Anadolu Selçuklularında ahilik teşkilatının şehir yönetimine katkısı ve günümüze yansımaları

Ahilik Teşkilatı, XIII. yüzyılda Anadolu'da yaşayan Türklerin esnaf ve sanatkârlarının birliğini ve çalışma esaslarını teşkil eden, sosyo-ekonomik bir Türk kurumu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bununla birlikte Ahilik; bir meslek teşkilatı olduğu kadar, getirmiş olduğu ahlâkî değerlerle birlikte Ahilik değerlerinin günlük yaşamın bütün evrelerinde yaşanmasını amaçlamış kapsamlı bir ahlâk eğitim merkezi konumundadır. Ahi teşkilatının fonksiyonları hakkındaki yaptığımız bu çalışmamızda onun fonksiyonlarının belirli bir fonksiyonla sınırlamanın mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu çok sayıdaki fonksiyonuna (ekonomi, eğitim, ahlak, sosyal, din vb.) bağlı olarak Ahilik Teşkilatının üyelerinin, yeri geldiğinde şehir yöneticilerinin yanında yer aldığı görülmüştür. Buna bağlı olarak onların, bulunduğu şehirlerde yerel hizmetleri yerine getirdikleri ve böylece devletin ekonomi yükünü hafiflettikleri gözlenmektedir. Bunun ötesinde şehir veya devlet yönetiminde kimlerin görev alacağı konusunda doğrudan olmasa dahi dolaylı rol oynadıkları müşahede edilmektedir. Yaptığımız literatür taraması, Ahilik Teşkilatının yerine getirmiş olduğu işlevleri ve amaçlarının günümüzde hâlâ devamlılığını yitirmeyip farklı kurumlar adı altında yaşamaya çalıştığını ve tekrarlanan bir canlılığa sahip olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Ahilik Teşkilatı ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Ahi Teşkilatı'nın fonksiyonları kapsamlı olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Anadolu Selçuklu Devleti'ndeki şehir yönetimi hakkında bilgi verilerek, Ahilik Teşkilatının şehir yönetimi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Son bölümde ise Ahilik Teşkilatının farklı kurumlar adı altında günümüze nasıl yansıdığı konusu üzerinde durulmuştur.