5411 sayılı Bankacılık Kanunu bağlamında mevduat sigortasının kapsamı

Bankacılık sistemleri tüm dünyada finansal piyasaların en önemli temel taşlarından birini oluşturmaktadır. Bankacılık sektörünün küresel ölçekte büyük bir genişleme göstermesi "too big to fail" (batamayacak kadar büyük) kredi kuruluşlarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu büyüklükte bankaların iflası makroekonomik düzeyde etkiler yaratacağından bankacılık sistemine güvenin sağlanması ve finansal piyasalarda istikrarın sürdürülebilmesi için birtakım araçlar geliştirilmiştir. Bu araçlardan biri de çalışmamızın konusunu oluşturan mevduat sigortacılığı sistemidir. Mevduat sigortacılığı sisteminin amacı; kredi kuruluşlarının faaliyet izinlerinin kaldırılması durumunda, mevduatını bu kredi kuruluşuna yatırmış olan mevduat sahiplerinin zararlarının kısmen veya tamamen tazminini sağlamaktır. Bazı ülkelerde mevduat sigortacılığı sistemi mevduat sahiplerine tam koruma sağlarken kimi ülkelerde ise bu korumaya bazı kısıtlamalar getirilmektedir. Ülkemizde mevduat sigortasına ilişkin 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile çeşitli düzenlemeler öngörülmüş ve bu hükümlerin uygulanması kamu tüzel kişiliğini haiz Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na bırakılmıştır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nda mevduat sigortasının yarattığı hukuki korumalardan kimlerin hangi koşullarda faydalanabileceği detaylı olarak düzenlenmiş ve yakın zamanda 28.05.2022 tarih ve 7407 sayılı "Bankacılık Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 655 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ile sigortanın kapsamı genişletilmiştir. Ancak tüm bu yasama çalışmalarına rağmen mevduat sigortasının kapsamı konusunda açıklanmaya muhtaç hususlar ve uygulamada belirsizliğe neden olabilecek hükümler bulunmaktadır. Bu çalışmada ele alınan temel konu; mevduat sigortasının kapsamının güncel mevzuat çerçevesinde ortaya konulması ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 63. ve 64. maddelerinin yasada yapılan son kanun değişiklikleri de ele alınarak somutlaştırılmasıdır. Çalışmamızda bu doğrultuda genel olarak mevduat sigortacılığı, mevduat sözleşmeleri ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu bağlamında mevduat sigortasının kapsamı irdelenmiş, konuya ilişkin uygulamada uyuşmazlıklara neden olabilecek ve belirsizlik yaratan hususlar eleştirel olarak incelenmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Mevduat, katılım fonu, bankacılık hukuku, mevduat sigortacılığı, mevduat sözleşmeleri, mevduat sigortasının kapsamı.