinlik, duyarlılık, F1 skoru ve AUC değerleri ile karşılaştırılıp en iyi modelin seçimi gerçekleştirildi. İlk uygulamada kedi ve köpeklerde sıklıkla görülen gastroenteritis ve parvoviral enteritis hastalıklarını sınıflandırmak için 525 hastaya ait elektronik hasta kaydı kullanıldı. Rastgele orman modeli; doğruluk (0,87), kesinlik (0,86), duyarlılık (0,90), f1 skoru (0,88) ve AUC (0,92) değerleri ile en iyi model seçildi. Seçilen model ile gastroenteritis ve parvoviral enteritis hastalıklarını sınıflandırmak için web tabanlı uygulama geliştirildi. Çalışma kapsamında yapılan ikinci uygulamada; enfeksiyöz hastalıklar, metabolik hastalıklar ve sağlıklı olarak etiketlenen 1694 hasta verisi ile modeller geliştirildi. XGBoost algoritması ile kurulan model; 0,91 doğruluk, 0,92 kesinlik, 0,91 duyarlılık, 0,91 F 1 skoru ve 0,98 AUC değeri ile veriyi en iyi temsil eden model olarak seçildi. Seçilen model ile hastalık türünün sınıflandırılması için web tabanlı uygulama geliştirildi. Çalışmanın bulguları; veri madenciliği yöntemlerinin, veteriner elektronik hasta kayıtları üzerinden yüksek performans gösterdiğini ortaya koymuştur. Bu sonuçlar, veteriner hekimlik alanında, elektronik hasta kayıtlarından yararlanarak gerçekleştirilen veri madenciliği uygulamalarının teorik ve pratik alanda etkili bir şekilde uygulanabileceğini göstermektedir. Anahtar Sözcükler: CRISP-DM; Sınıflandırma Algoritmaları; Veteriner Elektronik Hasta Kayıtları; Veri Madenciliği
Küçük ruminantlarda Mannheimia haemolytica ve Mycoplasma ovipneumoniae etkenlerinin neden olduğu solunum yolu enfeksiyonlarında kullanılan antibiyotiklerin karşılaştırmalı etkinliği: Sistematik derleme ve ağ meta analizi
Bu çalışmanın amacı küçükbaş hayvanlarda doğal yolla oluşan solunum yolu enfeksiyonlarında kullanılan antibiyotiklerin ağ meta analiz ile karşılaştırmalı etkinliğini incelemektir. 13 Eylül 2024 tarihine kadar Web of Science, Scopus, PubMed ve EBSCOhost web tabanlarından 1365 adet belgeye ulaşılmıştır. Ekleme çıkarma kriterleri sonucunda 14 adet belge analize dâhil edilmiştir. Analiz için gemtc, rjags ve netmeta paketleri kullanılmıştır. Analiz R programlama dili ve Microsoft Excel 2023 ile gerçekleştirilmiştir. Yanlılık tespitinde RoB 2 aracı kullanılmıştır. 100 000 iterasyon, 30 000 yanma, 4 zincir ve 5 inceltme ile analiz gerçekleştirilmiştir. Sabit etki ve rastgele etkiler modelinde yüksek düzeyde heterojenlik tespit edilmiştir (I2>%50). Analiz hem sabit etki hem de rastgele etkiler modelinde gerçekleştirilmiştir. Sabit etki modelinde antibiyotiklerin birbirlerine ve kontrole karşı üstünlükleri tespit edilmiştir. Rastgele etkiler modelinde sadece florfenikolün oksitetrasikline (RR=0,11;Crl, 0,01-0,89) karşı üstün olduğu belirlenmiştir. Diğer antibiyotiklerin birbirlerine karşı bir üstünlüğü belirlenememiştir. Her iki modelde de tutarsızlık tespit edilmemiştir (P>0,05). Her iki modelde de klinik etkinlik bakımından en iyi tedavi olma olasılığı ve SUCRA değeri en yüksek antibiyotiğin tulatromisin olduğu tespit edilmiştir. Kontrol grubunun klinik etkinlik bakımından en son sırada yer alma olasılığının en yüksek, SUCRA değerinin en düşük olduğu tespit edilmiştir. Yayın yanlılığının tespitinde Egger'in regresyon testi ve huni grafiği kullanılmıştır. Her iki modelde de yayın yanlılığı tespit edilmemiştir (P>0,05). Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar küçükbaş hayvanlarda doğal yolla oluşan solunum yolu enfeksiyonlarında kullanılan antibiyotiklerin seçiminde önemli bilgiler sunabilir.