0-18 yaş grubundaki hastalarda kraniyal manyetik rezonans görüntülemede 3D space sekansının kullanımı

İntrakraniyal patolojileri belirlemede manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ana görüntüleme yöntemi olarak ön plana çıkmaktadır. Üç boyutlu Sampling Perfection with Application optimized Contrasts using different flip angle Evolution (3D SPACE) sekansı yeni geliştirilen değişken flip angle (FA) kullanılan, ultra kısa eko aralığının (ESP) kullanıldığı, çok uzun eko zincir aralığının (ETL) olduğu, özel optimizasyonların ve modifikasyonların yapıldığı izotropik 3 boyutlu hacim (single slab/multi slab 3D) elde edilen turbo spin echo (TSE) bazlı bir sekanstır. 3D SPACE sekansı anatomik rezolusyonun güçlü olduğu bir MRG sekansıdır. Bu özellik kullanılarak araknoid kist gibi intrakraniyal kistik lezyonların kökenini ya da hidrosefali vakalarında etyolojiyi belirlemekte rutin kullanıma girmeye başlamıştır. Hidrosefali BOS'nın üretim ve emilimi arasındaki dengesizlik veya BOS dolaşım yollarında herhangi bir yerde tıkanma sonucu ventriküllerde BOS birikimi ve bunlara bağlı olarak sıklıkla intrakranial basınç yükselmeleri ile karakterize patolojik bir durumdur. İntrakraniyal araknoid kist ilk defa 1831 yılında Bright tarafından tanımlanmıştır. Araknoid kistler iyi huylu, BOS ile aynı karekteristiğe sahip, homojen içerikli, ekstraaksiyal yerleşimli, düzgün kenarlı, sıklıkla dura ile beyin yapıları arasında bulunan, ventriküler sistemle bağlantısı olmayan, intraaraknoidal yerleşimli, beynin en sık karşılaşılan konjenital kistik lezyonları olarak tanımlanmıştır. Çalışmamızın amacı hastane görüntüleme arşivi taranarak 0-18 yaş grubunda 3D SPACE sekansının kullanılmış olduğu olgularda saptanan hidrosefali, araknoid kist vb. BOS ile ilişkili intrakraniyal patolojilerin etyolojilerinin belirlenmesinin literatür bulguları ile karşılaştırılmasıdır. Bu amaçla Ocak 2016 – Mayıs 2019 tarihleri arasında 0-18 yaş grubunda kraniyal MR görüntülemesi yapılmış ve 3D SPACE sekansının kullanıldığı 245 hastanın retrospektif olarak klinik kayıtları taranmıştır. Artefaktlar nedeniyle diagnostik kalitede olmayan MR görüntüleri bulunan dokuz hasta çalışma dışında bırakılmıştır. Çalışmaya toplam 136'sı erkek, 100'ü kız toplamda 236 hasta dahil edilmiştir. Hidrosefali ölçümleri için Evans indeksi kullanıldı. Evans indeksi aksiyel planda lateral ventriküllerin frontal boynuzu arasındaki en geniş çap, aynı seviyede en geniş kraniyumdaki en geniş internal çapa bölünmesi ile bulunur. Obstüksiyon değerlendirilmesi Foramen Monro seviyesi, Aquaduktus Cerebri seviyesi, 4. Ventrikül çıkım seviyesi ve Foramen Magnum seviyesinde flow-void kaybı obstrüksiyon lehine değerlendirildi. Araknoid kist tanısı için aksiyel T2A FLAIR sekansları ve sagittal plandaki 3D SPACE sekansları beraber kullanıldı. Aksiyel T2 FLAIR sekansı diğer kistik lezyonlardan ayrımı açısından (kolloidal kist, subdural kanama v.b) kullanıldı. Sagittal 3D SPACE sekansları BOS ile olan ilişkiyi ve kist duvarlarını göstermekte kullanıldı. Hidrosefali sıklığı ile yaş, daha önce bilinen hastalık varlığı, SSS cerrahisi geçirme öyküsü bulunması, Chiari II malformasyonu, Dandy Walker malformasyonu, intrakranyal hemoraji, araknoid kist, mega sisterna magna ve daha önce hidrosefali ön tanısı varlığında artmaktadır. Araknoid kistlerin boyutları yerleşim yeri ya da BOS ile ilişkili olması durumundan etkilenmemektedir. 3D SPACE sekansı FSE temelli hidrosefali, araknoid kist gibi BOS kökenli patolojilerde harekete duyarlı olması nedeniyle etyoloji belirlemede konvansiyonel sekanslara göre daha üstün tanı koyduran, anatomik kayıp olmadan BOS hidrodinamiği hakkında bilgiler sağlayan yeni geliştirilen MRG sekansıdır. 3D SPACE sekansı yakın gelecekte özellikle hidrosefali gibi BOS hidrodinamiği ile ilişkli patolojilerde invaziv tekniklerin yerini alabilir. Anahtar Sözcükler: MRG, 0-18 yaş, 3D SPACE, Hidrosefali, Araknoid Kist