Ürün ve süreçlerde yenilikçiliğe yatırım yapılabilen iki aşamalı bir tedarik zinciri probleminin analizi

Bu çalışmada bir sözleşmeli üretici (CM) ve bir orijinal malzeme üreticisinden oluşan bir tedarik zinciri problemi analiz edilmiştir. Sözleşmeli üretici orijinal malzeme üreticisine teknolojiye dayalı bir ürün tedarik etmektedir. Orijinal malzeme üreticisinin teknoloji yatırımına bağımlı belirli bir kümülatif dağılım fonksiyonuna sahip stokastik pazar talebiyle karşı karşıyadır. Sözleşmeli üretici ve orijinal malzeme üreticisi ürün ve süreçlerdeki yenilikçilik için yapılan araştırma ve geliştirme (Ar&Ge) çalışmalarına iki farklı yatırım yapmaktadır. Süreç yenilikçiliği için yapılan yatırımın sözleşmeli üretici firmanın üretim maliyetini düşürdüğü ve ürün yenilikçiliği için yapılan yatırımın ise talebi stokastik olarak arttırdığı varsayılmıştır. Çalışmada, önce sistemi tek bir karar vericinin yönettiği düşünülmüş ve merkezi çözüm için bir algoritma önerilmiştir. Parametrelerin karar değişkinlerine olan etkisi sayısal bir örnek ile incelenmiştir. Sonra kararların ilgili elemanlarca verildiği dağıtık durumlarda yatırım paylaşım kontratı incelenmiştir. Firmaların araştırma ve geliştirme (Ar&Ge) çalışmaları için yapılan yatırımları paylaşmaları durumunda kar paylaşım kontratlarının tedarik zincirini koordine etmediği gösterilmiştir. Aynı problem bütçenin kısıtlı olduğu durum için de incelenmiştir ve merkezi en iyi çözüm için bir algoritma önerilmiştir. Son olarak bütçe kısıtlı problem kararların değişik aktörler verildiği dağıtık durumlarda Nash dengesini bulabilmek için de incelenmiştir.