Acil servise başvuran gastrointestinal sistem (GİS)kanamalı hastalarda GGK,PT-APTT'nin etkinliğinin retrospektif incelenmesi

Üst GİS kanama trietz ligamentinin proksimalinden kaynaklanan ve sıklıkla gastrik, duedonal ülsere bağlı kanamalardır. Ağızdan kan gelmesi, dışkıda kan görülmesi veya dışkı renginde siyahlaşma şikayeti ile başvuran hastalarda üst GİS kanaması dışlanması gereken önemli bir mortalite ve morbidite sebebidir. Alt GİS kanama trietz ligamentinin distalinden kaynaklanan kanamalardır. Üst GİS kanamalar gibi alt GİS kanamalarda acil tıpta sık karşılaşılan bir problemdir ve aksi ispat edilmedikçe hayatı tehdit edici bir durumdur. Bu tezde acil servise GİS kanama semptomları ile başvuran ve endoskopik incelemesi yapılan hastalarda bakılan GGK ve PT, APTT, INR değerlerinin etkinliğini retrospektif incelenme ile belirlemeye çalıştık. Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisine GİS kanama şikayeti ile 1 Ağustos 2012-1 Ağustos 2013 tarihleri arasında başvuran 18 yaş ve üzeri 274 hasta (105'i kadın, 169'u erkek) çalışmaya alındı. Hastaların 22'si üst GİS kanama melena+, 19'u üst GİS kanama endoskopi + melena -, 81'i üst GİS kanama endoskopi + melena +, 11'i üst GİS kanama klinik tanı, 23'ü alt GİS kanama, 13'ü crohn – ülseratif kolit ve 105'i GİS kanama olmayan diğer grup hastalardı. Çalışmaya alınan hastalarda GİS kanama saptanan grupta erkek cinsiyet hakim iken GİS kanama olmayan diğer tanı grubunda cinsiyet farkı yoktu. GİS kanama ve yaş grupları arasındaki ilişki incelendiğinde hastalar daha çok 70-79 yaş grupları arasındaydı. GGK testinin duyarlılık % 83.91, seçicilik %78.26, PPV %92.30, NPV %61.10 olarak hesaplanmıştır. İstatistiksel olarak incelendiğinde GGK ile GİS kanama arasındaki ilişki anlamlı bulunmuştur(p:<0.05). PT testinin duyarlılığı %19.37, spesifitesi %84.14, PPV %70.45, NPV %34.84 olarak saptanmıştır. PT ve GİS kanama arasındaki ilişki incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p=0.97).APTT nin GİS kanamalarını tespit etmede duyarlılığı %14.19, spesifitesi %89.02, PPV %71.87 ve NPV'i %34.43 olarak bulunmuştur. APTT ve GİS kanama arasındaki ilişki incelendiğinde istatistiksel bir anlamlılık bulunmadı (p=0.30). INR testinin duyarlılığı %26.25, NPV'si %32.95 olarak tespit edilmiştir. INR ve GİS kanama arasındaki ilişki incelendiğinde istatistiksel bir anlamlılık bulunamadı (p=0.83). RT değerinin duyarlılığı %79.61, özgüllüğü %92.30, PPV %96.89, NPV'i %60 olarak tespit edilmiştir. RT testi ve GİS kanama arasındaki ilişki incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05). Hemoglobin değerlerine istatistiksel olarak bakıldığında aradaki fark anlamlı bulunmadı (p=0.13).Trombosit değerlerine istatistiksel olarak bakıldığında aradaki fark anlamlı bulunmadı (p=0.71). Sonuç olarakAcil servislere GİS kanama ile başvuran hastalarda GGK testinin istenmesi GİS kanama tanısını desteklemekte ancak dışlama amacı ile kullanılması uygun gözükmemektedir. Acil servislerde GİS kanama düşünülen hastalarda rutin olarak PT, APTT, INR testinin istenmesi hasta yönetimine katkıda bulunmamaktadır. Bu test değerlerini yükseltecek etmenlerin olduğu hastalarda çalışılması daha uygun gözükmektedir. RT muayenesinin sonuçları endoskopi sonuçlarını desteklemektedir. GİS kanama şüphesi olan tüm hastalara RT muayenesinin yapılması doğru ve acil hekimini tanıya götüren bir yaklaşım olabilmektedir. Anahtar kelimeler: GİS kanama, acil servis, PT, APTT, INR, GGK, RT, Endoskopi