Akıllı telefon bağımlılığının uyku kalitesi, yeme tutumu ve obezite ile ilişkisi

Amaç: Çalışmamızda akıllı telefon bağımlılığı ile uyku kalitesi, yeme tutumu ve obezite arasındaki ilişkilerin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu araştırma Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde tıp eğitimi görmekte olan gönüllü katılımcılar ile yürütülmüş olup, tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir çalışmadır. Araştırmaya Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde aktif olarak öğrenim görmekte olan, 18- 30 yaşları arasında bulunan, en az son 6 aydır akıllı telefon kullanmakta olan, çalışmaya katılmayı kabul eden ve onam formunu imzalayan 407 gönüllü katılımcı dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara araştırmacılar tarafından geliştirilmiş, araştırmanın amacına uygun yarı- yapılandırılmış Sosyodemografi Veri Formu ile birlikte Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği- Kısa Form (ATBÖ-KF), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKI), Yeme Tutumu Testi (YTT-40) uygulanmıştır. Katılımcıların boy ve kilosu öz bildireme dayalı olarak kaydedilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 21,15±2,17 yıl olup, %49,9'u (n=203) kadındır. Katılımcıların %45,9'unda akıllı telefon bağımlılığı saptanmıştır. Çalışmamızda akıllı telefon bağımlılığı olan kişilerin PUKİ ölçeği toplam puanlarının ortanca değerinin, akıllı telefon bağımlılığı olmayan kişilerin ortanca değerine göre anlamlı şekilde yüksek olduğu görülmüştür (p<0,001). Akıllı telefon bağımlılığı bulunan katılımcılarda YTT-40 puanları yüksek bulunmuş olsa da anlamlı olarak fark saptanmamıştır (p=0.061). Akıllı telefon bağımlılığı olan ve olmayan katılımcıların VKİ'leri benzer saptanmıştır (p=0,290). Katılımcılar VKİ'ye göre normal ve obez olarak gruplara ayrılıp karşılaştırma yapıldığında, PUKİ, YTT-40 ve ATBÖ-KF puanları benzer saptanmıştır (sırayla; p=0,674; p=0,511; p=0,362). Yapılan lojistik regresyon analizinde, kronik fiziksel hastalık olmaması (p=0,043 ,OR=1,952), psikolojik hastalık olması (p=0,035 ,OR=1,911), günlük ortalama internet kullanım süresi (p<0,001 ,OR=1,251), günlük ortalama akıllı telefon kullanım süresi (p<0,001 ,OR=1,475), günlük ortalama sosyal medya kullanım süresi (p<0,001 ,OR=1,860), kötü uyku kalitesi (p=0,002 ,OR=1,113), kötü yeme tutumu (p=0,009 ,OR=1,022) akıllı telefon bağımlılığı ile ilişkili saptanmıştır. Sonuçlar: Üniversite öğrencilerinin neredeyse yarısında akıllı telefon bağımlılığı olduğu, akıllı telefon bağımlılığı olanlarda uyku kalitesinin bozuk olduğu söylenebilir. Akıllı telefon bağımlılığının kötü uyku kalitesi ve kötü yeme tutumu ile ilişkisi olduğu ancak obezite ile ilişkisi olmadığı söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Akıllı telefon bağımlılığı, uyku bozukluğu, yeme bozukluğu, obezite