1924 Teşkilat-ı esasiye kanununun Türkiye'nin modernleşme sürecindeki yeri ve önemi

Anayasa, bir devletin temel yapısını, yönetim şeklini, devletin temel organlarını, bunların birbirleri ile ilişkilerini, devlet iktidarının el değiştirmesini, kişilerin devlete ve devletin de kişilere karşı hak ve görevlerini düzenleyen ve güvence altına alan en üst hukuk kurallar d r. Modern bir devletin hukuksal yap s anayasa temeli ? ? ? ? üzerine kurulur. Demokratik ülkelerde anayasalar devlet ile toplum arasında bir uzlaşma belgesi sayılır. Bir ülkenin modernleşmesi, o ülkede uygulanan hukuk kurallarının hiyerarşisinde en üstte bulunan anayasaların düzenlediği hükümler ve bu hükümlerin uygulanabilirliği ile doğru orantılıdır. Türkiye'de de çağdaşlaşma girişimleri ve Batıya yönelme Osmanlı İmparatorluğu döneminde başlar. Bu bağlamda Tanzimat ve Islahat Fermanı ve nihayet 1876 Kanun-ı Esasi çok önemli bir yer tutar. Ancak; bu anayasal gelişmeler padişahın yetkilerini önemli ölçüde sınırlandırsa da devletin teokratik yapısını değiştirmemiştir. iv Oysa 1921 Anayasası ?hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir? ifadesiyle Türk anayasal tarihinde köklü bir anlayış değişikliğinin yanında yönetim şekli olarak ta Cumhuriyetin habercisi olmuştur. Aynı anlayışı daha sonraki Türk anayasaları da benimsemiş ve özellikle 1924 Anayasası dönemi köklü değişikliklere ve inkılaplara sahne olmuştur. II.TBMM taraf ndan kabul edilen 1924 Anayasas hükümleri ? ? ve bu hükümlerin uzantısı sonucu Atatürk ilke ve inkılaplarının uygulanışı modernleşme çabalarının esasını oluşturur. 1924 Anayasası laikleşme açısından en ileri adımlardan biri olmuştur. Yine 1924 Anayasası ile modern devletin temeli olan ulus devlet anlayışına geçilmiştir. Öyle ki 1924 Anayasası ile Türkiye Cumhuriyeti'nin temelleri atılmış ve değişmez temel değerleri benimsenmiştir. Kabul edilen bu değerler günümüzde de değişmez ve vazgeçilmez olarak 1982 Anayasası'nca koruma altına alınmıştır.