Master'sindexedOpen AccessTR

Yapay zekâ güvenlik ve ahlak algısı ölçeği

Bireylerin yapay zekâya yönelik güvenlik ve ahlak algılarını çok boyutlu olarak ölçen "Yapay Zekâ Güvenlik ve Ahlak Algısı Ölçeği"ni (YZGAAÖ) geliştiren ve psikometrik özelliklerini inceleyen bu ölçek; güvenlik farkındalığı, ahlaki değerler, sorumluluk ve hesap verebilirlik, toplumsal etki ile olumlu beklentiler olmak üzere beş alt boyuttan oluşmaktadır. Araştırma karma yöntemli bir ölçek geliştirme çalışması olarak tasarlanmış ve çalışma grubunu 558 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Ölçek maddeleri uluslararası etik çerçeveler ve güncel ampirik çalışmalar temelinde hazırlanmış, uzman görüşleriyle kapsam geçerliği sağlanmıştır. Yapı geçerliği açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleriyle, güvenirliği ise Cronbach's Alpha katsayısı, madde-toplam korelasyonu ve %27 alt-üst grup karşılaştırmasıyla test edilmiştir. Analizler sonucunda ölçeğin 40 maddeden oluşan beş alt boyutlu yapısı doğrulanmıştır. Güvenlik farkındalığı alt boyutu 7 madde (α=.942), ahlaki değerler 10 madde (α=.953), sorumluluk ve hesap verebilirlik 8 madde (α=.952), toplumsal etki 8 madde (α=.966) ve olumlu beklentiler 7 madde (α=.966) ile ölçülmektedir. Tüm alt boyutlarda tek faktörlü yapı elde edilmiş, açıklanan varyans oranları %82.7 ile %93.7 arasında değişmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi uyum indeksleri tüm boyutlarda kabul edilebilir ve iyi düzeyde bulunmuştur. Demografik analizlerde akademik alan değişkenlerine göre anlamlı fark bulunmazken, yaş ve eğitim düzeyine göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, YZGAAÖ'nün yapay zekâ güvenlik ve ahlak algısını geçerli ve güvenilir biçimde ölçen çok boyutlu bir araç olduğunu göstermektedir.