Akademisyenlerin duygusal emek ve öz şefkatleri arasındaki ilişkide psikolojik dayanıklılığın düzenleyici rolü

Bu araştırmanın amacı, akademisyenlerin duygusal emek ve öz şefkat düzeyleri arasındaki ilişkide psikolojik dayanıklılığın düzenleyici rolünü incelemektir. Çalışmanın örneklemini Gaziantep ve Hasan Kalyoncu Üniversitelerinde görev yapan akademisyenler oluşturmuştur. Başlangıçta 242 katılımcıdan elde edilen veriler, uç değer analizleri sonucunda 239 kişiyle değerlendirmeye alınmıştır. Veriler, Duygusal Emek Ölçeği, Öz Şefkat Ölçeği-Kısa Formu ve Connor–Davidson Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 25.0 programı aracılığıyla gerçekleştirilmiş; betimleyici istatistikler, Pearson korelasyon analizi, Bağımsız Örneklem T-Testi, varyans analizi (ANOVA) ve moderasyon analizi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, öz şefkat düzeyleri akademik unvana göre anlamlı farklılık göstermiştir. Akademik unvan arttıkça öz şefkat düzeyinin de yükseldiği görülmüştür. Ayrıca öz şefkatin yaş ve mesleki deneyimle pozitif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte, öz şefkat, duygusal emek ve psikolojik dayanıklılığın cinsiyete göre farklılaşmadığı görülmüştür. Pearson korelasyon analizleri, öz şefkat ile psikolojik dayanıklılık arasında pozitif, öz şefkat ile duygusal emek arasında ise negatif yönde anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Psikolojik dayanıklılığın, öz şefkatin alt boyutlarıyla (öz nezaket, farkındalık, ortak insanlık, aşırı özdeşleşme) anlamlı ve pozitif yönde; duygusal emeğin sahte duygular ve gizlenen duygular alt boyutları ile öz şefkatin olumsuz alt boyutları (öz yargılama, izolasyon, aşırı özdeşleşme) arasında anlamlı ve negatif yönde ilişkiler tespit edilmiştir. Yapılan moderasyon analizi sonucunda, psikolojik dayanıklılığın duygusal emeğin öz şefkat üzerindeki etkisinde anlamlı bir düzenleyici rol üstlendiği görülmüştür. Bu bulgu, dayanıklılığı yüksek akademisyenlerin duygusal emek gerektiren durumlarda öz şefkat düzeylerini daha iyi koruyabildiklerini göstermektedir. Araştırma, akademisyenlerin mesleki iyi oluşlarının sürdürülebilmesi için öz şefkat ve psikolojik dayanıklılık becerilerinin desteklenmesinin önemini ortaya koymaktadır.