174
Archived Theses
4
DOIs Assigned
2%
DOI Rate
Archived Theses
2007 Deprem Yönetmeliği'ne göre mevcut bir betonarme yapının performansının değerlendirilmesi
Bu çalışmada Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik 2007 (DBYBHY'07)'nin ilgili bölümleri özet olarak verildikten sonra İstanbul'da mevcut 6 katlı bir binanın, DBYBHY'07 - Bölüm 7 ?Mevcut Binaların Değerlendirilmesi ve Güçlendirilmesi?'ne göre deprem performans seviyesi incelenmiştir. Bu yapı 1999 Kocaeli depremine maruz kalmış ve hasar görmeden atlatmıştır. Yapının yatay yük analizinde doğrusal elastik yöntemlerden ?Eşdeğer Deprem Yükü Yöntemi? kullanılmıştır. Taşıyıcı elemanlar üzerinde yapılan performans değerlendirmeleri sonucu, söz konusu yapının 2007 Yönetmeliği'nde konutlar için öngörülen ?Can Güvenliği? performans seviyesini sağlayıp sağlamadığı araştırılmıştır.Binanın 3 boyutlu modellenmesi SAP 2000 yapısal analiz programında oluşturularak düşey ve yatay yük analizi yine bu programda yapılmıştır. Yapısal elemanlara ait eğilme momenti kapasiteleri kirişlerde, Doç.Dr. Mustafa ZORBOZAN tarafından yazılmış olan bir programla, kolonlarda Prof.Dr. Uğur ERSOY' un ?Dikdörtgen Kolon Analizi? ve ?Moment Eğrilik İlişkisi? programı ile, 2 yönde çalışan perdelerde ise ?Biaxial? programı ile hesaplanmıştır.Daha sonra DBYBHY'07 - Bölüm 7' de öngörülen doğrusal hesap yöntemi ile kolon, kiriş ve perdeler için excel tabloları oluşturularak performans seviyeleri belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: 2007 Deprem yönetmeliği, Performans düzeyi, Performans değerlendirmesi, Hasar düzeyi, Doğrusal elastik hesap yöntemi.
Şevlerde yanal yüklü kazıkların laboratuar koşullarında modellenmesi
Toprak kaymaları sık sık geniş çaplı hasarlara ve bazende can kaybına neden olmaktadır. Doğal ve insan yapımı şevlerin stabilitesini kontrol altına almak, günümüzde hala geoteknik mühendisliğinde temel problem olarak devam etmektedir. Yeni bir saha seçilirken, öncelikle potansiyel kayma bölgesinden kaçınmak gerekir. Aksi halde, drenaj, şevin geometrisini düzeltmek gibi tedbirlerin alınmasının yanısıra dayanma yapıların da kullanımı şevleri göçmeye karşı korumada gerekli olabilir. Dayanma yapılarından olan kazıkların şevin dengesini bozmadan yerleştirilmesinin kolay olmasından dolayı, başarıyla şevlerin stabilitesini sağlamak amacıyla uygulanmaktadırlar ve etkili bir çözüm olduğu da kanıtlanmıştır. Bununla birlikte, şev göçmelerinin düzeltilmesinde, şev duraysızlığının nedenlerinin de göz önüne alındığı duraylılık seçenekleri gereklidir. Doğru tasarım yapıldığı takdirde, şevlerin desteklenmesi ve kazıklı duraylılık sistemleri zayıf zeminlerdeki şev hareketlerini engellemekte etkilidir. Şev göçmelerindeki yatay zemin hareketlerinden dolayı oluşan zemin yüklerinin kazık elemanlarına aktarımı karmaşık bir zemin-yapı etkileşimi sorunudur ve mevcut kazıklı duraylılık tasarım yöntemlerindeki önemli farklılıklar da stabilizasyon mekanizmasının tam olarak anlaşılmadığına işaret etmektedir. Şev göçmelerindeki şevden aşağıya doğru meydana gelen zemin hareketi, duraylılık kazıkları boyunca özgün ve bilinemeyen yatay yükleme dağılımı ortaya çıkarmaktadır. Bu yükleme dağılımlarının güvenilir şekilde tahmini, kazıkların genel şev duraylılığına etkisinin doğrudan kazıkların yükleme durumuna bağlı olması nedeniyle önemlidir.Bu çalışmada, şevlerin duraylılığını sağlamak amacıyla, şev ortamına yerleştirilen düşey kazıkların yanal toprak hareketi boyunca davranışını gözlemlemek için, Yıldız Teknik Üniversitesi Geoteknik Laboratuarında büyük ölçekli bir kesme kutusu imal edilerek, laboratuar koşullarında model deneyler yapılmıştır. Gözönüne alınan zemin ortamı kum olup, kazıklı şev duraylılığı problemi laboratuar koşullarında modellenmeye çalışılmıştır. Deneylerde B= 35 mm çapında içi boş kesitli alüminyum boru kullanılmış olup et kalınlığı t= 5.0 mm'dir. Model kazık boyları 830 mm'dir. Yanal yüke maruz kalacak tutulu başlı kazık grubu tek sıra halinde 4 kazıktan oluşmaktadır. Uygulanan yanal toprak hareketi altında kazık kesitinde oluşan eğilme momenti dağılımı ve kazık başında oluşan yerdeğiştirmeler belirlenmiş ve elde edilen sonuçlar ampirik bağıntılar ve LPILE programı ile karşılaştırılmıştır.Anahtar Kelimeler: şev stabilitesi, yanal toprak hareketi, kazık, büyük ölçekli kesme kutusu.
Çimento ile zemin stabilizasyonu
Çimento stabilizasyonu, kohezyonlu zeminlerin mukavemet özelliklerini artırmak için iyi bir alternatif oluşturmaktadır. Birçok zemin iyileştirme teknikleri arasında çimento stabilizasyonu en çok kullanılan yöntemlerden biridir. Stabilizasyon tekniklerini geliştirmek ve bu tekniğin zeminlere uygulanmasını sağlamak üzere, iyileştirme işlemlerine yönelik mekanizmaların daha iyi anlaşılması gerekmektedir. Bu deneysel araştırmada laboratuarda farklı oranlarda çimento karıştırılarak hazırlanmış bazı kil zemin örnekleri üzerinde veyn, serbest basınç ve üç eksenli basınç deneyleri yapılarak, çimento stabilizasyonunun bu zeminlerde etkinliği belirlenmeye çalışılmıştır.Çimento katkısının killerin mukavemetinde yol açacağı artışı incelemek amacı ile West Ashling, Hamble ve Emsworth bölgelerinden alınan kil numunelerine farklı oranlarda çimento katılarak, çimento ile stabilizasyonun killin mukavemetine olan etkisi araştırılmıştır. Çimento katkısının kilin mukavemetine etkisini araştırmak için %6, %10 ve %15 çimento katkılı numunelerde veyn ve üç eksenli basınç deneyleri %20 ve %25 çimento katkılı numunelerde ise 7. 14. ve 28. günlerde serbest basınç deneyleri uygulanmıştır. Yapılan deneyler sonucunda farklı çimento miktarları (%6, %10, %15, %20 ve %25) eklenerek hazırlanmış West Ashling, Emsworth ve Hamble killerinden elde edilen numunelerde çimento ile yapılan iyileştirmenin mukavemeti artırdığı gözlenmiştir.Anahtar sözcükler: Portland çimentosu, stabilizasyon, katılaşma, kil
Limanlarda tasarım esasları ve rıhtım yapılarının davranışa dayalı tasarımı
Son yıllarda liman mühendisliği günden güne değişmekte ve gelişmektedir. Dolayısıyla liman planlama ve tasarımı ile ilgili konular gittikçe herkesin dikkatini çekmeye başlamıştır. Bu amaçla hazırlanan tez ilgili konuları ayrı ayrı bölümlerde ele almaktadır.Çalışmanın birinci bölümünde, modern bir limanın planlaması durumunda; limanların kara ve deniz alanlarının planlanması, çeşitli terminallerin özelliklerinin açıkça belirtilmesi ve liman yapılarına ait tasarım ölçütlerinin verilmesi gibi dikkate değer temel prensiplerinden bahsedilmiştir.Çalışmanın ikinci bölümde ise limanlardaki bağlanma ekipmanları, ulaşım sistemleri, işaretlendirme ve elleçleme ekipmanlarını kapsayan yardımcı tesislerin temel esaslarına değinilmiştir.Liman koşulları değiştiği ve geliştiği için ölü ağırlıklar ve yükler sürekli olarak artmaktadır. Artan ağırlık ve yüklerde dolayı liman terminallerinin kaplama tasarımı her zamankinden daha çok önem kazanmıştır. Üçüncü bölümde bu konu hakkında bilgi verilmiştir.Performansa dayalı tasarım depremlerden öğrenilen derslerden ortaya çıkarılan gelişmekte olan bir yöntemdir. Bu tasarımın amacı geleneksel sismik tasarımdaki sınırlamaların üstesinden gelmektir. Böylece, kabul edilebilecek yapısal hasar sınırları açıkça belirtilmelidir. Çalışmanın dördüncü bölümü, liman yapılarının performansa dayalı tasarımı hakkında bilgi vermektedir.Liman yapılarının sismik yüklemelerden dolayı oluşan yer değiştirme miktarını, hasar şekillerini ve elastik davranış sınırını değerlendiren analiz yöntemleri beşinci bölümde anlatılmıştır.Çalışmanın altıncı ve yedinci bölümlerinde farklı ağırlık tipi rıhtım yapılarının tasarımlarına ait bazı örnekler verilmiştir.Son olarak çalışmanın son bölümü özellikle farklı standart ve el kitaplarındaki teknik açıklamaların karşılaştırılmasını ve performansa dayalı tasarım sonuçlarının özetlerini içermektedir.
Yerel arazi etkilerinin bir ve iki boyutlu analizlerle incelenmesi
11.16 km2'lik bir yerleşim alanına sahip Zeytinburnu İlçesi, ?İstanbul Deprem Master Planı, Zeytinburnu Pilot Projesi? kapsamında gerçekleştirilen sismik mikrobölgeleme çalışması Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği/Geoteknik Anabilim Dalı tarafından yapılmıştır. (Özaydın vd.,2004). Bu tez çalışması kapsamında, daha önce inceleme bölgesinde yapılan çalışmalardan elde edilen bulguların bir bölümü kullanılarak, inceleme alanında yer alan üç adet enkesit üzerinde deprem sırasında oluşacak yüzey hareketlerinin değişimini belirlemek için bir ve iki boyutlu dinamik davranış analizleri yapılmıştır. Böylece yerel zemin koşullarının deprem hareketi üzerindeki etkisi incelenmiş olup, bir ve iki boyutlu dinamik davranış analiz sonuçları karşılaştırılmıştır.Bir boyutlu analizler için eşdeğer lineer analiz prensibine dayalı olarak çalışan EERA programı ile eşdeğer lineer ve nonlineer çözüm yapabilen Deepsoil programı kullanılmıştır. İki boyutlu analizler ise Plaxis 8.5'in dinamik versiyonu kullanılarak yapılmıştır. Plaxis 8.5 ile yapılan dinamik davranış analizlerinde kullanılan viskoz sönüm parametreleri Deepsoil programından elde edilmiştir. Dinamik analizlerde anakaya yer hareketi olarak olası İstanbul depremini temsil eden 475 yıllık tekrarlama periyotlu sentetik ivme kayıtları kullanılmıştır.Topografyanın ve tabaka sınırlarının analiz sonuçları üzerindeki etkisini inceleyebilmek için B-B' kesitinde yüzey topografyası ve malzeme sınırları düz olarak alınmış ve analizler tekrarlanmıştır. Analiz sonuçları zemin yüzü yer hareketi özelliklerinin değişen yerel zemin koşulları ve arazi topografyası ile farklılaştığını göstermiştir.Her üç kesit için yapılan bir ve iki boyutlu analizler sonucu elde edilen maksimum yüzey ivmeleri ve spektral ivme değerleri yüzey topografyası da gözönünde bulundurularak karşılaştırılmıştır.Anahtar Kelimeler: Zeytinburnu, dinamik davranış analizleri, Plaxis, EERA, Deepsoil.
Dışmerkez basınç kuvveti etkisindeki kirişlerin hareketli harmonik yük altındaki davranışının incelenmesi
Bu çalışmada hareketli harmonik yük ve dışmerkez basınç kuvveti etkisindeki basit mesnetli bir kirişin doğrusal ve doğrusal olmayan titreşimleri Euler-Bernoulli kiriş teorisi (EBKT), Timoshenko kiriş teorisi (TKT) ve Reddy-Bickford kiriş teorisi (RBKT) çerçevesinde sayısal olarak incelenmiştir. Problemin doğrusal olmayan çözümünde sadece geometrik doğrusal olmayan etkiler dikkate alınmıştır. Kiriş malzemesi için doğrusal Kelvin-Voigt modeli kullanılmıştır. Kirişin yer değiştirmelerini ve kesit dönmelerini ifade eden bilinmeyen fonksiyonlar zaman ve uzay bağımlı koordinatlara çarpım şeklinde ayrılmıştır. Doğrusal ve doğrusal olmayan her iki çözümde de bilinmeyen yer değiştirme ve dönme fonksiyonlarında uzay bağımlı koordinatlar için polinomlar seçilmiştir. Mesnet şartları Lagrange çarpanları ile sağlatılarak, problemin Lagrangian fonksiyoneli oluşturulmuştur. Hareket denklemleri Lagrange denklemleri yardımıyla elde edilmiştir. Elde edilen zamana bağlı diferansiyel denklem takımı Newmark- yöntemiyle çözülerek, herhangi bir anda kirişe ait ivme, hız ve yer değiştirmeler hesaplanmıştır. Doğrusal olmayan analizlerde hareket denklemlerinin çözümünde Newmark- yöntemiyle birlikte Picard (Direkt iterasyon) ve Newton-Raphson ardışık yaklaşım yöntemleri kullanılmıştır. Bu çalışmadaki sonuçların doğruluğu, burada elde edilen sonuçların, daha önce yayınlanmış ve bu çalışmadaki sonuçların özel durumlarına karşı gelen sonuçlarla karşılaştırılmasıyla gösterilmiştir. Yakınsama çalışmaları yapılmıştır. Doğrusal durum için serbest titreşim analizleri yapılmıştır. Bu çalışmada, kayma şekil değiştirmeleri, hareketli harmonik yükün hızı, frekansı, dışmerkez basınç kuvvetinin şiddeti ve dışmerkezliği ile malzeme sönümünün kirişin dinamik davranışı üzerindeki etkileri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bunlara ek olarak problemin geometrik doğrusal olmayan çözümünde, büyük yer değiştirmelerin etkisi etraflıca araştırılmıştır.
2007 Deprem Yönetmeliği'ne göre mevcut bir yapının performansının belirlenmesi ve bir güçlendirme önerisi
Bu çalışmada, deprem hesabı 1975 deprem yönetmeliğine göre yapılmış ve inşaatı 1988'de tamamlanmış İstanbul'da mevcut 8 katlı, perdeli-çerçeveli sistemli betonarme bir bina ele alınmıştır. Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik 2007 Bölüm 7'ye göre konut türü yapılar için öngörülen ?Can Güvenliği? performans seviyesi araştırılmıştır.Söz konusu yapının performans seviyesinin belirlenmesinde kullanılacak iç kuvvetlerin hesaplanması amacıyla, yapının 3 boyutlu matematik modeli bilgisayar ortamında SAP 2000 yapısal analiz programında oluşturulmuştur. Yapının düşey yük analizi G+0,3Q için yapılmıştır. Yatay yük analizlerinde ise doğrusal elastik yöntemlerden ?Eşdeğer Deprem Yükü Yöntemi? kullanılmıştır.Bina taşıyıcı elemanlarına ait eğilme moment kapasiteleri, mevcut malzeme dayanımları ve donatı miktarlarına göre hesaplanmış, yatay yük analizinden elde edilen deprem etkileri de göz önüne alınarak her bir eleman üzerinde oluşacak hasar seviyeleri Excel tabloları yardımıyla belirlenmiştir.Bu çalışmalar sonunda yapının ?Can Güvenliği? performans seviyesini karşılamadığı görülmüş, yapı için alternatif bir güçlendirme önerisi verilmiştir.Anahtar Kelimeler: 2007 Deprem yönetmeliği-bölüm 7, Mevcut bina performans değerlendirmesi ve güçlendirilmesi, Hasar düzeyi, Doğrusal elastik hesap yöntemi
Toplu konut şantiyelerinde şantiye mobilizasyonu ile organizasyonu ve bir uygulama
Bu çalısmada, toplu konut santiyelerinin üretiminde ortaya çıkan mobilizasyon veorganizasyon ile ilgili süreçler ve çalısmalar incelenmistir. Öncelikle konu ile ilgili çesitlikaynaklar incelenmis ve derlenmistir. Teorik olarak yapılan bu derlemeleridegerlendirebilmek amacıyla büyük ölçekli bir santiye uygulama alanı olarak seçilerek,burada yapılan organizasyon ve mobilizasyon ile ilgili çalısmalar ele alınmıstır.Teorik olarak derlenmis bilgilerle ilgili kaynakların yetersizliginden dolayı, tecrübeye dayalıbilgilerden sıklıkla yararlanılmıstır.Uygulamaya esas proje, teorik bölümlerde yapılan düzenlemelere uygun olarak incelenmis,böylece karsılastırma ve degerlendirmelerin daha rahat yapılması saglanmıstır.Organizasyon ve mobilizasyon bir anlamda insaat üretiminin fabrikası niteligindedir. Nasılfabrikadaki bir aksama üretimi dogrudan etkilerse bu konudaki aksamalar da büyük çaplızararlara neden olabilir. Öyle ki insaat sektörü gibi ana sektörlerden birinde kayıplar çokyüksek mertebelere ulasabilir. Çalısmada ortaya çıkabilecek problemlerin, uygulamaya esasproje incelemelerinin de destegiyle giderilmesi amaçlanmıstır.Sürekli olarak iç içe gibi görünen konular, mümkün oldugunca ayrıstırılmaya çalısılmıs, birsistem çerçevesinde düzenlenmistir. Böylece konunun karmasıklıgının bir sekilde düzeneoturmasına çalısılmıstır.
Deniz tabanı zemin iyileştirme yöntemlerinin karşılaştırılması
Zemin taneleri arasındaki efektif gerilmenin ortadan kalkması ve su-katı heterojen karışımının sıvı gibi hareket etmeye başlamasına `sıvılaşma' denilmektedir. Bu şartlar altındaki deniz yapısının temel zemini taşıma kabiliyetini yitirmekte ve üzerindeki yapıda ciddi hasarlara yol açabilmektedir. Bu çalışmada öncelikle sıvılaşma olayı örneklerle vurgulanmakta, özellikle deprem etkisiyle belirme ihtimali yüksek olan deniz tabanı sıvılaşmasını engellemek veya en aza indirgemek amacıyla uygulanan başlıca deniz tabanı zemin iyileştirme yöntemleri açıklanarak karşılaştırılmaları yapılmakta ve yöntemler hakkında önerilerde bulunulmaktadır.Kompaksiyon betonlama, jet betonlama ve çimento enjeksiyonu olmak üzere başlıca üç farklı deniz tabanı zemin iyileştirme yöntemi bulunmaktadır. Bu çalışmada, söz konusu yöntemler sırayla açıklanmakta, Marmaray Projesi deniz altı tüp geçit temel zemininde ve Gölcük Ford-Otosan Limanı deniz tabanında uygulanmış kompaksiyon ve jet betonlama deniz tabanı iyileştirme uygulamaları ayrıntılarıyla anlatılmaktadır.Ayrıca üç temel zemin iyileştirme yöntemi belirli ölçütlere göre karşılaştırılmakta, hangi yöntemin hangi şartlar altında daha başarılı ve uygun olacağı hakkında çeşitli saptamalarda bulunulmaktadır.Sonuç olarak da yöntemlerin uygulanma koşulları, verimlilikleri, zemin iyileştirmedeki başarıları hakkında yorumlar yapılmakta ve çeşitli öneriler sunulmaktadır.
Kamu ihale sistemindeki değişikliğin inşaat yatırımlarının süre ve maliyetine yansımaları
Bu çalışmada, 01.01.1984 yılında yürürlüğe giren 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 01.01.2003 yılında yürürlüğe giren 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun arasındaki farklılıkların irdelenmesi hedeflenmiştir. Bu bağlamda her iki ihale kanununa dayalı olarak gerçekleştirilen kamu inşaat projeleri incelenerek, bunların gerçekleştirilmesi sürecinde meydana gelen süre ve maliyet sapmaları karşılaştırılmıştır.Çalışma sonucunda, 4734 sayılı ihale yasasının, kamu kaynaklarının verimli kullanılmasına katkı sağlar nitelikte düzenlemeler içerdiğine ilişkin önemli bulgulara ulaşılmıştır.