5
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
İzmit ili kuzeyinde yer alan atbaşı formasyonu'nun planktonik foraminifer biyostratigrafisi
Bu çalışmada, Kocaeli Yarımadası?nda İzmit ili kuzeyinde yüzeyleyen Atbaşı Formasyonu?nun planktonik foraminifer biyostratigrafisi yapılmıştır. Ölçülen iki stratigrafik kesitte Akveren Formasyonu, Atbaşı Formasyonu ve Çaycuma Formasyonlarına ait örnekler derlenmiştir. Bu örneklerde tanımlanan planktonik foraminifer cins ve türleri ile Akveren Formasyonu?nda Globotruncana aegyptiaca, Gansserina gansseri ve Abathomphalus mayaroensis, Parvularugoglobigerina eugubina (P?), Parasubbotina pseudobulloides (P1a), Subbotina triloculinoides (P1b), Globanomalina compressa (P1c), Praemurica uncinata (P2) ve Morozovella angulata (P3) planktonik foraminifer biyozonları tanımlanırken, Atbaşı Formasyonu?nda Morozovella angulata (P3), Globanomalina pseudomenardii (P4), Morozovella velascoensis (P5), Pseudohastigerina wilcoxensis/Morozovella velascoensis (E2), Morozovella marginodentata (E3) planktonik foraminifer biyozonları saptanmıştır. Ayrıca Çaycuma Formasyonu?nun tabanının Morozovella marginodentata planktonik foraminifer biyozonu ile başladığı belirlenmiştir.
Aktuluk (Tunceli) çevresi tufa çökellerinin sedimantolojik ve jeokimyasal özellikleri
Çalışma alanı Tunceli merkez ilçesine bağlı olup, merkeze 8 km uzaklıkta olan Aktuluk köyü çevresindedir. Bölge Doğu Anadolu Toros Orojenik Kuşağı'nda yer almaktadır. Çalışma alanının kayaçlarını; Permiyen yaşlı Karşılar Formasyonu, Paleosen-Eosen yaşlı Tunceli Formasyonu, Miyosen yaşlı Kocakoç Formasyonu, Miyosen-Pliyosen yaşlı Mazgirt Volkanitleri, Kuvaterner yaşlı tufalar oluşturmaktadır. Tufa çökelleri çalışma alanının orta ve güneyinde Paleosen-Eosen yaşlı fliş çökelleri üzerinde uyumsuz olarak yer almakta olup yer yer Munzur Nehri taraçaları (konglomera) ile yanal ve düşey yönde ilişkilidir. Fasiyeslerin iyi gözlendiği yüzeylemelerden 7 kesit ölçülmüştür. Ayrıca kesit alınamayan sarp yerlerde lokasyon belirtilerek istifin özellikleri verilmiştir. Tufaların sedimantolojik özelliklerinin incelenmesi sonucu 14 fasiyes tanımlanmıştır. Bunlar: (1) Fitoherm kireçtaşı, (2) stromatolitik tufa (Fitoherm bağlamtaşı), (3) Yosun (bryophytes) fitoherm kireçtaşı, (4) Fitoklastik kireçtaşı, (5) İntraklastik kireçtaşı, (6) Biyoklastik kireçtaşı (Biyomikrit), (7) Spelotem kireçtaşı (sarkıt, dikit ve kristalin kabuk alt fasiyesleri), (8) Karbonat Breşleri (B) (9) Marn, (10) Çamurtaşı, (11) Eski toprak (Paleosol), (12) Laminalı kumtaşları, (13) Düzlemsel çapraz tabakalı kumtaşları, (14) Masif konglomeralardır. Aktuluk tufalarından alınan 20 örneğin duraylı C ve O izotop değerleri belirlenmiştir. δ13C değerleri 1.80 ile 5.03 arasında; δ18O değerleri -9.96 ile -8.84 arasında değişmektedir. Bu çalışmada tufa örneklerinde 13C değerlerinin yüksek çıkması, sığ dolaşımlı soğuk sularla daha derinden gelen ve 20°C' nin üzerinde sıcaklığa sahip olan termal suların karıştığını göstermektedir. Çalışma alanında farklı seviyelerden ve farklı lokasyonlardan alınan 10 tufa örneğinin majör ve minör element analizi yapılmıştır. Ana elementlerden biri olan Ca'un konsantrasyonu yüksek olup ortalama % 40'dır. En yüksek değere (% 53,60) brofit tufa fasiyesinde, en düşük değere (%38,26) spelotem (akmataş / kristalin kabuk) fasiyesinde ulaşmıştır. Çalışma alanında bütün örneklerde Fe, Mn ve Ba değerleri düşük olup % 1'in altındadır. U/Th yaş verilerine göre Aktuluk tufaları Orta-Geç Pleyistosen'de çökelmiştir. Tufalardan elde edilen U/Th yaşlarına göre; tufalar hem buzul arası (MIS 5) hem de buzul (MIS 6) dönemlerinde çökelmiştir. MIS 5 yağışlı ve ılık dolayısı ile tufa oluşumu için uygun bir dönemdir. MIS 6'daki tufa oluşumları (147.442-164.357 bin yıl) için MIS-6 içindeki ara dönemler (bir buzul dönem içinde yer alan kısa süreli ılık periyodlar) öngörülebilir. Elde edilen verilerle tufaların bariyer-göl, şelale-akarsu ve akarsu-bataklık ortamlarında çökeldiği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tufa, Fasiyes, Jeokimyasal Özellik, SEM, U-Th yaşlandırma, Duraylı İzotop, Element Analizi, Tunceli.
Eğribayat mahallesi (Konya Selçuklu) güney bölgesinin jeolojisi ve obruk riski açısından araştırılması
Çalışma alanı; Konya İl Merkezinin yaklaşık 37 km kuzeyinde yer almaktadır. Neotektonik konum açısından yöre Orta Anadolu Ovalar Bölgesi ve Konya- Eskişehir Neotektonik bölgesi içerisinde bulunmaktadır. Çalışma alanında temel birim olarak Lorasdağı formasyonu yer almaktadır. genellikle açık gri, bej, beyazımsı, kalın orta katmanlı, yer yer oolitik ve algli karbonatlı kireçtaşlarından oluşmuştur. Bu formasyonunun üzerine açılı uyumsuzlukla Divanlar formasyonu gelmektedir. Bu formasyon yelpaze çökelleri, yarı tutturulmuş, karbonatlı, çamur destekli kum, çakıl ve seyrek bloktan oluşur. Formasyon, tümüyle Loras formasyonundan türemiş köşeli çakıllı, tane destekli, kötü tabakalı, sıkı tutturulmuş çakıltaşlarından oluşur. Ayrıca Divanlar formasyonu özellikle fay dikliklerinde ve düzlüklerinde biriken kırıntılı çökeller şeklindedir. Bölgede fay zonu içerisinde yer alan birden çok sintetik ve antitetik faylar bulunmaktadır. Bu faylar Divanlar formasyonuna ait kırıntılı çökelleri askıya alabilmektedir. Bu nedenle mercek geometrili iri çakıllı birimler farklı düzeylerde görülebilmektedir. Konya çöküntü havzası batıda Konya fay zonu (KOFZ); kuzeyde Karaömerler fayı; doğuda ise Divanlar fayı ve Göçü fayı ile sınırlanmıştır. Bölgede bu birimler içerisinde obruk oluşumları izlenmektedir. Ayrıca genç çökellerin tabanında oldukça karstik Mesozoyik karbonatlarının bulunması bölgenin obruk potansiyelinin araştırılması için önemli ana faktördür. Bu nedenle bu tez çalışması ile bölgenin obruk potansiyeli ve gömülü risklerin araştırılması amaçlanmaktadır. Tez kapsamanda ERT (Elektrik Rezistivite Tomografi), Sondaj, Mikrotremör, MASW (Yüzey Dalgası Çok Kanallı Analizi) gibi jeolojik ve jeofiziksel yöntemler kullanılmıştır. Bu çalışmalar neticesinde bölgede olası gömülü riskler (Fay, boşluk, çatlak, formasyon geçişleri vb) belirlenmiş ve bu risklerin kaldırılması ve iyileştirilmesi için öneriler verilmiştir.
Çaybağı formasyonu'nunda (Hacısam-Kavakköy çevresi, Elazığ doğusu) paleoiklim araştırmaları
Bu çalışma Toridler Tektonik Birliği'nin doğu kısımlarında Kovancılar-Çaybağı arasında yüzeyleyen Çaybağı Formasyonu'nun Hacısam ile Kavakköy köyleri çevresindeki alanda palinolojik ve izotop araştırmalar sonucu paleoiklimsel ve ortamsal yorumlamalar yapmak amacıyla yapılmıştır. Çalışma alanında yaşlıdan gence doğru Üst Kretase yaşlı Elazığ Magmatitleri, Orta-Geç Eosen yaşlı Kırkgeçit Formasyonu, Erken Pliyosen yaşlı Çaybağı Formasyonu, Pliyo Kuvaterner yaşlı Palu Formasyonu ve güncel alüvyonlar yer almaktadır. Bu çalışma kapsamında arazi çalışmaları sırasında Boğaziçi I ve II kesitleri ölçülmüş organik maddece zengin kiltaşları, çamurtaşları ve turba çökellerinden palinolojik tanımlama yapılabilecek türden örnekler alınmıştır.Ziyaret Tepe ölçülü kesiti ve örnekleri bu amaçla kullanılmıştır. Çalışma alanında geniş yayılım gösteren ve kesitler boyunca gözlenen organik maddece zengin kiltaşları, çamurtaşları ve turba çökellerinden tanımlanabilecek palinolojik çalışmalar yapılmıştır. Palinolojik bulgular ışığında elde edilecek paleo bitki örtüsüne (palevejetasyon) ait kayıtlar ile örneklerin derlendiği sedimanter istifin çökelimi sırasındaki, paleotopoğrafya ve paleoiklimsel koşullar hakkında yaklaşımda bulunulmuştur. Boğaziçi 1 kesitine ait örnekler içerisinde açık tohumlu (gymnosperm polen) bitkilere ait polenler Pinaceae-Pinus haploxylon ve diploxylon, Cedrus, Abies, Tsuga ve Picea ile temsil edilmektedir. Örnekler içerisinde zengin gymnosperm polenlerin varlığı depolanma alanı yakın ve/veya uzak çevresinde orta ve yüksek topoğrafyalı alanların varlığına işaret etmektedir. Ayrıca bazı seviylerde artan Abies, Piceae ve Cedrus polenlerinin bolluğu iklimde serinlemenin olduğuna işaret etmektedir Boğaziçi kesitine ait örnekler içerisinde kapalı tohumlu (angiosperm polen) bitkilere ait polenler; Quercus yaprak döken ve her daim yaprak dökmeyen tipleri ve Juglandaceae-Juglans ile temsil edilmeketdir. Ziyarettepe örnekleri içerisinde Boğaziçi 1'e ait polenlere benzer özellikte ve zenginlikte polenler gözlemlenmiştir. Spor ve polenlerin jeolojik zaman boyunca gösterdikleri varlık, yokluk ve bir aradalıkları göz önünde bulundurulduğunda, çalışma alanında örneklerin derlendiği organik maddece zengin seviyelerin Erken Pliyosen zamanında depolandığı söylenebilir. δ 13C ve δ18O İzotop çalışmalarında özellikle Ziyaret Tepe ölçülü kesitinde paleoiklimde serinleme ve ısınma evreleri birbirini izlemiştir.
Kuvaterner yaşlı kırıntılı çökellerin (Tunceli il merkezi) sedimantolojik özellikleri
Çalışma alanı Tunceli il Merkezinde yer almakta olup, merkeze bağlı Cumhuriyet Mahallesi, Alibaba Mahallesi, Mameki Köprüsü, Cemevi çevresi, hastane kavşağı ve Kavşak tepe mevkisi çalışma alanlarını oluşturmaktadır. Tunceli il merkezi çalışma alanında yer alan formasyonlar; Permiyen yaşlı Karşılar Formasyonu, Paleosen-Eosen yaşlı Tunceli Formasyonu, Miyosen yaşlı Kocakoç Formasyonu, Miyosen-Pliyosen yaşlı Mazgirt Volkanitleri, Kuvaterner yaşlı kırıntılı çökeller ve karbonatlı kaynak çökelleri (traverten/tufa) oluşturmaktadır. Munzur ve Pülümür nehirlerine ait kırıntılı çökeller (konglomera ve kumtaşları) ile tufa/traverten çökelleri yanal ve düşey yönde ilişkilidir. İyi pekişmemiş kırıntılı çökelerden, fasiyeslerin iyi gözlendiği kesimlerde toplam 9 adet stratigrafik kesit ölçülmüştür. Sedimantolojik çalışmalar sonucu 6 fasiyes ve 1 fasiyes topluluğu tanımlanmıştır. Fasiyesler: Masif konglomeralar, Tabakalı konlomeralar, Düzlemsel çapraz tabakalı konglomeralar, Düzlemsel çapraz tabakalı kumtaşları, Masif kumtaşı ve Kırmızı çamurtaşlarıdır, Fasiyes topluluğu; örgülü nehir fasiyes topluluğudur. Konglomeralarda yapılan çakıl analizi sonucu gözlenen granit ve diyorit çakıllarının kaynağını Ovacık ilçesini kuzeyinde yüzeyleyen Elazığ Magmatitleri, mermer çakıllarının kaynağını Karşılar Formasyonu, andezit ve bazalt çakıllarının kaynağını Mazgirt volkanitleri, kireçtaşı, kumtaşı, silttaşı çakıllarının kaynağını Tunceli Formasyonu oluşturmaktdır. Elde edilen arazi gözlemleri ve eski akıntı yönü verilerine göre Munzur ve Pülümür Nehirlerinin birleşim noktası KB'dan GD'ya doğru yer değiştirmiştir. XRD mineralojik analiz sonuçlarına göre pekişmemiş kumtaşları, litarenit, sublitarenit ve feldspatik litarenit olarak tanımlanmştır. Kaynak kayaçları belirlemeye duyarlı bazı eser element oranlarının ortalama magmatik kayaç bileşimleriyle karşılaştırılması sonucu kumtaşlarının ortalama andezit ve daha az oranda bazalt bileşimine yakın olduğu belirlenmiştir. Th/Sc - Eu/Eu* ikili diyagramında, kumtaşı örnekleri ortalama bazalt ve andezit arası bileşimine yakın bir kümelenme göstermiştir. Paleotektonik ortamı belirlemeye yönelik kullanılan üçgen diyagramlarda (La-Th-Sc, Th-Co-Zr/10 ve Th-Sc-Zr/10) bu çalışmadaki veriler ve örneklem ortalaması "Okyanus Ada Yayı" bölgesine denk gelmektedir.