Stok yönetimi yapılarının karakteristik dinamiklerinin analizi

Stok yönetimi; yönetimsel, fiziksel ve biyolojik sistemlerde sık karşılaşılan dinamik bir problemdir. Stock yönetiminin amacı, düzeltici faaliyetlerde bulunarak bir stoğu istenilen seviyeye getirmek ve stoğu o seviyede tutmaktır. Stok yönetimi problemi, karar vericiyi istenmeyen kararsız dalgalanmalarla da sonuçlanabilecek zorluklarla karşı karşıya bırakmaktadır. Bu tezde, farklı stok yönetimi yapıları modellenmiş ve analiz edilmiştir. Birinci, ikinci ve üçüncü dereceden sürekli gecikmeli stok yönetimi problemlerinin çeşitli karakteristik dinamiklerini elde edebilmek için parametrik değer aralıkları belirlemeyi amaçlayarak eksiksiz bir analiz yapılmıştır. Parametrik analiz için kontrol teorisi yöntemlerini kullandık. İlk olarak, sistem dinamiği yöntemine ait stok-akış diyagramları kullanılarak modellenmiş olan farklı stok yönetimi yapıları sunuldu. İkinci olarak, sistem dinamiği modellerinin diferansiyel denklemleri ve bu denklemlere dayanarak sistem dinamiği modellerine karşılık gelen blok diyagramları elde ettik. Üçüncü olarak, Laplace dönüşümü tekniğini kullanarak modellerin diferansiyel denklemlerini zaman tanım kümesinden frekans tanım kümesine çevirerek transfer fonksiyonları elde ettik. Dördüncü olarak, transfer fonksiyonlarının karakteristik denklemlerini belirledik. Son olarak, karakteristik denklemlerin köklerini analiz ederek dinamiklerde niteliksel değişimin gözlemlendiği kritik karar parametreleri değerlerini belirledik. Bu tezde raporlanan kritik değerler, düzeltici faaliyetler ile bu faaliyetlerin stok üzerindeki nihai sonuçları arasındaki gecikme süresinin bütün değerleri için geçerlidir. Ayrıca, beklenmeyen bazı sonuçlar da elde ettik. Örnek durumların birinde, stok seviyesini istenilen düzeye getirmek için yapılan düzeltme miktarlarının şiddetini arttırmak dalgalanmaları tamamen yok etmektedir. Sistem dinamiği ve kontrol teorisi arasında bir köprü kurulması amaçlandığından, birçok temel sistem dinamiği modeline karşılık gelen blok diyagramlar tezde ve tezin eklerinden birinde verilmiştir.