Sallanan rı̇jı̇t yapıların dı̇namı̇k analı̇zı̇ ve tasarımı

Antik sütunlar, yüksek deprem dayanıklılıkları nedeniyle çağlar boyunca şiddetli yer sarsıntılarına karşı dayanıklı olmuştur. Rijit bir taban üzerinde serbestçe duran antik rijit kolonların sismik dayanımının yüksek olması, antik kolonların o dönemin mimarları tarafından mafsallı bir mekanizmaya dayalı olarak tasarlanması gerçeğinden kaynaklanmaktadır. Salınım çalışma prensibi nedeniyle, bu serbest duran yapıların yeniden merkezlenmesi yerçekimi ile sağlanır. Dolayısıyla bu "alışılmışın dışında" sallanan yapılar, geleneksel yapılardan oldukça farklı davranır ve deprem sırasında üstün stabilite sergileyebilirler. Bu tezde, yer sarsıntısına maruz kaldıklarında yükselmeye ve sallanma hareketine izin verilen antik sütunların dinamik tepkisi incelenmiştir. Bu tez, sayısal yöntemler kullanarak çeşitli sismik uyarılara maruz kalan rijit blokların dinamik davranışını araştırmayı ve sallanan sistemlerin temel dinamiklerinin anlaşılmasına katkıda bulunmayı amaçlamıştır. Sabitlenme noktaları (O veya O') etrafında doğrusal ve doğrusal olmayan diferansiyel hareket denkleminin türetilmesinden sonra, rijit blokların dinamik davranışının değerlendirilmesi için bir dizi sayısal yaklaşım kullanıldı. Sallanan rijit blokların trigonometrik darbelere ve gerçek deprem kayıtlarına karşı analitik denklemlerinin formülasyonu ve sayısal çözümü, MATLAB bilgisayar programı kullanılarak elde edilmiştir. Sallanma hareketi sırasında rijit blok ile taban arasındaki etkileşimden kaynaklanan enerji kaybı, Housner (1963) tarafından önerilen "geri sıçrama katsayısı (COR)" olarak programda yer almaktadır. Yer hareketi formlarındaki değişikliklerin devrilme ivme spektrumuna (OAS) etkisi, sonraki bölümlerde ele alınmıştır. Yer hareketinin frekans içeriği ve genliği, rijit cisimlerin devrilme eşiği üzerindeki etkilerinin incelendiği bir çalışma gerçekleştirildi. Farklı boyut ve narinlik oranlarına sahip örnekler, devrilme eğrisi üzerindeki etkisini görmek amacıyla dikkate alınmıştır. Sayısal sonuçlar, rijit cisimlerin sallanma tepkisinin, yer ivmesinin genlik ve frekans içeriği, narinlik oranı ve boyut parametresiyle önemli ölçüde değiştiğini göstermiştir.