5 Numaralı 1099-1114/1687-1702 Tarihli Name-i Hümayun Defteri'nin Transkripsiyonu ve değerlendirmesi (s.225-448)

YÜKSEK LİSANS TEZİ 5 NUMARALI 1099-1114 / 1687-1702 TARİHLİ NÂME-İ HÜMÂYÛN DEFTERİ'NİN TRANSKRİPSİYONU VE DEĞERLENDİRİLMESİ (S.225-448) Şeyma ÇETREZ Tez Danışmanı: Doç.Dr. İbrahim ÖZGÜL 2024, ss. XIV. yüzyılın başlarında kurulan ve uzun yıllar dünya siyasetinde önemli bir rol oynayan Osmanlı Devleti ömrünün her safhasında yaşamın doğal akışı gereği çevresindeki hanlıklar, beylikler, devletler ve imparatorluklarla ilişki içerisinde olmuştur. Yaşadığı geniş coğrafya ve buradaki faaliyetleri bu ilişkileri zorunlu kılmıştır. Siyasi, sosyal, ekonomik, dinî birçok alanda kurulan bu münasebetlerin konusu temel olarak savaş, barış, sınır, vergi vb. gibi meseleler olmuştur. Birçok devlet gibi Osmanlı Devleti de dış politikasını içinde bulunduğu koşullara göre oluşturmuştur. Osmanlı Devleti'nin yüzyıllar süren bu diplomatik ilişkileri, içinde barındırdığı kurumlar aracılığıyla kayıt altına alınmıştır. Bu kayıtlar tasnif edilerek çeşitli defterlerin içerisine kaydedilmiştir. Bu defterler; Nâme-i Hümâyûn Defterleri, Düvel-i Ecnebiye Defterleri, Sefaretnameler ve Sınır Tahdit Raporlarıdır. Çalışmamıza konu olan kaynak ise Nâme-i Hümâyûn defterleri içerisinde bulunan 5 numaralı Nâme-i Hümâyûn Defteri'dir. Bu çalışmanın amacı 5 Numaralı ve Hicri 1099-1114 /Miladi 1687-1702 Tarihli Nâme-i Hümâyûn Defteri'nin 225 ve 448 sayfa aralıklarında ki çeşitli konularda yazılmış olan birçok hükümdar mektuplarının tümünün Latin harflerine çevirisi ve mektupların değerlendirilmesinin yapılmasıdır. Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devlet, diplomatika, name-i hümayun, mektup, yazışma, hükümdar, dış politika.