Alevi ve Bektaşi kaynaklarında Derviş ve Evliya tipolojisi

Alevi ve Bektaşilik geleneklerinin derviş ve evliya profilini analiz etmek amacıyla yapılan bu tez çalışmasının odağında dervişlerin yaşam, giyim kuşamları ve ibadet biçimlerine kadar pek çok konu ele alınmıştır. Dervişlik geleneğinin ortaya çıktığı ilk dönemden itibaren bu özellikler değişime uğrayarak Anadolu ve Balkan topraklarında varlığını sürdürdü. Öyleki, bulundukları coğrafyanın kültürel ve sosyal düzenine aykırı bir yaşamı seçen zühtçü anlayıştan, İslam'ın tasavvufi boyutunu sevgi temelli olarak yaşamlarında uygulamışlardır. Çalışmanın temel kaynağı olan menakıbnameler-velayetnameler ışığında dervişler hakkında genel tipolojik çıkarımlar yapmayı amaçlıyoruz. Bu nedenle Hacı Bektaş-ı Veli Velayetnamesi'nin yanı sıra diğer menakıbnameler de (Demir Baba, Otman Baba, Sarı Saltuk, Hacım Sultan, Kızıl Deli, Kaygusuz Abdal, Abdal Musa, Ebul Vefa vs.) ana kaynak olarak değerlendirilen eserler arasındadır. Ayrıca Alevi inancının önemli kaynakları arasında yer alan Cafer-i Sadık Buyruk'u da önemli bir referans olarak kullanılmıştır. Son olarak da dervişlerin gösterdikleri kerametler arasında yer alan benzerlik ve farklılıklar da analize tabi tutulmuştur.