Effects of the formation to the orientation of the directional wells in the Adıyaman region

Yönlü sondaj belirlenmiş bir hedefe ulaşmak için kuyunun yönünün ve açısının ayarlanması için günümüzde yaygın olarak kullanılan bir metottur. Yönlü sondaj operasyonlarında hedefe ulaşmak için sondaj motoru (mud motor) & sondaj sırasında ölçüm sistemi (measurement while drilling system) ya da rotasyon sırasında yönlendirilebilen (rotary steerable) sistemler gibi çeşitli metotlar kullanılmaktadır. Bu tez kapsamında, sondaj motoru & sondaj sırasında ölçüm sistemi kuyu yönünü değiştirmek için kullanılmaktadır. Yönlü sondaj mühendisleri mud motor ile yönlü sondaj yaparken kaydırarak sondaj yaparlar; bu da sondaj masasından rotasyon vermeden sondaj sırasında ölçüm sisteminden gelen matkabın yönünü kullanarak sadece mud motor ile yer altında matkaba rotasyon verilmesiyle yapılan sondaj anlamına gelmektedir. Düzgün bir kuyu kazmak, eğriliği az olacak şekilde kuyu planını takip etmek, hedefi vurmak ve kuyuları erken bitirmek için kuyunun yönünü kontrol etmek önemlidir. Kuyu yönünü etkileyen parametreleri incelemek için birçok çalışma yapılmıştır. Bu faktörler matkaba verilen ağırlık, sondaj dizisi dizaynı, kuyu çapı, rotasyon hızı, debi, dizide bulunan dengeleyicinin pozisyonu, matkap ve dengeleyicinin çapıdır. Bu parametrelere ilave olarak, kuyunun yönelimi formasyon özelliklerinden de etkilenmektedir. Bu çalışmada saha dataları kullanılarak formasyonun Adıyaman bölgesindeki yönlü kuyuların yönelimine etkisi detaylandırılmıştır. 7 farklı kuyuda 8.5" (0.216 m) çapında sondaj yapılırken aynı parametreler (matkaba verilen ağırlık: 10-11 ton, akış hızı: 450 gpm, dakikadaki rotasyon devri: 40) uygulansa ve aynı ekipmanlar (8-3/8" çapında manşonlu dengeleyici, 7-3/4" çapında integral bıçaklı dengeleyici, eşit uzunlukta sondaj dizisi ekipmanı, konili sondaj matkabı) kullanılsa da yönlendirme için düşünülen teorik sonuçlara formasyonun farklılığından dolayı ulaşılacağı garantilenemez. Bu etkiyi görmek için, Kuzey/Güney, Doğu/Batı yönelimleri gerçek ölçüm değerlerine ve hesaplanan değerlere göre kuyu başı referans alınarak hesaplanmıştır. Gerçek ölçüm değerleri 30 metre aralıklarla sondaj sırasında ölçüm sistemi yardımıyla alınmıştır. Sapmanın teorik olarak hesaplanması için kullanılan değerler sondaj motorunun keskin dönüş açı verileri kullanılarak elde edilmiştir. Gerçek ve hesaplanmış değerler arasındaki fark formasyonun yönelime etkisidir ve birbiri ile kıyaslayarak kuyular arası bir benzeşme olup olmadığını görmemize olanak verir. Bu çalışmanın sonucu olarak, Adıyaman bölgesinde formasyonun yönelim üzerinde bir etkisi olduğu saptanmıştır. Formasyonun aynı litolojiye sahip olmasına rağmen, kuyuların yön ve yönelimi kuyudan kuyuya değişmektedir. Buna ilave olarak, Adıyaman bölgesinde belirli bir noktada yapılan sondajda delme aralığın başından sonuna kadar yönün değişmediği gözlenmiştir.