Late holocene seismo-turbidite investigation in the sediments of gulf of Aqaba

Akabe Körfezi, Türkiye'nin güneyindeki Amik vadisine kadar uzanan, uzunluğu yaklaşık 1200 km'yi bulan Ölü Deniz Fayı'nın (ÖDF) güney kesiminde yer almaktadır. Körfez, sıkışmalı-genişlemeli hareketi temsil eden üç adet çek-ayır havzası ile karakterizedir. ÖDF kıyı kesiminde meydana gelen geçmiş yıkıcı depremlerle ilgili paleosismik bilgi fayın kara bölümünde mevcut olsa da, ÖDF'nin açık deniz kısmı için bilgi eksiktir. Bu bilgi boşluğunu doldurmak ve bölgedeki aktif fay segmentlerinin konumu, 3 boyutlu geometrileri ve sismik potansiyelleri hakkındaki bilgilerimizi artırmak amacı ile 2017 yılında "Akabe Körfezi ve Tiran Boğazı'nda disiplinler arası deprem tehlikesi araştırması - GAST Projesi" başlatılmıştır. Bu bağlamda, bölgedeki geçmiş depremlerin sedimanter izlerini araştırmak için körfezden 23 adet kısa karot alınmıştır. Bunlardan, uzunlukları 35 ile 107 cm arasında değişen 18 karot 0.5 mm çözünürlükte ITRAX micro-XRF tarayıcı ile taranmıştır. Radyografik görüntüleme 4,2 cm genişliğinde ve 0,8 cm kalınlığındaki u kanallarda gerçekleştirildi, bu da tortul yapıların daha iyi değerlendirilmesine olanak sağlamaktadır. Radyografik görüntüler, ilksel sedimanter yapıların, geçmiş depremleri tespit etmek için yumuşak sediman deformasyonlarının kullanılmasını engelleyen kapsamlı biyoturbasyonla tamamen tahrip edildiğini ortaya koymaktadır. Türbiditler ise, aniden çökeldikleri ve dolayısıyla biyoturbasyondan en az etkilendikleri için radyografik görüntülerde açıkça görülmektedir. Radyografik görüntülerde, yukarı doğru incelen tabakalanma çok yaygındır ve sekansların en üst kısımları daha ince ve daha homojen görünmektedir. Türbiditler, ITRAX profillerinde Zr/Ca, Ti/Ca, Rb/Ca gibi jeokimyasal anormallikler göstererek, su kolonundan neredeyse hiçbir önemli biyo/jeokimyasal katkıya izin vermeyen nispeten çok hızlı çökelmeyi doğrulamaktadır. Manyetik Duyarlılık ölçümleri, karotların tüm uzunluğu boyunca 0.5 cm aralıklarla gerçekleştirilmiştir. Sediman tarihlendirmesi, radyonüklid (210Pb ve 137Cs) ve radyokarbon (14C) tarihleme ile yapılmıştır. Yüksek çözünürlüklü karotlar-arası ve havzalar-arası stratigrafik korelasyonlar, M.S. 1068, 1212, 1588, 1839 ve 1995 tarihsel depremlerinin türbiditlerinin tanımlanmasına olanak sağlamıştır. Ayrıca, yapılan çalışmalar bu tarihsel depremlerin kaynak segmentlerinin de anlaşılmasına olanak sağlamıştır. Akabe Körfezi'ndeki segmentlerin yaklaşık 800 yıllık bir tekrarlanma aralığına sahip olduğu düşünülmektedir.