15-17 yaş arası judo sporcularında kısa süreli kilo kaybının bazı motorik özelliklere etkisi

Bu çalışmanın amacı judo sporcularının kilo düşerken kullandıkları yöntemleri ve kısa süreli kilo kaybı sonucunda motorik özelliklerinde ne tür değişiklikler meydana geldiğini belirlemektir. Araştırma Aksaray ilinden seçilen yaşları 15-17 arası olan 12 erkek, 13 kız toplam 25 judocu ile gerçekleştirilmiştir. Sporcuların kilo düşme yöntemlerini belirlemek amacıyla anket, hızlı kilo düşmenin etkilerini belirlemek amacıyla motorik testler yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kurt ve Sağıroğlu tarafından (2015) geliştirilen ''Sıklet Sporcularında Hızlı Kilo Verme Davranışlarını Değerlendirme Anketi'' uygulanmıştır. Daha sonra sporculardan kilo düşme yöntemi kendilerine bırakılarak 15 gün içinde müsabaka sıkletlerine düşmeleri istenmiş ve sonrasında motorik testler yapılmıştır. Testler üç aşamada gerçekleşmiş olup birinci aşama kilo kaybı öncesi, ikinci aşama kilo kaybı sonrası ve üçüncü aşama 15 saatlik toparlanma sonrasıdır. Toplanan veriler kişisel bilgisayarda SPSS (versiyon 20) paket programına girilerek tanımlayıcı istatistik ve ortalamalar arasındaki farka ilişkin karşılaştırmalar yapılmış, grubun farklı zamanlardaki ölçümleri Paired Sample T testi ile karşılaştırılmıştır. Bütün istatistiksel yöntemler için anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edilmiştir. Sporcuların en çok tercih ettiği yöntemler sırasıyla; aç kalmak ve naylon sauna eşofman giymek, öğün atlamak, ısısı arttırılmış salonda antrenman, ısısı arttırılmış salonda antrenman yapmak, sıvı kısıtlaması ve fazla, şiddetli antrenman yapmak, saunaya girmek, yağ yakıcı kullanmak, tek tip beslenme ve müshil kullanmak olduğu görülmüştür. Sporcular kilo düşme sürecinde en çok aşırı yorgunluk, aşırı açlık ve aşırı susuzluktan, antrenmana karşı isteksizlik, fiziksel performansta azalma, ruhsal durumda değişiklik, uykusuzluk, algılama güçlüğü ve dikkat azalmasından yakınmaktadır. Sporcuların pençe kuvveti, durarak uzun atlama, sağlık topu fırlatma, sırt ve bacak kuvveti, anaerobik koşu, işitsel reaksiyon ve mekik koşusu ölçüm sonuçlarını kendi aralarında ölçüm zamanlarına göre karşılaştırdığımızda istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Esneklik, sürat koşusu ve görsel reaksiyon ölçümleri karşılaştırıldığında ise istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Sonuç olarak; bu çalışmada judocularda kısa sürede kilo kaybı yaşadığında performanslarının genel olarak olumsuz yönde etkilendiği ortaya çıkmıştır.