Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesinde karaciğer nakli yapılan hastaların sağkalım süreleri üzerine etkisi olan parametrelerin incelenmesi ve karşılaştırılması

Akdeniz Üniversitesindeki Karaciğer Nakli Hastalarının Sağkalım Süreleri Üzerine Etkisi Olan Parametrelerin İncelenmesi ve Karşılaştırılması Amaç: Karaciğer transplantasyonu mortalite üzerine büyük etkisi olan en önemli tedavi yöntemidir. Karaciğer nakil zamanı planlanması ve sağkalım üzerine etkisi olan transplantasyon öncesi değerlendirmenin transplantasyon sonrası sağkalımı tahmin etme açısından ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 18 yaş üstü 439 hastanın parametreleri incelenmiştir. Hastalar Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Organ Nakli Merkezinde transplantasyon olmuş ve takip edilmişlerdir. 2014 Ocak ve 2024 Ağustos arasındaki hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların transplantasyon öncesi en son bakılan laboratuvar ve fizik muayene bulgularına dayanılarak veriler toplanmış ve skorlamalar hesaplanmıştır. Hastaların transplantasyon öncesi CPS, MELD, MELD-Na, MELD 3.0, ALBI, PALBI, FIB-4 skorlarının düşük, yüksek olanlar ve ölen, sağ kalanlar arasında sağkalım ilişkisi bakılmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hasta gruplarına bakıldığında hastaların %70,4'ü (309) erkek, %29,6'sı (130) kadındır. Donörlerden %22,'sı kadavra, %77,4 ü canlıdır. Yaşı yüksek donörü olanların ve yaşı yüksek olan transplantasyon yapılan hastaların sağkalımları düşük olarak bulunmuştur (p<0,011, p<0,003). ALP, GGT'si düşük olan ve albümini yüksek olan hastaların sağkalımı istatistiksel olarak anlamlı olarak daha iyi bulunmuştur (p<0,035, p<0,004, p<0,044). Skorlamalar arasında CPS, MELD, MELD Na, MELD 3.0, ALBI, FIB-4 için ölen ve sağ kalan hastalar arasında medyan ya da sağkalım gün sayısı olarak anlamlı bir fark bulunmasa da PALBI için hem medyan hem de sağkalım gün sayısı olarak istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Sonuç: Karaciğer transplantasyonu yapılan hastaların sağkalımı transplantasyon sonrası gelişen komplikasyonlardan önemli ölçüde etkilense de hastaların transplantasyon öncesi laboratuvar ve fizik muayene bulguları kullanılarak hesaplanan skorlamaların sağkalım süresi üzerine etkisi olabileceği gösterilmiştir. Bakılan parametreler göre transplantasyondan yararlanacak hastaların belirlenmesinde prediktif bir değer olarak kullanılabileceği bulunmuştur.