Aile içinde bakım verme sorumluluğunu üstlenen kadınların yaşadığı psikososyal sorunların incelenmesi

Aile içerisinde bakım vermek, genellikle kadının toplumsal cinsiyet rolleriyle ilişkilendirildiğinden evde bakım verme konusu aile içinde kadınların deneyimleri üzerinden yürümektedir. Bakım sorumluluğunu üstlenme, sorgulanmadan gönüllü bir şekilde olduğu gibi bazen de zorunluluk haliyle omuzlara yüklenebilmektedir. Evde bakım verirken sürekli kapalı bir alanda yaşam sürdüren kadınlar bu yönüyle sosyal hizmet mesleğinin dezavantajlı gruplarını oluşturmaktadır. Evde bakıma ihtiyacı olan bireye bu hizmeti veren kadınların ev içindeki diğer rol ve sorumlulukları da devam etmektedir. Bu anlamda kadının bakım hizmeti verme deneyimi, kadın için ekstra bir görev veya rol ürettiğinden dolayı kadının kendi yaşam dengesini kurması, ev içi rollerinin toplumsal hayata katılmadaki diğer rollerinin sağlanması ve yerine getirilmesi açısından bir dengeye oturma süreci olmalıdır. Ayrıca evde bakım hizmeti kadınların görünmez emeğinin de bir ürünü olmaya devam etmektedir. Bu nedenle başta psikolojik ve sosyal anlamda olmak üzere birçok sorunla karşılaşmaktadırlar. Bu doğrultuda bu tezin amacı, Sağlık Bakanlığı bünyesinde yürütülen Evde Sağlık Hizmetlerinden yararlanan bireylere aile içinde bakım verme sorumluluğunu üstlenerek evde devamlı bakım verme halinde olan kadınların bu hizmetteki deneyimlerinin neler olduğunu, hangi psikososyal sorunlarla ve zorluklarla karşılaştığını ve bu sürecin onlar için anlamını kendi yaşam deneyimleri açısından kendi ifadeleriyle keşfedip, sosyal hizmet bakış açısıyla tartışmaktır. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak 30 katılımcı kadın ile derinlemesine yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen veriler; kadının ev içi emeği, evde bakım verme deneyiminde yaşanan zorluklar, evde sağlık ve diğer bakım hizmetlerine ilişkin düşünce ve öneriler, kadınların psikososyal sorunlarının giderilmesi ve verdikleri bakımın iyileştirilmesine yönelik düşünce ve önerileri olmak üzere dört kategoride değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuç ve öneriler bölümünde ise sağlık uygulamalarına ve sosyal politikalara ilişkin önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Kadın, Ev İçi Bakım, Psikososyal Sorunlar, Evde Sağlık, Bakım Veren