Türkiye'de seçilen beton yapıların depreme karşı analitik değerlendirilmesi

Dünyanın sismik olarak en aktif bölgelerinden biri olan olan Anadolu coğrafyası günümüze kadar birçok depreme ev sahipliği yapmıştır. Sıklıkla yaşanan bu yıkıcı depremlerin varlığı yapı stoğunun teknik olarak incelenmesini ve riskli yapıların kentsel dönüşümünü zorunlu kılmaktadır. Çalışma Anadolu coğrafyasında Doğu Anadolu Fay Zonu üzerinde yer alan Kahramanmaraş ili Dulkadiroğlu, Elbistan ve Pazarcık ilçelerinde bulunan betonarme yapılarının bir kısmı 1. Kademe değerlendirmesi Çevre ve Şehircilik bakanlığının 2019' da Resmi Gazete' de yayımladığı "Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar" dikkate alınarak analizler yapıldı. Bu esaslarda verilen yöntemler bina deprem performans değerlendirmesi ve güçlendirilmesi amacıyla kullanılmamaktadır. Bu esaslarda verilen yöntemlere göre riskli bulunmayan binaların depreme dayanıklı tasarım esaslarını sağladığı sonucunu çıkarmamaktadır. 6306 sayılı kanun kapsamında belirli alanlarda riskli sayılabilecek binaların bölgesel dağılımının belirlenmesi ve önceliklendirme kararı verilmesi amacıyla kullanılabilecek, bina özelliklerini ve deprem tehlikesini dikkate alan basitleştirilmiş yöntemler verilmiştir. Bu yöntem ile Kahramanmaraş ili Dulkadiroğlu, Elbistan ve Pazarcık ilçelerindeki kentsel yerleşim alanlarını oluşturan toplam 120 yapı örnekleri alınarak hesaplamalar yapılmıştır. Riskli yapıların tespit edilmesine ilişkin esaslarda yer alınan betonarme yapıların risk tespitinde incelenen binaların %9' i çok riskli %66'sı orta riskli %24'ü riskli ve %1 i risksiz olarak tespit edilmiştir. Bu çalışma Kahramanmaraş ili için yapılacak yapı stoğu çalışmaları için kaynak niteliği taşıyacaktır.