Ahilerin Moğollar ile mücadelesi ve diğer gruplarla ilişkileri

Anadolu toprakları tarihin her devresinde istila ve göç hareketlerine maruz kalmıştır. Asya ve Avrupa'yı birbirine bağlayan bir köprü konumunda olması bu durumun gerçekleşmesine katkıda bulunmuştur. Türkler Anadolu sınırlarına tarihin çeşitli zamanlarında göç etmeye başlamışlardır. Göç hareketleri 1071 Malazgirt Savaşından sonra hızlanarak artmıştır. Anadolu topraklarında ilk Türk Devletleri kurulmuş ve Anadolu'nun her bölgesini fetih etmişlerdir. Bu durum sonucu olarak Anadolu Selçukluları Türklerin oluşturduğu en gösterişli ve Anadolu'nun her bölgesine yayılım gösteren devlet olmuştur. Anadolu Selçuklu Devleti'nin en parlak dönemi Alâeddin Keykubat dönemidir. Bu dönemde sosyal, siyasal, ekonomik ve askeri niteliklerde en parlak dönemdir. Fakat Alâeddin Keykubat'ın ölümü ile Moğol İşgali Anadolu topraklarına kadar yayılım göstermiştir. II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in 1243 yılında Kösedağ Savaşını Moğollara karşı kaybetmesi sonucu Anadolu'da Moğol tahakkümü ortaya çıkmıştır. Moğolların Anadolu topraklarını işgali ile birlikte bölgede buluna Türkmen nüfusun gücü azalmış ve Türkmenlerin üzerlerine baskı ve şiddetle gidilerek, Türkmen katliamları gerçekleşmiştir. Moğol işgali her alanda bir kargaşa dönemidir. Bu kargaşada Ahilerin de Türkmen nüfus gibi dışlanarak katledildikleri görülmektedir. Moğolların, Ahiler ile münasebetleri Kayseri'ni işgali sırasında ortaya çıktı. Kayserinin işgali sırasında Ahiler Kayseri kalesinin müdafaası sırasında kahramanca şehri korudular. Fakat şehrin ele geçirilmesi ile birlikte Ahilere büyük zulümlerin başlamasına neden oldu. Ahilik teşkilatının kurucusu olan Ahi Evren'in eşi olan Fatma Bacı ve Kayseri'de bulunan Ahiler tutsak edildiler. Ahi Evren'de II. Gıyaseddin Keyhüsrev ve Sadeddin Köpek'e muhalifliğinden dolayı hapis edilmişti. Bundan sonraki dönemde Ahiler Moğol tahakkümünü tanımayarak devlet yönetiminin boşaldığı bölgelerde yönetici olarak faaliyetlerde bulundular. Bu şehirlerin başında Ankara ve Konya gelmektedir. Ahiler, Moğollara karşı her zaman bağımsızlık yanlısı olan gruplar ile birlikte hareket ederek Moğol işgalini sonlandırmak istemişlerdir. Ahiler bağımsızlık düşüncesinde olan Türkmenler, Kübreviler ve Bektaşiler ile birlikte isyanlara katılmışlardır. Moğol işgalini tanıyan ve birlikte hareket eden gruplarda söz konusudur. Bu gruplar arasında Mevleviler, Kalenderiler ve bazı devlet adamları gelmektedir. Ahiler bu guruplar ile de çatışma halindeydi. Çünkü Moğol işgalinden önce Ahilere ait olan zaviyeler Moğol işgalinden sonra bu guruplara verilmeye başlandı. Ahiler, Moğol işgali ile başlayan zulüm ve şiddet ile geçen yıllarda Anadolu topraklarını yeniden imar faaliyetlerine girişerek, zararı en aza indirmek için çabaladılar. Fakat Moğol işgali ile başlayan zulümden dolayı Batı Anadolu bölgelerinde bulunan Türkmen nüfusun da etkili olacağı bölgelere göç ettiler. Batı Anadolu bölgesinde Osmanlı Beyliğine katılarak, Anadolu'yu tekrar eski gösterişli günlerine getirecek bir devleti desteklediler.